สตฺยํ พฺรูยาตฺ ปฺริยํ พฺรูยาตฺ       น พฺรูยาตฺ สตฺยมปฺริยมฺ ฯ
ปฺริยํ จ นานฺฤตมฺ พฺรูยาตฺ     เอษ ธรฺมะ สนาตนะ ๚

 

सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात्  न ब्रूयात् सत्यमप्रियम् ।
प्रियं च नानृतम् ब्रूयात्   एष धर्मः सनातन: ॥
 
พึงกล่าวความจริง พึงกล่าวคำพูดที่น่าฟัง
มิพึงกล่าวความจริง ที่ไม่น่าฟัง
มิพึงกล่าวความเท็จ แม้น่าฟัง
ธรรมะดังกล่าวนี้คงอยู่ชั่วนิรันดรฯ

 

โศลกบทนี้ กล่าวถึงกันมาก ใช้คำง่ายๆ กริยาตัวเดียว และมีคำซ้ำๆ หลายครั้ง คงไม่ต้องอธิบายอะไรมาก

ภาษาสันสกฤต

แยกสนธิ : สตฺยมฺ พฺรูยาตฺ, ปฺริยมฺ พฺรูยาตฺ,  น พฺรูยาตฺ สตฺยมฺ อปฺริยมฺ, ปฺริยมฺ จ น อนฺฤตมฺ พฺรูยาตฺ, เอษสฺ ธรฺมสฺ สนาตนสฺ ๚

 

คำศัพท์

พรูยาตฺ    พึงกล่าว (พรู = พูด) กริยา เอกพจน์ บุรุษที่ 3 วิธิ (มาลาบอกสิ่งที่ควรทำ)  ในที่นี้ไม่ระบุประธาน จึงควรเข้าใจว่า ประธานคือ เขา, ใครๆ, บุคคลใด

ปฺริยมฺ       ปฺริย. สิ่งที่น่ารัก สิ่งที่น่าฟัง (นาม เพศกลาง กรรมการก เอกพจน์)

อปฺริยมฺ     อ+ปฺริย. สิ่งที่ไม่น่ารัก สิ่งที่ไม่น่าฟัง (นาม เพศกลาง กรรมการก เอกพจน์)

สตฺยมฺ       สตฺย.  ความจริง, ความสัตย์, สัจจะ (นาม เพศกลาง กรรมการก เอกพจน์)

อนฺฤตมฺ     อนฺฤต.  ความเท็จ (นาม เพศกลาง กรรมการก เอกพจน์)

เอษสฺ        เอตทฺ. นี้. สรรพนาม เอกพจน์ บุรุษที่ 3 กรรตุการก (เมื่อมีพยัญชนะตามมา จะเปลี่ยนเป็น เอษ)

น              ไม่ (ศัพท์ไม่เปลี่ยนรูป)

ธรฺมสฺ        ธรฺม. ธรรมะ, ความจริง, หลักความจริง (นาม เพศชาย กรรตุการก เอกพจน์)

สนาตนสฺ   สนาตน. ความถาวร, นิรันดร (นาม เพศชาย กรรตุการก เอกพจน์)