เรื่องเล่าจากบ้านแม่ตาด :
ปลานิลกินขี้ควาย
หลายวันก่อน ผมได้เขียนบันทึกเรื่อง “ปลานิลกินหญ้า” ให้ได้อ่านกันไปแล้ว วันนี้ก็จะเขียนเรื่อง “ปลานิลกินขี้ควาย” ให้อ่านเพิ่มอีกหนึ่งเรื่องนะครับ เพื่อเป็นเกร็ดความรู้สำหรับท่านที่สนใจการเลี้ยงปลานิลแบบธรรมชาติหรือแบบเศรษฐกิจพอเพียง
อย่างที่ผมได้บอกไปแล้วนะครับว่า ปลานิลเป็นปลากินพืช ซึ่งชอบกินพืชที่เกิดหรืออยู่ในน้ำได้ทุกชนิด รวมทั้งพืชบนบกที่คนเลี้ยงนำไปให้มันกินด้วย
“ขี้ควาย “และ “ขี้วัว” ก็เป็นอาหารอีกชนิดหนึ่งนะครับ ที่ปลานิลโปรดปรานอย่างมากๆ เพราะขี้ควายหรือขี้วัวนั้นมีกากอาหารที่เป็นพืชชนิดต่างๆ อยู่เป็นจำนวนมาก ปลานิลหรือปลากินพืชนิดอื่นๆ ก็เลยกินขี้วัวขี้ควายเป็นอาหารด้วย
ในช่วงที่ผ่านมา ผมมีโอกาสได้ไปอบรมเรื่องการเลี้ยงปลานิลแบบเศรษฐกิจพอเพียงที่คณะประมง มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เลยทำให้ทราบว่า อาหารอย่างดีสำหรับเลี้ยงปลานิลอีกอย่างหนึ่ง ก็คือ ขี้วัวหรือขี้ควายนี่เอง
สำหรับขั้นตอนในการนำขี้วัวขี้ควายไปเลี้ยงปลานิลนั้น มีอยู่ 2 แบบนะครับ
แบบแรก....คือ การนำเอาขี้วัวหรือขี้ควายสดๆ ไปวางไว้ในน้ำริมบ่อเลี้ยงปลา เมื่อปลาได้กลิ่นก็จะพากันมารุมกินอย่างเมามันทันที
แบบที่สอง....คือ นำขี้วัวหรือขี้ควายใส่กระสอบ จากนั้นก็มัดปากกระสอบ เจาะรูไว้รอบๆ กระสอบ จากนั้นก็หย่อนลงไปไว้ในน้ำ และเอาเชือกมัดไว้กับต้นไม้หรือหลักที่ปักไว้ เมื่อปลาได้กลิ่นหรือหิว มันก็จะพากันมากิน โดยจะค่อยๆ กินที่ละเล็กทีละน้อย
ผมนำแบบที่สองมาใช้กับปลาที่ตัวเองเลี้ยงไว้ในบ่อปลากลางนาของน้องสาว เนื่องจากมีความสะดวกกว่า ประมาณ 2 สัปดาห์ถึงจะเปลี่ยนครั้งหนึ่ง
โดยประโยชน์ของขี้วัวและขี้ควายนั้น นอกจะทำให้ปลานิลอิ่มหนำสำราญแล้ว ก็ยังช่วยให้ไรน้ำและตะไคร่น้ำเพิ่มจำนวนมากขึ้นและเติบโตอย่างรวดเร็วอีกด้วย ซึ่งทั้งไรน้ำและตะไคร่น้ำล้วนเป็นอาหารชั้นดีของปลานิลและปลากินพืชชนิดอื่นๆ
การนำเลี้ยงปลานิลด้วยขี้วัวหรือขี้ควาย นอกจากจะช่วยประหยัดต้นทุนในการเลี้ยงแล้ว ก็ยังทำให้ปลานิลปลอดจากสารพิษหรือสารตกค้างต่างๆ และมีความปลอดภัยสูงอีกด้วย
หากท่านใดสนใจ ก็สามารถนำวิธีนี้ไปใช้ได้เลยนะครับ รับรองได้ผลอย่างแน่นอนครับ 555
ขี้ควายสดหรือแห้งก็ใช้ได้เหมือนกัน
ใช้พลั่วตักใส่กระสอบ
มัดปากกระสอบและเจาะรูไว้รอบๆ กระสอบ
นำไปแช่ไว้ในน้ำ โดยให้มัดปลายเชือกไว้กับต้นไม้ริมฝั่ง
ปลานิลจะพากันกินทั้งหญ้าและขี้ควาย ซึ่งเป็นอาหารชั้นเยี่ยมทั้งนั้นเลย 555
เพลง "บ้านกลางไพร"
ศิลปิน "อ้น-ธวัชชัย ชูเหมือน"
สวัสดีครับ อาจารย์ ขจิต ฝอยทอง
อาจารย์เข้าใจถูกต้องเลยนะครับ
แต่ต้องใส่กระสอบมัดไว้นะครับ ตะไคร่น้ำถึงจะเกิดขึ้น
หากไม่มัดปากกระสอบไว้ รับรองว่าปลากินหมดก่อนที่ตะไคร่น้ำจะเกิดขึ้นอย่างแน่นอนครับ 555
วิธีการที่ดีค่ะ ประหยัด และปลอดภัยจากสารเร่งโตต่างๆ สารเหล่านี้เมื่อมันตกค้าง จะเป็นอันตรายต่อคนต่อไป จะได้นำความรู้ที่ได้ไปบอกต่อค่ะ
ปลานิล คงโตวัน-โตคืนนะคะได้กินอาหารอันโอชะ
สวัสดีครับ คุณครู krusorn
* วิธีนี้เหมาะสำหรับการเลี้ยงปลาไว้กินเองหรือตามแบบเศรษฐกิจพอเพียงนะครับ
แต่ไม่เหมาะสำหรับการเลี้ยงเพื่อจำหน่าย เนื่องจากปลาจะโตช้ากว่าการเลี้ยงด้วยอาหารเม็ด
** ช่วยประหยัดต้นทุน และมีความปลอดภัยสูงมากเลยละครับ
สวัสดีครับ คุณ kunrapee
* การเลี้ยงแบบนี้ช่วยให้ปลานิลโตวันโตคืน และมีความปลอดภัยสูงนะครับ เนื้อแน่น หวาน และอร่อยกว่าปลานิลที่เลี้ยงด้วยอาหารเม็ดซะอีก
** ขี้ควายเลี้ยงปลาได้ แต่ขี้คนเลี้ยงไม่ได้นะครับ 555
ปลานิลบ่อนี้ก็กินได้สะป่ะอย่างแต้น้อ คนแม่ตาด ขอให้นำมาเผยแพร่ มากๆนะคะ เดี๋ยวมีคนไปดูงานจริงๆนะเออ...
สวัสดีครับ คุณครู krutoom
* ปลานิลที่ผมเลี้ยงกินสะป๊ะอย่างนะครับ แต่ยกเว้นขี้คนเน้อ 555
** หากท่านใดสนใจจะมาดูงาน ก็ขอเชิญมาดูได้เลยนะครับ ยินดีต้อนรับเสมอครับ
*** ตอนนี้ร่มของพี่ตูมผมเก็บไว้ที่บ้านนะครับ
บ่อปลานิลบ่อนี้อุดมสมบูรณ์จริงๆผลพลอยได้จากการนำอาหารหลายชนิดมาใส่ หากลิมนำอาหารมาเลี้ยงมันก็อยู่ได้อย่างสบาย ขี้วัวขี้ควายมีประโยชน์มากเพียงแต่เรารู้จักใช้นะคะ พี่ดาก็ใช้โรยหรือคลุกกับดินปลูกต้นไม้ในกระถาง โดยเฉพาะใส่ต้นไม้ ไม้ผลและไม้ดอกที่เรานำมาทำอาหาร ขอบคุณมากนะคะ อยากให้คนที่เลื้ยงปลานิลเข้ามาอ่านชมมากๆ ประหยัด ปลอดภัย ดีหลายอย่างเลยค่ะ
สวัสดีครับ พี่กานดาน้ำมันมะพร้าว
* ผมจะนำขี้ควายไปให้ปลากินทุก 2 สัปดาห์นะครับ ส่วนหญ้าและผักอื่นๆ นั้น ก็นำไปให้ประจำครับ ปลาจะได้มีอาหารกินอย่างต่อเนื่อง
** ขี้วัว-ขี้ควาย มีดีมากกว่าที่คิดนะครับ นอกจากจะเป็นปุ๋ยของพืชแล้ว ก็ยังเป็นอาหารของสัตว์หลายชนิดอีกด้วย ทั้งไก่ นก แมลง และปลา สารพัดประโยชน์จริงๆ ครับ
สวัสดีครับ อาจารย์โสภณ เปียสนิท
*ขี้วัว-ขี้ควายถือว่าเป็นอาหารชั้นดีสำหรับปลานิลเลยนะครับ รวมทั้งหญ้าสดและหญ้าแห้งด้วยครับ
** ทราบว่าอาจารย์ก็เลี้ยงปลานิลไว้ที่บ้านสวนด้วยเช่นกัน
ถ้าอยากประหยัดต้นทุน อาจารย์ก็ลองตัดหญ้าไปให้ปลากินดูนะครับ รวมทั้งฟาง/หญ้าแห้ง หรือขี้วัว-ขี้ควายด้วย รับรองว่าปลานิลในบ่อของอาจารย์จะอ้วนพี เนื้อแน่น หวานและอร่อยอย่างแน่นอนครับ 555
สวัสดีครับ คุณมะเดื่อ
แถวบ้านแม่ตาดของผม มีบ่อที่ชาวบ้านขุดสำหรับเก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้งค่อนข้างเยอะ ก็เลยใช้เป็นที่เลี้ยงปลาไปในตัวด้วย เลยทำให้สามารถเลี้ยงปลานิลแบบยังชีพได้ มีอะไรก็เอาให้มันกิน เท่าที่จะสามารถหาได้นะครับ รวมทั้งขี้วัว-ขี้ควายด้วย ซึ่งเป็นอาหารชั้นดีที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงมากสำหรับปลานิล 555
ขอบคุณค่ะ ทำเหมือนที่ไปให้ชาวบบ้านเลี้ยงปลาบนดอยเลยค่ะ แต่บนดอยไม่ได้เลี้ยงปลานิลค่ะ แต่เลี้ยงปลาไน ปลายี่สก ปลาพลวงหิน ขี้วัวขี้ควายจึงเป็นอาหารของปลาอีกอย่างหนึ่งนอกจากปลวก ตะไคร่น้ำ และเศษผักเศษอาหารอื่น ๆ
สวัสดีครับ คุณดอกหญ้าน้ำ
* ดีจังเลยครับ ที่ทราบว่าที่อมก๋อยใช้วิธีนี้เลี้ยงปลาเหมือนกัน แม้จะไม่ใช่ปลานิลก็ตาม
** ขี้ช้าง...ก็เป็นสุดยอดอาหารเช่นกันนะครับ ชาวบ้านแถวๆ นาเกียนเลี้ยงช้างกันเยอะ น่าจะแนะนำให้เอาขี้ช้างไปเลี้ยงปลาด้วยนะครับ สุดยอดของอาหารปลาเลยนะนั่น 555
แล้วคนก็กินปลาอร่อยจริงๆ
แต่ส่วนมากจะเลี้ยงด้วยขี้ไก่ครับ ขี้ไก่มีสารอาหารมากกว่า
สวัสดีครับ คุณนกขมิ้น
ปลานิลกินได้ทั้งสองอย่างนะครับ
แต่แถวบ้านผมหาขี้ควายได้ง่ายกว่า ก็เลยใช้ขี้ควายแทน
สุดท้าย...คนก็กินทั้งปลาและขี้ควายนะครับ 555
ขอบคุณครับ จะเอาไปลองทำดูครับ
รำ ขี้วัว หญ้า ผักบุ้ง ใบมันเทศ ปลากินหมดค่ะ ยังไม่ทันได้เป็นตะไคร้น้ำ ค่ะ