ปัญญาเท่านั้นที่จะพาเราออกจากถ้ำ

ออกจากถ้ำ...กันดีกว่าไหม

เกศินี จุฑาวิจิตร

          ในเรื่อง  “Allegory of the cave”  เพลโต ได้อุปมาว่า  เราทุกคนต่างก็เหมือนกับนักโทษที่ถูกจองจำอยู่ในถ้ำ แขนขาถูกตรึงไว้ด้วยโซ่ตรวน  ซ้ำถูกบังคับให้หันหน้าเข้าหาผนังถ้ำ ไม่อาจเหลียวซ้าย แลขวาหรือแม้แต่จะหันหลัง  พวกเราจึงไม่อาจเห็นอะไรๆ ได้มากไปกว่า “เงา” ที่ตกกระทบและทอดสะท้อนมายังฝาผนัง  

วันแล้ว...วันเล่า คืนแล้ว...คืนเล่า

เพราะเห็นอยู่เช่นนั้น จึงทึกทักและหลงคิดไปว่า  เงาก็คือความจริง

หากจะมีใครสักคนสลัดโซ่ตรวนและหลุดออกไปได้ คนผู้นั้นก็จะพบว่า แท้ที่จริงแล้วอีกด้านหนึ่งของถ้ำมีกองไฟ และมีคนเดินชักเชิดหุ่นให้กลายเป็นเงาสะท้อนภาพวัตถุ  แล้วถ้าเขาเดินออกจากถ้ำ เขาก็จะได้พบกับโลกภายนอกที่สว่างไสว ไม่ใช่โลกภายในที่ทึบทึม  ทั้งยังได้พบกับภาพความงดงามหลากสีหลายมิติของดอกไม้ตามที่เป็นจริง ไม่ใช่เพียงภาพแบนราบของเงาดำ

และเมื่อเขากลับเข้ามาในถ้ำเพื่อทำความจริงนี้ให้ปรากฏ จะมีใครบ้างที่เชื่อเขา

เพราะเราเชื่อในสิ่งที่เห็น เราจึงเห็นแต่ “มายา” ถ้าเพียงแต่จะมี “ปัญญา” มายาก็จะหาย   เพลโตเชื่อว่า การศึกษาเป็นบ่อเกิดของปัญญา แต่การศึกษาของเราทุกวันนี้ไม่ใช่... การศึกษาให้เราก็แต่ความรู้ และความรู้ก็ยังไม่ใช่ปัญญา

ปัญญาเท่านั้นที่จะพาเราออกจากถ้ำ

องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าออกจากถ้ำแล้ว พร้อมด้วยพระอริยเจ้า อริยบุคคลหลายองค์ หลายรูป หลายคน

ในหนังสือเล่มน้อยนี้  หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช กำลังชี้ทางออกจากถ้ำ เป็นทางเดินที่จะพาเราทุกคนไปให้เห็นโลกตามที่เป็นจริง  ไปพบกับความสว่างที่แท้ของชีวิต  เส้นทางสายนี้มีอยู่จริง มันทอดยาวอยู่เบื้องหน้าแล้ว แต่เรารู้หรือเปล่าและเรากล้าที่จะไปหรือไม่

... เรามาออกจากถ้ำกันดีกว่าไหม ?

... เรามาเดินตามรอยพระบาทของพระพุทธองค์กันดีไหม ?

ขอน้อมกราบนมัสการพระอรหันต์เจ้า พระอริยสงฆ์สาวก ตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบัน...  ผู้เพียรหมั่นส่องไฟชี้ทางให้สรรพสัตว์น้อยใหญ่เดินออกจากถ้ำ

ขอขอบคุณอาจารย์แพรภัทรและทีมงานทุกคน ที่ทำให้มีหนังสือเล่มนี้

          ขอบคุณ ศ.ดร.สมบัติ จันทรวงศ์ ผู้เป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่ทำให้หลงเสน่ห์ปรัชญาโดยเฉพาะปรัชญาการเมืองในยุคกรีกโบราณ จึงทำให้คิดถึงเพลโต เมื่อตอนที่ถูกขอให้เขียนคำนิยมนี้

 

หมายเหตุ  เป็นคำนิยมที่เขียนให้กับหนังสือ ธรรมะจาก Facebook ของพระครูปลัดวีรนนท์ วีรนนฺโท  เรียบเรียงโดย แพรภัทร ยอดแก้ว