แต่ปัญหาในอดีตที่มีการจัดซื้อจัดจ้างให้มีการขุดสระน้ำประจำไร่นาในรัฐบาลยุคก่อนๆ คือผู้รับเหมาใช้วิธีการที่ไม่ซื่อตรงโดยการทำวัดความลึกจากดินที่ขุดถมไว้บนปากบ่อลงมายังพื้นล่าง ไม่ได้วัดความลึกจากพื้นดินเดิมจริงๆ ลงไปหาก้นบ่อทำให้สิ้นเปลืองและเสียงบประมาณมากแต่ได้พื้นที่กักเก็บน้ำจริงๆ น้อย

ตามหลักทฤษฎีใหม่ของการทำเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของพวกเราชาวไทยทุกคนที่ท่านพ่อได้สอนให้ลูกๆทุกคนของท่านสามารถที่จะดำรงชีวิตได้อย่างมีอิ่มมีพอมีกินมีใช้ได้ถ้วนทั่วทุกตัวคน ถ้าลูกๆของท่านสามารถปฏิบัติให้ได้ตามแนวทางที่ท่านได้วางไว้ และหนึ่งในหลักการปฏิบัติคือการทำสระนำประจำไร่นาโดยใช้พื้นที่ 30 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งหมดเพื่อทำเป็นสระกักเก็บน้ำประจำไร่นา เพื่อให้มีน้ำเพียงพอต่อการทำเกษตรกรรมได้ตลอดทั้งปี ในการเลือกพื้นที่ก็ให้ใช้พื้นที่ที่ลาดลุ่มต่ำที่สุดเป็นที่สร้างหรือขุดสระ เมื่อฝนตกลงมาจะได้รองรับน้ำที่ไหลบ่าลงรวมไปสู่สระน้ำที่เตรียมไว้ได้ทั้งหมด

แต่ปัญหาในอดีตที่มีการจัดซื้อจัดจ้างให้มีการขุดสระน้ำประจำไร่นาในรัฐบาลยุคก่อนๆ คือผู้รับเหมาใช้วิธีการที่ไม่ซื่อตรงโดยการทำวัดความลึกจากดินที่ขุดถมไว้บนปากบ่อลงมายังพื้นล่าง  ไม่ได้วัดความลึกจากพื้นดินเดิมจริงๆ ลงไปหาก้นบ่อทำให้สิ้นเปลืองและเสียงบประมาณมากแต่ได้พื้นที่กักเก็บน้ำจริงๆ น้อยและขุดได้ไม่ลึกเพียงพอ ทำให้สระน้ำขาดประสิทธิภาพในการกักเก็บน้ำ ไม่สามารถกักเก็บน้ำได้มากเพียงพอและขุดลึกไม่ถึงตาน้ำ (ในพื้นที่ที่อยู่ใกล้ตาน้ำ)  อีกทั้งปัญหาในเรื่องสระน้ำที่มีดินค่อนข้างโพรกหลวมไม่สามารถกักเก็บน้ำได้

พื้นบ่อที่กักเก็บน้ำไม่ได้หรือพบสภาพพื้นบ่อที่เป็นดินในลักษณะนี้สามารถใช้ สารอุดบ่อ (โพลิเมอร์ชนิดละเอียด) 2  กิโลกรัม ร่วมกับ สเม็คไทต์ 100 กิโลกรัม นำมาผสมคลุกเคล้าให้เข้ากันแล้วนำไปหว่านให้ทั่วพื้นบ่อและด้านข้างผนังบ่อได้ประมาณ 1 ไร่  ก่อนจะหว่านสารอุดบ่อที่คลุกผสมเรียบร้อยดีแล้ว จะให้ดียิ่งขึ้นควรมีการทำความสะอาดพื้นบ่อเดิมให้เรียบร้อยโดยอาจใช้รถแทรกเตอร์หรือเกรดเดอร์ปาดเกรดให้สะอาดราบเรียบไม่มีเศษขยะหรือกิ่งไม้ใบหญ้าเป็นขยะกีดขวางการทำงานหลังจากนั้นจึงใช้หินกรวดหรือทรายละเอียดหว่านลงไปแล้วทำการบดทับให้แน่นก่อนจึงค่อยหว่านสารอุดบ่อลงไปให้ทั่ว ทำการปล่อยน้ำเติมเข้าไปให้เต็มบ่อหรือในระดับที่ต้องการเมื่อโพลิเมอร์ทำปฏิกิริยากับสเม็คไทต์จะบวมพองและเหนียวข้นแทรกตัวลงไปในเนื้อดินที่พื้นบ่ออุดรูรั่วมิให้น้ำซึมลงไปข้างล่าง ทำหน้าที่คล้ายเมือกธรรมชาติ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้บ่อสามารถกักเก็บน้ำได้ดียิ่งขึ้น  เหมาะสำหรับการทำสระน้ำประจำไร่นาที่ไม่ต้องใช้ต้นทุนมากเมื่อเทียบกับการใช้พลาสติกพีอีปูพื้นในต้นทุนหลายแสนบาทต่อไร่

 

มนตรี  บุญจรัส

ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com