ทอดผ้าป่าน้ำตาล

หมอฝน พญ.สกาวเดือน นำแสงกุล ส่งเรื่องเล่า "ทอดผ้าป่าน้ำตาล" ของ รพ.สต. ขนาย อ.เมือง จ.นครราชสีมา มาให้ เป็นกลวิธีหนึ่งที่ช่วยให้การลดระดับน้ำตาลในเลือดมีความหมายเป็นจำนวนบุญ เรื่องเล่านี้อาจจะบอกเทคนิควิธีการได้ไม่ครบถ้วน ผู้สนใจสามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ รพ.สต. ขนายนะคะ

วัลลา ตันตโยทัย

ผลตรวจระดับน้ำตาลในเลือด (หลังงดน้ำและอาหาร 8–12 ชั่วโมง= 304 มก.% HbA1C = 9.8 %)

พยาบาลถามคุณเกศรา (ผู้ป่วย) : คิดว่าน้ำตาลขึ้นจากอะไรคะ

คุณเกศรา หญิงไทย คู่ อายุ 35 ปี ป่วยเป็นเบาหวานได้ 2 เดือน พบจากการคัดกรองความเสี่ยงโรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง คุณเกศรามีสีหน้าเบื่อหน่ายและท้อแท้ ตอบว่าพยายามทำตามที่หมอ (ผู้ป่วยหมายถึงพยาบาลที่กำลังตรวจ) บอกแล้ว

พยาบาล : ผลตรวจพบว่าน้ำตาลสูงทำให้คุณรู้สึกอย่างไร

คุณเกศรา : เบื่อและท้อ

พยาบาล : คุณเบื่อและท้อจากที่รู้ว่าผลตรวจพบว่าน้ำตาลสูง

คุณเกศรา : ใช่ค่ะ เพราะหนูพยายามทำตามที่หมอบอกแล้ว น้ำตาลก็ไม่ลง ควบคุมน้ำตาลไม่ได้ แต่หนูก็รู้สึกว่าร่างกายปกติ ทำงานได้เหมือนเดิม แต่ก็อยากให้น้ำตาลลง มันไม่ควรจะสูงมาก

พยาบาล : พี่ชื่นชมและขอบคุณมากที่คุณเกศรามีความตั้งใจจริงในการปฏิบัติตัวเพื่อควบคุมระดับน้ำตาล (พยาบาลเคยบอกผู้ป่วยว่าระดับที่ควบคุมได้คือน้ำตาลก่อนอาหารต่ำกว่า 130 มก.% น้ำตาลหลังอาหาร 2 ชั่วโมง น้อยกว่า 180 มก.% หรือ HbA1C น้อยกว่า 7 %) เท่าที่คุยกันมาคุณมีความมุ่งมั่นอยากควบคุมระดับน้ำตาลไม่ให้สูง

คุณเกศรา : ค่ะ หนูอยากให้อยู่ในระดับที่ควบคุมได้ จะได้ไม่เกิดโรคแทรกซ้อนเหมือนที่หมอบอก

พยาบาล : ขอบคุณมากนะคะ ต่อไปนี้เรามาร่วมมือกันในการดูแลสุขภาพของคุณ พี่จะเป็นกำลังใจให้ ว่าแต่คุณรู้จักการทอดผ้าป่ามั๊ยค่ะ

คุณเกศรา : รู้ค่ะ ทอดที่วัด มีเงิน เครื่องใช้จำเป็นต่างๆ

พยาบาล : ใช่แล้วค่ะ พี่ขออนุญาตเล่าให้ฟังเรื่องประเพณีการทอดผ้าป่า

ก็คือว่าในสมัยพุทธกาลพระพุทธเจ้ายังมิได้ทรงอนุญาตให้พระภิกษุรับจีวรจากชาวบ้าน ดังนั้นพระภิกษุจะต้องหาผ้าที่ชาวบ้านทิ้งแล้ว ผ้าที่เปรอะเปื้อน ผ้าห่อศพ โดยรวบรวมนำมาซักฟอกทำความสะอาด ตัดเย็บและย้อมทำเป็นสบง จีวร สังฆาฏิ

เมื่อชาวบ้านทราบถึงความยากลำบาก จึงต้องการนำผ้ามาถวายแต่ยังไม่มีพุทธานุญาต ดังนั้นชาวบ้านจึงต้องการนำผ้าไปทอดทิ้งตามที่ต่าง ๆ เช่น ตามทางเดิน ป่าช้า แล้วแต่ว่าพระภิกษุสงฆ์องค์ใดจะมาพบเห็นแล้วนำผ้านั้นไปใช้ และการทอดผ้าป่าเป็นพิธีบุญอย่างหนึ่งของชาวพุทธ ผ้าป่าคือผ้าที่ผู้ทำบุญนำไปวางไว้ที่ใดที่หนึ่งไม่ต้องการให้พระรู้ว่าตนเป็นผู้ทำบุญ พร้อมตั้งใจไว้ว่าหากภิกษุรูปใดมาพบผ้านั้นก่อนให้หยิบเอาไป กิริยาที่เอาผ้ามาวางไว้ แล้วตั้งใจอธิษฐานนั้น เรียกว่าทอดผ้าป่า

พิธีทอดผ้าป่าจะคล้ายกับพิธีทอดกฐิน แต่ไม่มีการกำหนดระยะเวลาที่จำกัด ในแต่ละปีทางวัดจัดให้มีการทอดผ้าป่ากี่ครั้งก็ได้ และไม่มีการเจาะจงพระภิกษุในการรับผ้า ทำให้ผู้ทอดผ้าป่ามีความสุขทางจิตวิญญาณส่งผลถึงสุขภาวะของมนุษย์ที่มีองค์ประกอบของสุขภาวะ (Well-Being) คือการมีสุขภาพดี มีความรู้สึกเป็นสุข ความสมดุล ความเป็นองค์รวมของ 4 มิติ คือ กาย จิต สังคม ปัญญาหรือจิตวิญญาณ ที่บูรณาการอยู่ในการพัฒนามนุษย์และสังคม เพื่อสร้าง “ความอยู่เย็นเป็นสุข”

คนเราประกอบด้วย

สุขภาวะทางจิตใจ หมายถึง จิตใจที่มีความสุข รื่นเริง คล่องแคล่ว ไม่มีความเครียด มีสติสัมปชัญญะ และความคิดอ่านตามควรแก่อายุ
สุขภาวะที่สมบูรณ์ทางร่างกาย หมายถึง ร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง คล่องแคล่ว มีกำลัง ไม่เป็นโรค ไม่พิการ มีสิ่งแวดล้อมที่ส่งเสริมสุขภาพ
สุขภาวะที่สมบูรณ์ทางสังคม หมายถึง ความสามารถในการอยู่ร่วมกันในสังคม มีความสุข สันติภาพ มีระบบการบริการที่ดี
สุขภาวะที่สมบูรณ์ทางจิตวิญญาณ เป็นความสุขที่เกิดจากการเข้าใจธรรมชาติ เข้าใจความจริงแห่งชีวิตและสรรพสิ่ง จนเกิดความรอบรู้

ซึ่งข้อที่ 1และ ข้อ 3 คุณมีอยู่แล้ว เรามาช่วยกันทำข้อ 2 เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนโดยการที่ระดับน้ำตาลอยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ และข้อ 4 เราจะมาช่วยกันทอดผ้าป่าน้ำตาลที่เกิน 130 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์กัน

คุณเกศรา : หนูขอบพระคุณมาก ขอเรียกพี่นิดได้มั๊ยค่ะ

พยาบาล : ยินดีค่ะและพี่ขอขอบพระคุณน้องเหมือนกันที่ร่วมมือกันดูแลสุขภาพ

หลังจากนั้นคุณเกศราจะขอปฏิบัติตัวด้วย 3 อ. (ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ที่เหมาะสม) รวมทั้งเชื่อมั่นในจิตวิญญาณที่แน่วแน่ในการควบคุมระดับน้ำตาล มาตรวจทุก 1 สัปดาห์ จำนวน 1 เดือน ( ผู้ป่วยสมัครใจมาเองเพราะบ้านอยู่หลัง รพ.สต. ขนาย เดินมาได้ และขอตรวจน้ำตาลแบบงดน้ำและอาหาร) จะให้กระดาษ 1 ใบในการเขียนที่ทอดผ้าป่า ทุกครั้งติดต้นผ้าป่าไว้เมื่อถึงสิ้นปีจะร่วมกันไปทำบุญทอดที่วัดในหมู่บ้าน

ผลการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดใน 1 เดือนแรก มีค่าดังนี้

ครั้งที่	ค่าระดับน้ำตาลในเลือด (มก.%)	ทอดผ้าป่า (บุญ)	หมายเหตุ
1	304	เริ่มข้อตกลง	-
2	211	93	304-211
3	190	21	211-190
	232	-42	190-232

ในเดือนที่ 2 ผู้ป่วยมาตรวจทุก 2 สัปดาห์ (ผู้ป่วยเลือกเอง) มีผลดังนี้

ครั้งที่	ค่าระดับน้ำตาลในเลือด (มก.%)	ทอดผ้าป่า (บุญ)	หมายเหตุ
1	185	47	232-185
2	150	35	185-150

เดือนที่ 3 ผู้ป่วยมาตรวจทุก 2 สัปดาห์ (ผู้ป่วยเลือกเอง) มีผลดังนี้

ครั้งที่	ค่าระดับน้ำตาลในเลือด (มก.%)	ทอดผ้าป่า (บุญ)	หมายเหตุ
1	142	8	150-142
2	130	200	อยู่ในเกณฑ์

หมายเหตุ ถ้าค่าระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน จะได้ 200 บุญ ในการทอดผ้าป่าน้ำตาล

หลังจากนั้น นัดทุก 1 เดือน ค่าน้ำตาลอยู่ในช่วง 130- 170 มก.% HbA1C = 7.1 % ต่อจากนั้นผู้ป่วยขอนัดทุก 1 เดือน และไม่สะดวกจะไปเจาะน้ำตาลดูเอง (SMBG)

คุณเกศราได้เล่าเรื่องการควบคุมน้ำตาลโดยใช้กระบวนการทอดผ้าป่าให้ผู้ป่วยเบาหวาน 245 คนฟัง มีทั้งคนที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ในเกณฑ์อยู่แล้วและยังควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ คนที่ฟังแล้วก็อยากจะทำกระบวนการทอดผ้าป่าน้ำตาลด้วย จึงมีการนำไปใช้ต่อในผู้ป่วยเบาหวาน และขยายไปยังผู้ป่วยความดันโลหิตสูง เป็นการทอดผ้าป่าความดันโลหิตด้วย

ผลลัพธ์ที่ได้ในผู้ป่วยเบาหวาน

ค่า HbA1C (%)	ก่อนทอดผ้าป่า (คน)	หลังทอดผ้าป่า (คน)
< 7	73 (29.80%)	164 (66.94%)
> 7	172 (70.20%)	81 (33.06%)
รวม	245	245

สิ่งที่ได้เรียนรู้ การมีความเชื่อทางจิตวิญญาณว่าเราจะทำสิ่งที่ดีและมีประโยชน์ต่อตนเองได้สำเร็จ จะเป็นแรงบันดาลใจที่ดีในการสร้างความตระหนักอยู่ตลอด ส่งผลให้เราไปถึงสิ่งที่คาดหวัง

ผู้เล่าเรื่อง : นางธิดารัตน์ นิ่มกระโทก พยาบาลวิชาชีพชำนาญการและคณะเจ้าหน้าที่

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลขนาย ตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

ทอดผ้าป่าน้ำตาล

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน