ปลูกปัญญาเพื่อความก้าวหน้าของสังคม

          บทความเรื่อง Grooming Talent Is Critical for Growthใน นสพ. เดอะ เนชั่น วันที่ ๑๖ พ.ค. ๕๕ ที่ผมอ่านในห้องรับรองของการบินไทย กระตุ้นให้ผมเขียนบันทึกนี้

          บทความนี้สะท้อนสิ่งที่เขาพูดกันใน World Economic Forum และเน้นเป้าหมายการแข่งขันกันทางธุรกิจ/เศรษฐกิจ   แต่ผมมองว่า “การจัดการปัญญา” (talent management) เป็นเรื่องใหญ่ เป็นเรื่องสำคัญในอนาคตของทุกประเทศ   ไม่ว่าจะเน้นยุทธศาสตร์พัฒนาประเทศแนวใด   และสำคัญต่อทุกภาคส่วนของสังคม

          พลเมืองของแต่ละประเทศไม่ว่าจะเกิดมาในครอบครัวที่มีเศรษฐสังคมแบบใด ไม่ว่าจะมีสมองเฉียบแหลมหรือปานกลางหรือแม้แต่คนที่สมองไม่ดีนัก ต่างก็อยู่ในฐานะที่จะพัฒนาสติปัญญา (talent) ของตนขึ้นไปได้ทั้งสิ้น   และระบบการเรียนรู้ของสังคม จะเป็นตัวกระตุ้นหรือเอื้ออำนวยการ “ปลูกปัญญา” นี้   โดยที่หากดำเนินการผิดทาง ผลที่เกิดคือการ “อับปัญญา” ของพลเมือง

          ผมเชื่อว่า ระบบการเรียนรู้ (มองในภาพกว้าง ทั้งส่วนที่ดำเนินการโดยกระทรวงศึกษาธิการ และโดยกลไกอื่นๆ ในสังคม) ในปัจจุบันมีผล “อับปัญญา” มากกว่า “ปลูกปัญญา” แก่พลเมืองไทย  

          เราต้องการวิธีปลูกปัญญาแบบใหม่ ที่สอดคล้องกับสังคมยุคใหม่ ยุคศตวรรษที่ ๒๑

          นั่นคือเราต้องการระบบการเรียนรู้ที่เรียกว่า 21^st Century Learning ที่เน้นการเรียนให้เกิดทักษะชุดหนึ่งที่ซับซ้อน ที่เรียกว่าทักษะแห่งศตวรรษที่ ๒๑   ทุกคนในสังคมไทย (รวมทั้งผม ที่อายุ ๗๐ ปี) ต้องฝึกฝนตนเองเพื่อ “ปลูกทักษะ” ชุดนี้อย่างต่อเนื่อง ตลอดชีวิต   ดังนั้น ทักษะสำคัญที่สุดที่ต้องเรียน คือทักษะ ๓ร  ได้แก่ (๑) ทักษะสร้างแรงบันดาลใจ ให้แก่ตนเอง   (๒) ทักษะในการเรียนรู้  และ (๓) ทักษะในการร่วมมือกับผู้อื่น   ทักษะ ๓ร นี้ จะเป็นพื้นฐานให้แต่ละคนสร้างหรืองอกงามทักษะอื่นๆ ให้แก่ตนเอง และเผื่อแผ่แก่ผู้ใกล้ชิดด้วย

          ทักษะ ๓ร จึงเป็นเสมือน “มรรค” สู่ทักษะแห่งศตวรรษที่ ๒๑ ตัวอื่นๆ    ที่แต่ละคนจะต้องเรียนรู้และพัฒนาตลอดชีวิต

วิจารณ์ พานิช

๒๐ พ.ค. ๕๕

ฮุสตัน

[ชัยวัฒน์ ตันติบวรเดชา]

เห็นด้วยกับอาจารย์ครับ ปัญญาเป็นเมล็ดที่พร้อมจะเจริญเติบโตอยู่ตลอดเวลา แต่ดินหรือปัจจัยต่างๆ พร้อมมากน้อยแค่ไหน