...
เมื่อกล่าวถึงการเกิดขึ้นมาของพระพุทธศาสนานับว่าไม่เหมือนกับศาสนาในอดีต เพราะไม่อิงอาศัยการสร้างการดลบันดาลจากเหตุปัจจัยภายนอก เพระการเกิดขึ้นของพระพุทธศาสนานั้นเป็นความเพียรพยายามที่ถูกต้องในทางแห่งพุทธธรรม สิ่งที่มีอำนาจแห่งการตรัสรู้ธรรมเป็นพระพุทธเจ้าคือคุณงามความดีที่องค์ศาสดาที่ได้สั่งสมปัญญาบารมีมาในชาติต่าง ๆ จนเกิดพลังบริสุทธิ์บริบูรณ์ใช้ความเพียรพยายามจนได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า พระพุทธศาสนาจึงเป็นศาสนาของมนุษย์โดยมนุษย์ เพื่อมนุษย์โดยแท้ ( พระราชธรรมนิเทศ ( ระแบบ ฐิตญาโณ ) . 2536 : 37 )
ในสมัยพระพุทธเจ้ายังไม่ได้ตรัสรู้เผยแผ่พระสัจธรรมในชมพูทวีปหรือประเทศอินเดีย มีเจ้าลัทธิต่าง ๆ อวดอ้างตนว่า ลัทธิของตนเองดีกว่าลัทธิของคนอื่น ๆ ตอมาพระพุทธเจ้าตรัสรู้พระสัจธรรม ได้ประกาศหลักคำสอนของพระพุทธองค์ออกมาเป็นทางสายกลาง คัดค้านคำสั่งสอนและการปฏิบัติอันเป็นไปเพื่อการทรมานตนเองที่เรียกว่าอัตตกิลมถานุโยค และด้วยวิธีสั่งสอนให้ปฏิบัติธรรมดังนี้ ( เสถียร พันธรังษี . 2534 : 11 )
พระพุทธศาสนายังคงความบริสุทธิ์บริบูรณ์อยู่ตามแบบเดิมจนมาถึงพุทธปรินิพพาน จึงเกิดการทำสังคายนาพระธรรมวินัยของพระอรหันต์ มีพระมหากัสสปเถระเป็นประธานภายหลังพุทธปรินิพพานได้ 3 เดือน ส่งผลให้เกิดพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 2 นิกาย คือ พระพุทธศาสนานิกายเถรวาทและพระพุทธศาสนานิกายอาจาริยวาท
การวิจัยนี้จะมุ่งศึกษาเฉพาะที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทเท่านั้น ตามความหมายของพระพุทธศาสนาเถรวาท คือ ระบบการสืบทอดพระพุทธศาสนา ที่มุ่งจะรักษาคำสอนเดิมของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะถ้าไปได้ ก็รักษาตัวพุทธพจน์เดิมไว้ ให้ซื่อตรง และครบถ้วนที่สุดเท่าที่จะทำได้ ( พระพรหมคุณาภรณ์ ( ป. อ. ปยุตฺโต ) . 2552 : 18 )
