ชีวิตของผมตอนนี้ กำลังลุ่มหลงการเรียนรู้เกี่ยวกับคุณค่าของสิ่งต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคุณค่าของ วิชาต่างๆ และบทบรรณาธิการของวารสาร Science มักจะเขียนเกี่ยวกับคุณค่าของศาสตร์โน้นศาสตร์นี้ ที่อ่านแล้วเกิดความเข้าใจคุณค่าของศาสตร์ในแง่มุมที่ผมนึกไม่ถึง เช่นวารสาร Science ฉบับวันที่ ๖ เม.ย.๕๕ ลงบทบรรณาธิการเรื่อง Why Statistics?เขียนโดย Marie Davidian & Thomas A. Louis
ผมชอบคำว่า “Statistics is the science of learning from data,” และยิ่งชอบเมื่อประโยคเดิมต่อด้วย คำว่า “and of measuring, controlling, and communicating uncertainty;” ที่ชอบมากก็เพราะเขาระบุชัดเจนว่า แม้สถิติจะเน้นที่ข้อมูล แต่มันก็มีธรรมชาติของความไม่แน่นอนฝังแฝงอยู่ เรามักจะเชื่อข้อมูล แต่ปรมาจารย์ ของวิชาว่าด้วยข้อมูลบอกว่า วิชานี้มีคุณค่าที่มันสื่อสารความไม่แน่นอน ข้อความในประโยคเดิมจบลงด้วยคำว่า “and it thereby provides the navigation essential for controlling the course of scientific and societal advances”
ผมชอบคำสุดท้ายของประโยค ที่บอกว่าเป้าหมายหลักของวิชาคือความก้าวหน้าของสังคม (societal advances)
ที่ชอบมากอีกอย่างหนึ่งคือ ผู้เขียนบอกว่า สถิติช่วยชี้ทิศ (navigation) ไม่ใช่ตัวกำหนดการตัดสินใจ
คุณค่าของวิชาสถิติคือ มันเป็นศาสตร์เพื่อการเรียนรู้จากข้อมูล เป็นการเรียนรู้ภายใต้ธรรมชาติที่ ไม่แน่นอน และมันมีคุณค่าในเชิงชี้ทิศ ไม่ใช่ตัวกำหนดการตัดสินใจ ถ้อยคำเหล่านี้ทำให้ผมนึกถึงหนังสือ How to lie with statisticsที่ผมอ่านเมื่อกว่า ๓๐ ปีมาแล้ว
และนึกถึงหนังสือ What the Dog Sawเขียนโดยนักเขียนยอดนิยม Malcolm Gladwell ดังที่ผมเคยบันทึกไว้
วิชาคุณค่า...ไม่มีตำราเรียน ต้องหาจากนอนตำรา