ตะไคร้ห๊อมหอม
ตะไคร้หอมจัง

 ตะไคร้ห๊อมหอม

ตะไคร้มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Cymbopogon citratus (D.C.) stapt. จัดอยู่ในวงศ์ POACEAE เป็นพืชล้มลุกมีอายุหลายปี สูง 0.75 ถึง 1.2 เมตรลำต้นตั้งตรงและอยู่รวมกันเป็นกอ ลำต้นมักอยู่ใต้ดินและอยู่ระดับดินเหง้าใต้ดินมีกลิ่นหอมเฉพาะ มีข้อและปล้องสั้น ๆ แข็งลำต้นส่วนที่อ่อนจะมีใบเรียงซ้อนกันแน่นมาก ใบเป็นใบเดี่ยว ตัวใบเรียวยาวได้ถึง 90 เซนติเมตร เนื้อใบหยาบ สากคม และมีขนอยู่ทั่วไป ก้านใบสีขาวนวลหรือม่วงอ่อนแผ่เป็นกาบหุ้มซ้อนกัน เส้นกลางใบแข็งดอกเป็นช่อขนาดใหญ่ออกตรงปลายดอกเล็ก ๆ มีช่อยาว ผลมีขนาดเล็ก ไม่ค่อยพบดอกและผลตะไคร้ใช้เหง้าปลูก โดยเอาลำต้น หรือเหง้าปักชำโดยตัดใบออกให้เหลือตอนโคนยาวพอสมควร ปักเอียงลงดินที่พรวนจนร่วนซุย ปักให้ลึก 4-5 เซนติเมตร ตะไคร้ชอบดินร่วนซุย ไม่ชอบน้ำขัง และปลูกได้ตลอดปี ชอบแดดจัดดินมีความชื้นและความอุดมสมบูรณ์สูง นิยมปลูกเป็นกอ กอหนึ่งห่างกันประมาณ 50-70 เซนติเมตร เมื่อปลูกไปได้ระยะหนึ่ง ต้นจะยืดลอยขึ้นมาเหนือดินควรมีการพรวนดินขึ้นมาบริเวณกอให้กลบทับลำต้น หรือนำต้นตะไคร้มาปลูกขยายกอใหม่ใบและลำต้นของตะไคร้ประกอบด้วยน้ำมันหอมระเหย (Essential oil)ปริมาณสูงมากน้ำมันนี้มีฤทธิ์เป็นยาขับลม แก้จุกเสียด และมีฤทธิ์ต้านเชื้อราและยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียบางชนิดจากผลวิจัยพบว่าน้ำมันหอมระเหยในตะไคร้สามารถต้านเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคกลากได้ดีและพบว่า ครีมน้ำมันตะไคร้ 2.5 % สามารถต้านกลากได้ดีที่สุดและยังแสดงฤทธิ์ต้านเชื้อราที่ทำให้เกิดโรคพืชหลายชนิดรวมทั้งสามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียบางชนิดได้อีกด้วยน้ำมันตะไคร้นำมาใช้ทำเครื่องหอมผสมในสบู่ เครื่องสำอาง ใช้แต่งกลิ่นอาหารเครื่องดื่ม แต่งกลิ่นเยลลี่ และอาหารจำพวกเนื้อกระป๋องส่วนที่นำมาใช้ทำยาของตะไคร้ คือ ลำต้นและเหง้าแก่สด หรือแห้ง ตะไคร้มีรสปร่ากลิ่นหอม บำรุงไฟธาตุ แก้โรคทางเดินปัสสาวะ ขับลมในลำไส้ เจริญอาหาร แก้กลิ่นคาวหรือดับกลิ่นคาวของปลา เนื้อสัตว์ได้ดีมากการทำยาสมุนไพรตะไคร้รักษาอาการขัดเบาในผู้ที่ปัสสาวะขัดไม่คล่อง (แต่ไม่มีอาการบวม) ให้ใช้ต้นแก่สดหั่นซอยเป็นแว่นบาง ๆ วันละ 1 กำมือ (สดหนัก 40-60 กรัม หรือแห้งหนัก 20-30 กรัม) นำมาต้มกับน้ำ ดื่มวันละ 3 ครั้ง ๆ ละ 1 ถ้วยชา (75 มิลลิลิตร) ก่อนอาหาร หรือใช้เหง้าแก่ที่อยู่ใต้ดินฝานเป็นแว่นบาง ๆคั่วไฟอ่อนพอเหลือง ชงเป็นยาดื่มวันละ 3 ครั้ง ๆ ละ1 ถ้วยชาเมื่อปัสสาวะสะดวกแล้วจึงหยุดดื่มได้ แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียดใช้ลำต้นแก่สด ๆ ทุบพอแตกประมาณ 1 กำมือ หรือ 40-60 กรัม ต้มกับน้ำประมาณครึ่งลิตรให้เดือดประมาณ 3-5 นาที เอาน้ำดื่มจนกว่าอาการจะหายนอกจากนี้ยังช่วยขับเหงื่อและลดความร้อนในร่างกายได้ด้วย แก้ไข้ลดความร้อนใช้ต้นตะไคร้และเหง้าขิงแก่สด นำมาหั่นอย่างละ 1/4 ถ้วยแก้ว เติมน้ำ 3 แก้วต้มและเคี่ยวด้วยไฟอ่อน ๆ ให้เหลือน้ำ 2 ถ้วยแก้ว ดื่มครั้งละ 1/3 ถ้วยแก้ว วันละ 3-4 ครั้ง แก้คลื่นไส้อาเจียน ใช้ต้นและเหง้าสด หรือแห้ง 1 กำมือ หรือ 40-60 กรัมทุบพอแหลก ต้มเอาน้ำดื่ม สำหรับผู้ที่ปวดประจำเดือน ใช้ต้นและรากตะไคร้สด หั่นบาง ๆแล้วผึ่งให้แห้ง นำตะไคร้ที่ตากแห้ง 1 กำมือ มาชงกับน้ำเดือด แล้วดื่มต่างน้ำหากจะใช้เพื่อช่วยสระผมให้สะอาดยิ่งขึ้น ให้นำต้นบนดินสด ๆ ตัดใบทิ้งจำนวน 3-4 ต้นหั่นตำให้ละเอียด เติมน้ำสะอาด 2 ถ้วยแก้วคั้นเอาแต่น้ำชโลมบนเส้นผมที่สระเรียบร้อยแล้ว ทิ้งไว้ 10-15 นาทีสระออกให้หมดจะช่วยกำจัดรังแค ทำให้เส้นผมดกดำ และสามารถแก้ผมแตกปลายได้