เย็นวันที่ ๔ เม.ย. ๕๕ มีการประชุมคณะผู้ตรวจสอบทางวิชาการ โครงการปฏิรูประบบวิจัยของประเทศ ที่ สคช.เป็นการประชุมเพื่อพิจารณารายงานฉบับสมบูรณ์ของโครงการ ที่ วช. ว่าจ้างให้ สคช. ดำเนินการ ในไม่ช้ารายงานนี้คงจะขึ้นเว็บให้อ่านได้กันโดยทั่วไป เป็นรายงานที่ให้ความรู้มาก และมีประเด็นของการปฏิรูป ระบบวิจัยที่ดีมาก
ที่จริงระบบวิจัยของไทยไม่ได้อยู่นิ่ง มีการปรับตัวเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา แต่เป็นการเปลี่ยนแปลง แบบปะผุ และต่างหน่วยต่างทำ (หรือบางกรณีมีการแก่งแย่ง ปัดแข้งปัดขากัน ระหว่างหน่วยงาน) ขาดการมองภาพใหญ่แล้วออกแบบระบบให้สอดคล้องกับสภาพของบ้านเมือง รายงานการวิจัยสถานภาพ และเสนอแนวทางปฏิรูปชุดนี้เป็นการเสนอวิธีปฏิรูป ยังไม่ใช่การดำเนินการปฏิรูป จริงๆ
ข้อเสนอนี้ ผมตีความว่าเป็นข้อเสนอการเปลี่ยนแปลงแบบวิวัฒน์ (evolution) มากกว่าปฏิรูป (reformation) คือใช้ความนิ่มนวล และใช้วิธีดำเนินการแบบ evidence-based และแตะต้องเงินในระบบเดิม น้อยมาก
คนในวงการวิจัยทุกคนควรได้อ่านรายงานชุดนี้ จะได้ความรู้เชิงระบบมากมาย และจะมองเห็น ช่องทางช่วยกันสร้างความก้าวหน้าแก่บ้านเมืองผ่านการทำงานวิจัย ผมมองแง่ดี แง่มีความหวังว่าเรา ต้องช่วยกันพัฒนาระบบวิจัยของประเทศให้ใหญ่กว่าปัจจุบัน ๕ เท่าเมื่อมองที่เงิน และใหญ่ขึ้น ๑๐ เท่าเมื่อมองที่คน (นักวิจัย) โดยที่คุณภาพ และความสอดคล้องกับเศรษฐกิจและสังคมไทยก็ต้องเพิ่มขึ้นหลายเท่า เช่นเดียวกัน
อ่านข้อคิดเห็นของผมต่อรายงานฉบับสมบูรณ์ได้ที่นี่
วิจารณ์ พานิช
๕ เม.ย. ๕๕
