19 มีนาคม 2555
เรื่อง ขอความอนุเคราะห์ดำเนินการให้ความช่วยเหลือและคุ้มครองสิทธิในวุฒิการศึกษา และสิทธิในสถานะบุคคลของนางสาวเดือน ยอดขาว และนางสาวดาว ยอดขาว นักเรียนไร้สัญชาติในสถาบันการศึกษาของประเทศไทย
เรียน ประธานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
สิ่งที่ส่งมาด้วย 1. บันทึกข้อเท็จจริงเบื้องต้น โดยนางสาวเดือน ยอดขาว
2. เอกสารประจำตัวของนางสาวเดือน ยอดขาว
3. เอกสารประจำตัวของนางสาวดาว ยอดขาว
ด้วยปรากฎข้อเท็จจริงมาสู่ โครงการบางกอกคลินิกเพื่อให้คำปรึกษากฎหมายด้านสถานะและสิทธิของบุคคล กองทุนศาสตราจารย์คนึง ฦาไชย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จากการร้องขอความช่วยเหลือทางกฎหมายโดย นางสาวเดือน ยอดขาว และนางสาวดาว ยอดขาว เนื่องจากถูกปฏิเสธสิทธิที่จะได้รับวุฒิการศึกษาตามหลักสูตรที่สำเร็จการศึกษา
โดยโครงการบางกอกคลินิกฯ ได้รับทราบข้อเท็จจริงเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2555 จากนางสาวเดือน ยอดขาว ว่าตนเองได้ศึกษาจนสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) สาขาคอมพิวเตอร์ จากวิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสยาม กรุงเทพฯ ในปี พ.ศ.2555 ส่วนน้องสาว คือ นางสาวดาว ยอดขาว สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) สาขาบัญชี ในปีการศึกษาและสถาบันการศึกษาเดียวกัน แต่ทั้งคู่กลับถูกทางวิทยาลัยเทคโนลยีพณิชยการสยามปฏิเสธที่จะอนุมัติวุฒิการศึกษาให้ โดยทางวิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสยามฯ แจ้งว่าทั้งนางสาวเดือน และนางสาวดาว ยอดขาวเป็นนักเรียนไร้สัญชาติที่มีชื่อในทะเบียนราษฎรของฐานข้อมูลในเขตอำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ แต่เดินทางออกนอกพื้นที่มาศึกษาในเขตกรุงเทพมหานครฯ โดยที่ไม่ได้ทำเรื่องขออนุญาตออกนอกพื้นที่ตามกฎหมาย ในสถานการณ์ดังกล่าวทางวิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสยามฯ จึงไม่สามารถอนุมัติวุฒิการศึกษาตามหลักสูตรให้ได้ทันที และแนะนำให้ทั้งสองคนเดินทางกลับไปยังอำเภอเวียงแหง เพื่อทำเรื่องขออนุญาตออกนอกพื้นที่ตามกฎหมายและนำหนังสืออนุญาตดังกล่าวมาแสดงภายในเดือนมีนาคม 2555 ทางวิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสยามฯ จึงจะสามารถอนุมัติวุฒิการศึกษาให้ได้
ทั้งนี้ การถูกปฏิเสธสิทธิที่จะได้รับวุฒิการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ย่อมจะส่งผลกระทบต่อการสมัครเข้าศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น คือ ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพขั้นสูง (ปวส.) ณ วิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสยามของนางสาวเดือน และนางนาวดาว ยอดขาว ซึ่งได้ยื่นสมัครแล้ว แต่อาจจะไม่ได้รับการคัดเลือกให้เข้าศึกษาเพราะขาดหลักฐานที่แสดงถึงคุณสมบัติและวุฒิการศึกษาที่สำเร็จการศึกษา
นอกจากนี้ จากข้อเท็จจริงเบื้องต้นที่รับฟังได้จากนางสาวเดือน ยอดขาว พบว่าทั้งนางสาวเดือน และนางสาวดาว ยอดขาว อาจจะเป็นบุคคลที่มีข้อเท็จจริงเป็นผู้ทรงสิทธิในสัญชาติไทยตาม มาตรา 23 แห่ง พระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551
จากข้อเท็จจริงที่ปรากฎ ทางโครงการบางกอกคลินิกฯ มีความเห็นว่า กรณีของนางสาวเดือน ยอดขาว และนางสาวดาว ยอดขาว นักเรียนในสถาบันการศึกษาของประเทศไทย ที่แม้บุคคลจะตกอยู่ในสภาวะคนไร้สัญชาติก็ตาม แต่สิทธิทางการศึกษา ซึ่งมีความหมายครอบคลุมถึงสิทธิที่จะได้รับวุฒิการศึกษาตามหลักสูตรที่สำเร็จการศึกษานั้น ได้รับการรับรองว่าเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานที่มนุษย์ทุกคนพึงได้รับการเคารพและคุ้มครอง ไม่อาจถูกเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งสัญชาติ สถานะทางกฎหมาย มนุษย์ทุกผู้มีสิทธิเข้ารับการศึกษาได้บนพื้นฐานของศักยภาพและคุณวุฒิของตนเอง ทั้งนี้เป็นไปตามพันธกรณีระหว่างประเทศซึ่งผูกพันประเทศไทย กล่าวคือ ข้อ 26 แห่งปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ค.ศ.1948, ข้อ 13 แห่งกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ค.ศ.1966 และข้อ 28 แห่งอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ค.ศ.1989 ตลอดจนตามกฎหมายภายในของประเทศไทยมีบทบัญญัติกฎหมายที่รับรองสิทธิทางการศึกษาของบุคคล ได้แก่ มาตรา 80 แห่ง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 และมาตรา 10 แห่ง พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ซึ่งแสดงให้เห็นถึงภาระกิจของประเทศไทย และสถาบันการศึกษามีหน้าที่ที่จะต้องเคารพต่อสิทธิดังกล่าว
นอกจากนี้ กรณีปัญหาสิทธิในสัญชาติของนางสาวเดือน และนางสาวดาว ยอดขาว ซึ่งนับว่าสิทธิมนุษยชนประการหนึ่งตามพันธกรณีระหว่างประเทศ ข้อ 15 แห่ง ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ค.ศ.1948 และข้อ 7 แห่งอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ค.ศ.1989 ซึ่งผูกพันประเทศไทยให้ปฏิบัติภาระกิจในการขจัดปัญหาความไร้สัญชาติให้กับบุคคลทั้งสองตามหลักการแห่งกฎหมาย
อนึ่ง ทางโครงการบางกอกคลินิกฯ ได้ประสานขอความช่วยเหลือไปยัง คุณรจนา สินที สำนักกิจการพิเศษ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ.2555 เพื่อขอให้ติดตามและให้ความช่วยเหลือกรณีการไม่ได้รับอนุมัติวุฒิการศึกษาของนางสาวเดือน และนางสาวดาว ยอดขาว
อย่างไรก็ตาม เพื่อให้สิทธิในการได้รับวุฒิการศึกษาตามหลักสูตร สิทธิทางการศึกษาระดับสูง ซึ่งเป็นสาระสำคัญในการพัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิตของทั้งนางสาวเดือน ยอดขาว และนางสาวดาว ยอดขาวได้รับคุ้มครอง ทางโครงการบางกอกคลินิกฯ จึงขอความอนุเคราะห์ท่านในการติดตามการแก้ปัญหา เรื่องการไม่ได้รับอนุมัติวุฒิการศึกษาของนางสาวเดือน ยอดขาว และนางสาวดาว ยอดขาว ตลอดจนขอความอนุเคราะห์ท่านในฐานะองค์กรซึ่งมีอำนาจหน้าที่เพื่อการธำรงไว้ซึ่งการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ เข้าดูแล ตรวจสอบข้อเท็จจริงเพื่อการคุ้มครองสิทธิในสถานะบุคคลของบุคคลทั้งสอง
จึงเรียนมาเพื่อขอความอนุเคราะห์ในการพิจารณาให้ความช่วยเหลือ
ขอแสดงความนับถือ
(นางสาวพวงรัตน์ ปฐมสิริรักษ์)
นักกฎหมายประจำโครงการบางกอกคลินิก
เพื่อให้คำปรึกษากฎหมายด้านสถานะและสิทธิของบุคคล
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ติดต่อ
อีเมล : [email protected]
