สุขศาลา

 

สุขศาลาสุขศาลา

                                    (ภาพจาก google)

 

    "สุขศาลา" คำ ๆ นี้ ในวิถีชีวิตของคนไทยในปัจจุบันคงจะแทบไม่มีใครเคยได้ยินเลย  แต่ถ้ารุ่นคุณตา คุณยาย คุณปู่ คุณย่า คงคุ้นเคยกันดี

    แต่ถ้าเป็น " สถานีอนามัย" คงร้อง  อ๋อ...! กันทุกคน เพราะสถานีอนามัย (ซึ่งปัจจุบัน หลาย ๆ ที่อาจจะเปลี่ยนเป็น  " โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ประจำตำบล......." ไปแล้ว)  คือ สถานที่รักษาพยาบาลเบื้องต้น ที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปในท้องถิ่น  มี เจ้าหน้าที่อนามัย ( หรือชาวบ้านเรียกกันติดปากว่า " หมออนามัย")  เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบงานบริการของหน่วยงานนี้

สถานีอนามัยประจำตำบลต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย นับได้ว่าเป็นหน่วยงานด่านแรกที่ต้องรับผิดชอบกับสุขภาพอนามัยของชาวบ้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านการรักษา การให้ความรู้ หรือด้านการส่งเสริมป้องกัน ตลอดจนกิจกรรมต่าง ๆ ที่จะต้องปฏิบัติร่วมกับประชาชนทุกเพศทุกวัยในท้ัองถิ่นนั้น ๆ  ไม่น้อยเลยนะจ๊ะกับภารกิจเหล่านี้

 

ในสภาพปัจจุบัน กับสถานการณ์ที่สถานีอนามัยต่าง ๆ " ขาดแคลน" ทั้งเจ้าหน้าที่อนามัย และ ปัจจัยในการรักษาพยาบาลเบื้องต้น เช่น หยูกยา  และเครื่องไม้เครื่องมือต่าง ๆ จึงทำให้ดูเหมือนว่า สถานีอนามัยมากมายหลายแห่งที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วทุกหัวระแหงของท้องถิ่นไกลปืนเที่ยงนั้น ๆ " ขาดประสิทธิภาพ ในการให้บริการ "  ทำให้ชาวบ้านขาดความเชื่อถือ การให้บริการของสถานีอนามัยในท้องถิ่นของเขา


ความไม่เพียงพอของเจ้าหน้าที่อนามัยที่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องใหญ่ ที่มีอยู่เกือบทุก ๆ แห่ง  อย่างเช่น แถว ๆ ข้างบ้านคุณมะเดื่อ มีทั้งสถานีอนามัยประจำตำบล และ ประจำอำเภอ  ซึ่งสถานีอนามัยประจำอำเภอนั้นนับว่าใหญ่กว่าประจำตำบลอยู่แล้ว แต่กลับมี เจ้าหน้าที่ประจำอยู่เพียง 2 คน ทั้ง ๆ ที่น่าจะมีมากกว่านี้  (จากการพูดคุย ได้ทราบว่ามีประมาณ 5 - 6 คน )  มีเตียงพยาบาลสำหรับผู้ป่วยพักค้างรักษา 5 เตียง พร้อมอุปกรณ์ต่าง ๆ แต่ไม่สามารถให้บริการได้เพราะไม่มีแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ที่จะดูแลตรวจรักษารับผิดชอบ

 ส่วนสถานีอนามัยประจำตำบล ก็ควรจะมีเจ้าหน้าที่ไม่ต่ำกว่า  3  แต่มีแค่ 1  วันใดที่ต้องออกไปปฏิบัติงานในพื้นที่  ก็หาผู้ที่อยู่รับผู้ป่วยไม่ได้อย่างนี้  เป็นต้น 

ในเรื่องการขาดแคลนหยูกยา และุอุปกรณ์จำเป็นพื้นฐาน ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่น่าจะให้ความสนใจ  ยกตัวอย่างเช่น วันหนึ่ง เด็กข้างบ้านถูกแก้วบาดต้องไปเย็บแผล  ( ประมาณ 2 - 3 เข็ม ) แต่พอไปถึงอนามัย เจ้าหน้าที่หรือ    " คุณหมออนามัย"  ได้แต่ทำแผลให้ ไม่ได้เย็บแผล เพราะ " ไม่มีเข็มเย็บแผล"  ต้องไปเย็บที่โรงพยาบาล และหยูกยาต่าง ๆ ที่เป็นยาสามัญ เจ็บหัว ปวดท้อง เป็นแผล ก็หมดอยู่บ่อย ๆ  ไม่มีในการให้บริการ

 

ด้วยความเห็นใจ และเข้าใจดีว่า การปฏิบัติหน้าที่ในการให้บริการรักษาพยาบาลเบื้องต้นจากเจ้าหน้าที่อนามัยของสถานีอนามัยต่าง ๆ นั้น ไม่ได้ด้อย หรือน้อยด้วยคุณภาพเลย ตรงกันข้ามกับเจ้าหน้าที่ทุกคน ( ที่ได้พบปะ และพูดคุยและพบเห็น) กลับมีความตั้งใจ และจริงจังรับผิดชอบในหน้าที่เกินร้อย  แต่เพราะ ความขาดแคลนดังกล่าวนั้น ทำให้สถานีอนามัยประจำตำบล หรือ "โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ" ในหลาย ๆ ที่ขาดความน่าเชื่อถือไปมาก

 

ทั้ง ๆ ที่ น่าจะเป็นหน่วยงานของสาธารณสุขหน่วยงานแรก และหน่วยงานหลักที่จะต้องให้ความสำคัญในความพร้อม ทั้งอุปกรณ์เครื่องไม้เครื่องมือ และบุคลากร เพราะ ชีวิตและสุขภาพของประชาชน ไม่ว่าจะยากดีมีจน หรือร่ำรวยล้นฟ้า ก็มีความสำคัุญเท่าเทียมกัน  ชาวบ้านมีบัตรทอง รักษาฟรี ก็จริง แต่ก็แทบใช้การไม่ได้  ในที่สุดก็ต้องไป คลีนิค หรือโรงพยาบาลเอกชน น่ะแหละ เพราะ มีทั้งบุคลกร และอุปกรณ์ที่ครบครัน   ซึ่งถ้าหากมีเงินจ่ายค่ารักษา ก็ดีไป แต่ถ้าหาเช้ากินค่ำล่ะ..... ก็คงต้องยกหน้าที่ให้คุณเวรและคุณกรรมไป

 

ทั้งนี้ คุณมะเดื่ออยากให้...มองเห็นความสำคัญของหน่วยงานเล็ก ๆ ที่อยู่ใกล้ชิดและรับผิดชอบกับชีวิตของชาวบ้านตรงนี้ และตระหนักถึงสิ่งที่ขาดแคลน ช่วยเพิ่มเติมให้เกิดประสิทธิภาพและความคล่องตัว เพื่อสร้างความเชื่อมั้นให้กับ " สุขศาลา" หรือ"สถานีอนามัย" หรือ"โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ" ให้เป็นที่พึ่ง เป็นขวัญใจของชาวบ้านด้วยตราบนานเท่านานด้วยจ้ะ

 

 

 

                              ..............................................