สถาบันคลังสมองฯ จัดการสัมมนาวิชาการ ชุด มหาวิทยาลัยบนเวทีโลก : การบริหารจัดการอุดมศึกษา เมื่อวันที่ ๒๗ ก.พ. ๕๕ มีคนลงทะเบียนเสียเงินมาเข้าฟังและ ลปรร. ล้นหลาม เพราะสถาบันคลังสมองมีชื่อเสียงว่า จัดการสัมมนาชุดนี้ทีไร ดีทุกครั้ง วันนี้จัดเรื่อง การเงินมหาวิทยาลัย : การระดมทุนและการลงทุน ซึ่งก็ไม่ทำให้ผู้เข้าร่วม ๒๐๐ คนผิดหวัง ต่างก็ได้แรงบันดาลใจ ได้หลักการ และได้ตัวอย่างที่มีการดำเนินการได้ผลดีกลับไปหาทางดำเนินการในมหาวิทยาลัยของตน
จากการนำเสนอโดยวิทยากร ๓ ชุด คือ (๑) ศ. ดร. เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ เรื่อง University Finance Paradigm Shift, (๒) Marc Weinstein, VP Development & Alumni Relations, McGill University, Canada, เรื่อง University Fund-Raising และ (๓) การอภิปราย ลปรร. Good Practices’ Learn & Share Forum : University – Money Talk โดยดร. กีร์รัตน์สงวนไทร อธิการบดีมวล.,รศ. ดร. จีระเดช อู่สวัสดิ์ อดีตอธิการบดี ม. หอการค้าไทยและผศ. ดร. ประเสริฐ ขันธมานนท์ รองอธิการบดีอาวุโสฝ่ายบริหาร มจธ. ผู้เข้าร่วมต่างก็ได้กระบวนทัศน์และแนวทางใหม่ๆในการบริหารมหาวิทยาลัยเน้นด้านการเงินไปถ้วนหน้าวิทยากรทั้ง ๓ ช่วง ต่างก็ให้แนวคิดที่สุดจะสร้างสรรค์และมีนวัตกรรมทางความคิดไปคนละแนว เติมเต็มซึ่งกันและกันได้พอดี
ผม AAR กับตัวเองว่า สถาบันอุดมศึกษาไทยต้องการกระบวนทัศน์ใหม่เช่นนี้ ในการหาทรัพยากรมาทำหน้าที่อุดมศึกษาให้แก่สังคม เพราะทรัพยากรเพื่ออุดมศึกษาในแนวคิดเดิมๆ คืองบประมาณแผ่นดินนับวันจะมีจำกัดลงเรื่อยๆ แต่ทรัพยากรสำคัญที่มหาวิทยาลัยจะต้องสร้างขึ้นภายในได้แก่ คน จินตนาการ และการจัดการ สามปัจจัยนี้จะช่วยให้มหาวิทยาลัยเข้าถึงแหล่งทรัพยากรในสังคมที่มีอยู่อย่างไม่จำกัด สำหรับนำมาใช้ดำเนินกิจกรรมหลักของอุดมศึกษา ในอนาคต เราเห็นตัวอย่างจาก ๓ มหาวิทยาลัยที่มา ลปรร. อย่างชัดเจน
โดยที่ มวล. มีที่ดิน ๙,๐๐๐ ไร่ เอามาปลูกยางพาราส่วนหนึ่ง และปาล์มน้ำมันส่วนหนึ่ง เริ่มสร้างรายได้ให้แก่มหาวิทยาลัย ม. หอการค้าไทย มีความสามารถด้านการจัดการเป็นสินทรัพย์ และ มจธ. ใช้การออกนอกระบบราชการ ออกแบบการจัดการบุคลากรแบบใหม่ๆ ที่สร้างแรงจูงใจในการทำงาน ให้มีผลิตภาพ
ไฮไล้ท์ของการประชุมคือการบรรยายเรื่อง การระดมทุนของมหาวิทยาลัย MacGillของแคนาดา ที่ทำงานอย่างเป็นระบบและมีหลักวิชาการ โดยมีหลักว่าต้องทำร่วมกับระบบศิษย์เก่า และกิจกรรมศิษย์เก่า สัมพันธ์ต้องเริ่มตั้งแต่วันแรกที่เขาเข้ามาเป็นนักศึกษา ตัวหลักของการบริจาคคือต้องให้มีประชากรผู้บริจาค ที่บริจาคไม่มากแต่บริจาคสม่ำเสมอ ประชากรเหล่านี้จะชักนำให้มหาวิทยาลัยได้รับความเชื่อถือจากสังคมเพิ่มขึ้น เพิ่มโอกาสได้เงินบริจาคก้อนใหญ่
อีกวิธีหนึ่งคือระดมทุนอย่างมีเป้าหมาย ว่าจะเอาไปทำอะไร ต้องการเงินเท่าไรในเวลาช่วงใด ซึ่งในประเทศไทยจะเห็นว่ามีการระดมทุนแบบนี้อยู่บ้าง
วิจารณ์ พานิช
๘ มี.ค. ๕๕
