วันที่ ๒๕ - ๒๖ ก.พ. ๕๕ ผมติดตามสาวน้อยไปธุระที่เชียงราย   เดินทางโดยสายการบินนกแอร์   และไปพักที่บ้านน้องชาย (นพ. วิชัย พานิช) ซึ่งไปอยู่ที่จังหวัดเชียงรายตั้งแต่ปี ๒๕๑๕  การเดินทางไกลสมัยนี้สะดวกยิ่ง    ไปเชียงรายเราเลือกสายการบินได้ถึง ๔ บริษัท คือการบินไทย  นกแอร์  แอร์เอเซีย  และโอเรี้ยนไทย   การบินไทยสะดวกที่สุดแต่ราคาสูง    เราเลือกนกแอร์ เพราะราคาพอเหมาะและบริการต่างๆ ตรงกับที่เราชอบมากที่สุด   ผมไม่ชอบบรรยากาศการให้บริการแบบอึกทึกเอะอะของ แอร์เอเซีย   และไม่ค่อยไว้ใจความปลอดภัยของ โอเรี้ยนไทย

          ลูกสาวคนที่อยู่สิงคโปร์เขาอยากซื้อที่ และมอบให้แม่ช่วยจัดการ   และเพราะน้องชายอยู่ที่เชียงราย สาวน้อยจึงขอความช่วยเหลือจากน้องชาย   ก็พบว่าที่ดินผืนติดกับที่ของน้องชายประกาศขายมา ๒ ปีแล้ว    ราคาสูงหน่อย แต่ตอนนี้ที่ดินที่เชียงรายขึ้นราคามาก   เพราะหลังน้ำท่วมกรุงเทพ คนกรุงเทพขึ้นมาซื้อที่กันมาก   สาวน้อยติดต่อเจ้าของซึ่งอยู่ที่กรุงเทพ   ก็ตกลงซื้อ แต่น้องชายบอกว่า ให้ขึ้นไปดูให้แน่ใจเสียก่อน  

          ที่จริงเราเคยไปดูที่ผืนนี้ของน้องชายเมื่อประมาณ ๒ - ๓ ปีก่อน   และรู้สึกว่าเป็นที่ที่อยู่ใกล้มืองมาก   และน้องชายเขาซื้อที่เก่ง   เป็นที่อยู่ในตำบลสันทราย อำภอเมือง    ขับรถไปจากบ้านน้องชายซึ่งอยู่หลังอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งราย ใช้เวลาเพียง ๑๐ นาที ไปทางจังหวัดพะเยา    ที่ดินผืนที่สาวน้อยจะซื้อให้ลูกสาวนี้ก็ย่อมสวยมาก เพราะอยู่ติดกันกับที่ของน้องชาย   แต่เนื้อที่สองไร่เท่านั้น   เรื่องราคานั้นผมไม่มีความรู้   น้องชายบอกว่าราคาสูง แต่ก็ไม่สูงผิดปกติ   ที่ดินอยู่ติดถนน อีกฟากหนึ่งของถนนเป็นลำน้ำแม่ลาว  ด้านหลังเป็นทุ่งนากว้างหลายร้อยไร่   เลยที่ไปหน่อยเดียวมีสะพานข้ามแม่น้ำไปสันติอโศก   น้องชายขับรถพาไปดูพื้นที่ใกล้ๆ ซึ่งเป็นหมู่บ้าน

          เขาขับรถพาไปดูที่ดินที่ประกาศขายใกล้ๆ อีก ๑ แห่ง เป็นที่นา ราคาไร่ละแปดแสน ซึ่งผมรู้สึกว่าแพง แต่น้องสะใภ้ว่าถูก เพราะอยู่ใกล้เมืองมาก   ผมดูที่ไม่เป็น

          เราได้ไปเรียนรู้เรื่องการบุกรุกแย่งชิงที่ดินที่เจ้าของมาซื้อไว้และทอดทิ้งไม่มาใช้ประโยชน์และไม่มาดูแล   คนเฝ้าสวนของน้องชายเล่าว่า ผู้ใหญ่บ้านจะร่วมกับลูกบ้านคอยสำรวจที่ดินแบบนี้ และเข้าไปยึดครอบครองทำกิน   เข้าใจว่าศัพท์ทางกฎหมายคือครอบครองโดยปรปักษ์

          แต่น้องสะใภ้เขาโดนหนักกว่านั้น   เขาโดนคนกลุ่มหนึ่งเข้าไปยึดที่ดินผืนหนึ่งเอาดื้อๆ   เข้าไปครอบครองและติดป้ายประกาศขาย   คนที่อยู่ใกล้ที่นั้นโทรศัพท์มาบอก   น้องสาวและน้องชายจึงไปแจ้งให้ตำรวจจับ   ทราบว่ากลุ่มตัวการเป็นสมาชิกสภาเทศบาล ร่วมกับทนายความ    รวมตัวกันเป็นแก๊งฮุบที่ดินแบบนี้ และเข้าใจว่าคงจะหากินได้   แต่ที่ดินของน้องสะใภ้เขามีโฉนดเป็นหลักฐานชัดเจน   มิจฉาชีพจึงโดนดำเนินการตามกฎหมาย

          อากาศที่เชียงรายเย็นกว่าที่กรุงเทพ   แม้ตอนบ่ายแดดจะร้อนเปรี้ยง    และอากาศมีหมอกควัน   แต่น้องชายบอกว่าปีก่อนๆ หมอกควันแรงกว่านี้   เขาบอกว่าเกิดจากชาวบ้านเผานาและไร่เพื่อกำจัดวัชชพืชและศัตรูพืช   หากเป็นเช่นนี้จริง ก็น่าจะเป็นโอกาสที่สถาบันอุดมศึกษาในพื้นที่จะดำเนินการเพื่อแก้ความเชื่อผิดๆ นี้   และแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศที่ร้ายแรงนี้   ผมรู้สึกแสบจมูกและเป็นหวัดหลังจากอยู่กับอากาศแบบนี้เพียงวันเดียว

         บ้านของน้องชายเย็นสบายดีมาก พื้นเป็นไม้มะค่า ปลูกมาแล้วเกือบ ๓๐ ปี    ตกบ่ายอากาศเริ่มร้อน เขาปิดหน้าต่างป้องกันลมร้อนเข้ามาเพื่อช่วยให้ภายในบ้านยังคงเย็นสบาย   ตกกลางคืนเราเปิดหน้าต่างนอน   เปิดแอร์ตอนหัวค่ำเดี๋ยวเดียวก็ปิด และเปิดหน้าต่างนอน   ได้ยินเสียงดนตรีซึ่งเดาว่าคาราโอเกะและสงบไปตอนเกือบตีสอง    ช่วงนั้นผมลุกไปเข้าห้องน้ำพอดี จึงได้ยินเสียงผู้ชายเอะอะและผู้หญิงหวีดว้ายที่ถนนหน้าบ้าน   ผมเดินไปดูผ่านหน้าต่าง    เห็นรถปิ๊กอัพเร่งเครื่องเสียงดังขับออกไป   ผมบอกตัวเองว่า คนเมาจากสถานเริงรมย์   รุ่งขึ้นเช้าเล่าให้น้องสะใภ้ฟัง เขาบอกว่ามีเสียงคนทะเลาะกันแบบนี้แทบทุกคืน

          ทำให้ผมย้อนมาพิเคราะห์ว่า ผมเป็นคนด้อยประสบการณ์ชีวิต   ครอบครัวที่ใกล้ชิดไม่มีคนเป็นนักเที่ยวกลางคืน   ผมเองไม่มีความสนใจที่จะเข้าไปในสถานที่แบบนั้นเลย    เคยโดนชวนเข้าไปครั้งสองครั้งสมัยหนุ่มๆ ก็ไม่สนุก   รู้สึกสมเพชด้วยซ้ำ    ทราบว่าสมัยนี้สถานที่เหล่านี้ยิ่งอึกทึก    ผมเป็นคนชอบความสงบ ไม่ชอบเสียงอึกทึก   จึงไม่สนุกกับบรรยากาศเช่นนั้น    เคยเข้าไปนั่งในห้องที่มีไฟหลากสีหมุนวน   ผมนึกในใจว่า คนที่เป็นโรคทางสมองบางชนิด เจอสภาพเช่นนั้นน่าจะเกิดลมชักได้   

          น้องชายบอกว่า เมื่อไม่นานมานี้บริเวณถนนสีหะคไล ใกล้ๆ อนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งราย ที่บ้านเขาอยู่เป็นแหล่งร้านอาหารอร่อย   แต่เดี๋ยวนี้ย้ายไปเกือบหมดแล้ว    ไปอยู่ที่ใหม่ เพราะแถวนี้ไม่มีคนมากิน อยู่ไม่ได้ สาเหตุหนึ่งคือไม่มีที่จอดรถ

          ผมสังเกตว่าย่านร้านอาหารอร่อยย่านหนึ่งคือบริเวณหอนาฬิกา    เราไปกินอาหารเที่ยงที่ร้านอร่อย กินก๋วยเตี๋ยวเนื้อ และข้าวแกงกะหรี่แบบจีน ซึ่งอร่อยระดับเชลล์ชวนชิม   แถวนั้นมีร้านอาหารน่ากินเรียงรายอยู่   ตอนเย็นน้องชายและน้องสะใภ้พาไปกินอาหารที่ร้านจ. เจริญชัย   เป็นอาหารจีนที่อร่อยมาก    ผมกินพอให้ได้รส เพราะเดี๋ยวนี้ผมไม่กินอาหารเย็น หรือจริงๆ แล้ว กินนิดๆ หน่อยๆ    หากเลือกได้จะกินผัก

          เช้าวันรุ่งขึ้น ผมวิ่งออกกำลังบนถนนโดยรอบบ้านน้องชาย ออกไปทางห้าแยกพ่อขุน และถนนบริเวณนั้น   วันนี้เป็นวันอาทิตย์ น้องชายไม่เปิดคลินิก และชวนไปเยี่ยมลูกสาวและลูกเขยของเขาที่ไปซื้อบ้าน และที่สำหรับทำสวนยางที่ อ. เทิง   ขับรถไปตามถนนหมายเลข 1020  หรือ AH3 ใช้เวลา ๑ ชั่วโมง    เส้นทางนี้ไปทางเดียวกับไปภูชี้ฟ้า ที่นักท่องเที่ยวนิยมไปแค้มปิ้งรับความหนาว และดูพระอาทิตย์ขึ้น    เราขับผ่านหมู่บ้านที่มีคนญี่ปุ่นมาอยู่   ระหว่างทางมีรถอีแต๋นขนฟางหลายคัน และบางช่วงเห็นการปรับที่ เผากิ่งไม้ตอไม้ เข้าใจว่าเพื่อทำสวนยาง   ระหว่างทางเราเห็นสวนยางเป็นระยะๆ    ตลอดทางมีหมอกควันหนามาก   น้องชายบอกว่า คนเชียงรายเป็นโรค COPD (โรคหลอดลมขนาดเล็กอุดตันเรื้อรัง) มาก เพราะ ๓ สาเหตุหลักๆ คือ สูบบุหรี่จัด  ทำงานในโรงบ่มใบยาสูบ  และควันจากการเผาป่า  

          น้องชายชวนไปดูที่ที่เขาซื้อไว้สำหรับให้ลูกเขยและลูกสาวทำสวนยาง เราจึงเท่ากับได้ทัวร์ป่า    ซึ่งเป็นของชอบของผม   ได้เรียนรู้เรื่องการทำมาหากินของชาวบ้านหลายอย่าง    ที่น่าสนใจคือบริเวณนี้มีน้ำอุดมสมบูรณ์มาก   และเราไปได้ยินเสียงมอดกินไม้ที่เพิงในที่ดินของน้องชายอย่างชัดเจน   ผมไม่เคยได้ยินเสียงเช่นนี้มาก่อน

          ตอนเที่ยง น้องชายพาไปกินอาหารที่ร้านเที่ยงทูลกุ้งสด ซึ่งอยู่ที่บ่อเลี้ยงกุ้งก้ามกราม ไม่ห่างจากบ้านหลานสาว อาหารที่อร่อยมากคือกุ้งเผา กับปลาเส้นทอดกรอบ    

          สองวันนี้เป็นคล้ายๆ ทัวร์ป่า

 

วิจารณ์ พานิช
๒๖ ก.พ. ๕๕

   

กาสะลองคำออกดอกร่วงลงพื้นดิน


ดอกกาสะลองคำออกจากลำต้น


 

 

กล้วยไม้ดินที่บ้านน้องชาย


ต้นอะไรเอ่ยออกผลเป็นช่อจากลำต้น


โคลสอัพเห็นอย่างนี้


เอื้องผึ้งที่บ้านเพื่อนบ้านหลานสาวที่เทิง


ที่เพิงหลังนี้มีเสียงมอดกินไม้อย่างชัดเจน


ที่ร้านเที่ยงทูลกุ้งสด


ช่อผลของต้นไม้ไม่ทราบชื่อ ใครรู้จักกรุณาบอกชื่อด้วย


บ้านหลานสาวและหลานเขยที่เทิง