มูลนิธิสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ได้มอบเงินสนับสนุน " โครงการปะการังเทียม เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ๘๐ พรรษา " แก่กรมประมง เป็นจำนวน ๓,๐๐๐,๐๐๐ บาท โดยการสร้างปะการังเทียมขนาดเล็กด้วยแท่งคอนกรีต บริเวณพื้นที่อ่าวคุ้งกระเบน ซึ่งเป็นพื้นที่ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องจากพระราชดำริ จังหวัดจันทบุรี

ปะการังเทียม เป็นแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลที่มนุษย์สร้างขึ้น โดยแปลงสภาพพื้นทะเลที่โล่งเปล่า ด้วยการนำวัสดุที่แข็งแรง ทนทาน ต้านกระแสน้ำได้ และค่าใช้จ่ายคุ้มทุน ไปจัดวางที่พื้นทะเล เพื่อดึงดูดสัตว์น้ำให้เข้ามาอยู่อาศัยเป็นที่หลบภัย รวมทั้งเป็นแหล่งอาหารและแหล่งสืบพันธ์ของสัตว์น้ำ เป็นประโยชน์ต่อการฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรสัตว์น้ำ เสริมด้วยมาตรการควบคุมและบริหารจัดการทรัพยากรประมง

โครงการปะการังเทียมแรกเริ่มดำเนินการจากพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ที่จังหวัดปัตตานีและนราธิวาส เมื่อ ๑๐ ปีมาแล้ว ตั้งแต่เดือนตุลาคม ๒๕๔๔ จากการที่ชาวประมงในพื้นที่ บ้านละเวงอำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี ได้ถวายฏีกา ขอพระราชทานความช่วยเหลือให้ทรงพิจารณาฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำ ที่ได้ลดลงเป็นอันมาก ทำให้ชีวิตเดือดร้อนฝืดเคือง ทั้งนี้ ได้กราบบังคมทูลด้วยว่า ยินดีร่วมมือช่วยกันอนุรักษ์ ทรัพยากรทางน้ำ

สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ได้ทรงกราบบังคมทูลขอพระราชทานคำแนะนำจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งได้ทรงมีพระราชวินิจฉัยให้มีการปรึกษากับผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาจัดสร้าง ปะการังเทียม โดยเร็วอย่างถูกหลักวิชาและคุ้มทุน จากวัสดุเหลือใช้ที่ไม่ก่อมลภาวะแก่ท้องทะเล เช่น ตู้คอนเทนเนอร์ ตู้รถไฟ ทรากรถถัง แท่งคอนกรีต เป็นต้น

ในการนี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารโครงการฟื้นฟูทรัพยากรชายฝั่งทะเลอันเนื่องจากพระราชดำริ เพื่อดำเนินการดูแล แก้ไขปัญหา และฟื้นฟูทรัพยากรน้ำให้มีความอุดมสมบูรณ์ และมีการใช้ทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน อีกทั้งให้มีการสร้างระบบติดตามงานอย่างต่อเนื่อง

" ไม่เคยคิดเลย จะได้ผลอย่างนี้

.. ไม่ถึงปี ปลาต่างๆเริ่มเข้ามาแทนจะหนีไปในทะเลลึกหมด ก็เริ่มเข้ามาที่เราทิ้งปะการังเทียมต่างๆ

.. ทำที่จังหวัดปัตตานี นราธิวาส ทำมาก แล้วก็เฝ้าดูผลกัน ปรากฏว่าผลได้ดีมาก

.. แล้วพอไป ชาวบ้านก็บอกว่าจับปลาได้ เกิดปลาเล็ก ปลาน้อย ปลาต่างๆ ในที่ที่ไม่เคยมีปลา

.. เพราะไม่อย่างนั้น เรือประมงเล็กๆอย่างชาวบ้าน ถ้าจะออกไปท้องทะเลลึกก็ไปไม่ไหว กลัวอันตราย

.. คราวนี้ตั้งแต่ทิ้งปะการังเทียมนี่ ปลาต่างๆมันมากขึ้นทุกที ชาวบ้านก็เป็นอันสบายใจได้ ได้จับปลา ได้พอมีพอกิน "

พระราชดำรัสของสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ

พระราชทานแก่คณะบุคคลที่มาเข้าเฝ้าฯถวายชัยมงคล

ในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา

ณ ศาลาดุสิตดาลัย สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิตฯ

วันที่ ๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๖

..............................................................................................

ภาพและข้อมูลจากสำนักวิจัยและพัฒนาประมงทะเล กรมประมง