ตั้งแต่คุณย่าของสามหนุ่มมาอยู่กับพวกเราเกือบครบ 4 เดือนแล้ว ท่านใช้เวลาอยู่บนเตียงและนอนเกิน 90% เราสื่อสารกับท่านได้น้อยมาก เพราะท่านพูดไม่มีเสียง แรกๆท่านจะพยายามพูดกับพวกเรา แต่พอเราไม่เข้าใจที่ท่านพูดสักที ท่านก็จะทำท่าว่ายอมแพ้ไม่พูดแล้ว ตอนนั้นการสื่อสารยังไม่ใช่เรื่องใหญ่นักเพราะสิ่งที่ท่านต้องการจะเป็นเรื่องพื้นฐานที่เราพอจะเดาได้ แต่มาช่วงนี้ที่ท่านดีขึ้นมาก ลุกนั่งได้ ฝึกยืนได้ทีละนิด การสื่อสารดูจะเป็นเรื่องสำคัญมาก

เมื่อสองสามวันก่อน ท่านร้องไห้อย่างหนัก คิดถึงคู่ทุกข์คู่ยากของท่านที่แยกกันมานาน เพราะต่างคนต่างป่วย ก่อนที่จะต้องแยกกันให้ลูกหลานดูแลนั้น ท่านก็เริ่มจะหงุดหงิดกับความจู้จี้ขี้บ่นของคุณปู่ ซึ่งอยู่ในวัยที่พูดถึงแต่เรื่องเก่าๆไม่อยากทำ ไม่อยากสนใจอะไร ในขณะที่ท่านเองเป็นคนทำงานอดิเรก ดูหนังฟังเพลงอยู่ การแยกกันจึงเป็นความผ่อนคลายความเครียด ถึงแม้จะห่วงๆก็อยากอยู่ห่างๆ แต่พวกเราก็รู้ว่าท่านคิดถึงกันเพราะดูแลกันมานานกว่าอายุพวกเราเสียอีก ถึงตอนนี้แม้คุณปู่จะสุขภาพแข็งแรง เดินได้ทำอะไรๆเองได้ แต่จำลูกหลานได้เป็นครั้งคราวเท่านั้น แต่คุณย่าซึ่งช่วยตัวเองได้น้อย ยังมีความจำดีอยู่มาก เมื่อท่านคิดถึงกันเราลูกหลานก็ต้องช่วยกันหาวิธีสื่อสาร 

จากที่รู้ว่าท่านคิดถึงคุณปู่และลูกหลาน ทำให้ต้องใช้การสื่อสารทุกทางให้เป็นประโยชน์ ได้ยินเสียงได้เห็นภาพลูกๆหลานๆท่านก็ดูมีพลังใจมากขึ้น แต่ก็ดูท่าว่าท่านยังมีกังวลถึงคู่ชีวิตของท่านมาก กว่าเราจะสื่อสารกันจนกระทั่งรู้ว่า ท่านคิดว่าคุณปู่ไม่อยู่กับท่านเสียแล้วก็เล่นเอาเหนื่อยกันไปเลย แต่พอเราเข้าใจและหาทางให้ทุกคนได้สื่อสารบอกท่าน ก็ดูว่าท่านค่อนข้างเชื่อว่าเราไม่ได้หลอกให้ท่านคลายกังวล แต่ก็รอให้พี่ๆยืนยันด้วยการถ่ายวิดีโอมาให้ดูด้วยสุดสัปดาห์นี้ ท่านทำท่านับวันเอาไว้แล้วด้วย

วันนี้เป็นครั้งแรกที่รู้สึกว่าเราจะเข้าใจในสิ่งที่ท่านพยายามสื่อสารมาตลอด ดูท่านจะผ่อนคลายขึ้นมาก เมื่อเราลาท่านกลับ ท่านก็ลูบหัวทำท่าให้พรเป็นครั้งแรกตั้งแต่ท่านมาอยู่กับพวกเราคราวนี้ 

ได้ตระหนักแก่ใจอย่างชัดเจนเลยว่า ความเข้าใจ...ช่วยให้สถานการณ์คลี่คลายได้ดีจริงๆ