การบริหารจัดการของกิจการ ด้านความรับผิดชอบทางสังคมและจริยธรรมทางธุรกิจ
ในสังคมธุรกิจนั้นจะต้องมีการพึ่งพาอาศัยกันและกัน เพราะองค์การธุรกิจจะอยู่อย่างโดดเดี่ยวไม่ได้ ธุรกิจจะต้องพึ่งพาสังคมอยู่ตลอดเวลา ธุรกิจจึงไม่ควรแสวงหาผลประโยชน์หรือมุ่งแสวงหากำไรแต่เพียงอย่างเดียว จะต้องรับผิดชอบต่อสังคมบ้าง ซึ่งสังคมธุรกิจมีอยู่ 2 ประเภทคือ สังคมภายในธุรกิจ และสังคมภายนอกธุรกิจ
1. สังคมภายในธุรกิจ ประกอบด้วยเจ้าของ ผู้ร่วมลงทุน หุ้นส่วน พนักงาน หรือลูกจ้าง ซึ่งบุคคลเหล่านี้ต่างก็มีความสำคัญต่อธุรกิจที่ดำเนินอยู่ทั้งนั้น แต่ละคนต่างมีหน้าที่รับผิดชอบในการดำเนินธุรกิจ ทั้งนี้เพื่อความเจริญก้าวหน้าของธุรกิจและหน้าที่การงาน ดังนั้นผู้บริหารจะต้องมีความยุติธรรม นึกถึงผลประโยชน์ซึ่งกันและกัน และพยายามเสริมขวัญและกำลังใจให้กับพนักงานที่ร่วมงาน โดยได้รับค่าจ้างที่เป็นธรรม พร้อมทั้งมีโอกาสเลื่อนตำแหน่งหน้าที่การงานอีกด้วย 2. สังคมภายนอกธุรกิจ ที่ผู้บริหารจะต้องรับผิดชอบต่อสังคมภายนอก มีดังนี้ 2.1 มีความรับผิดชอบต่อผู้บริโภค ผู้บริโภคถือว่าเป็นบุคคลที่จะทำให้ธุรกิจดำเนินอยู่ได้หรือไม่ ดังนั้นผู้บริหารจะต้องสร้างความเชื่อมั่น สินค้าต้องมีคุณภาพดีสม่ำเสมอ และตรงกับความต้องการของผู้บริโภค ผู้ประกอบการต้องไม่ผลิตสินค้าที่ให้โทษต่อผู้บริโภค พร้อมกันนี้จะต้องมีการแจ้งเรื่องราวเกี่ยวกับสินค้าหรือบริการให้ผู้บริโภคได้ทราบในการโฆษณาผ่านทางสื่อต่างๆ เพื่อเป็นการกระตุ้นให้ผู้บริโภคได้เลือกซื้อสินค้าของเราโดยไม่โฆษณาเกินจริง 2.2 มีความรับผิดชอบต่อรัฐบาล ประเทศไทยเรามีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติมาตั้งแต่ปี 2501 จนถึงปัจจุบัน ซึ่งได้กำหนดนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมการผลิตสินค้า ลดต้นทุนการผลิตและส่งเสริมการส่งออก ในแผนพัฒนาทุกฉบับ ดังนั้นผู้ประกอบการจะต้องทำตามเงื่อนไขต่างๆ ที่ทางรัฐบาลเป็นผู้กำหนด และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ต้องเสียภาษีอากรให้กับรัฐบาลอย่างตรงไปตรงมา และรัฐบาลก็จะได้นำเงินภาษีที่ได้มาพัฒนาประเทศ 2.3 มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นพิษกำลังเป็นปัญหาที่ยิ่งใหญ่สำหรับมวลมนุษย์ในโลกนี้ และมีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้เกิดจากการขยายตัวทางด้านธุรกิจอุตสาหกรรมซึ่งปล่อยของเสียลงไปในแม่น้ำ ซึ่งเกิดปัญหาน้ำเน่าเสียเป็นสีดำมีกลิ่นเหม็น โดยเฉพาะแม่น้ำสายหลักๆ ซึ่งต้องนำมาใช้เป็นน้ำประปาหล่อเลี้ยงประชาชนได้ดื่มกิน รวมทั้งใช้ในกิจการต่างๆ มากมาย ถ้าน้ำเสียมากยิ่งขึ้นก็จะกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนตามไปด้วย ดังนั้นผู้บริหารจะต้องรับผิดชอบ โดยการสร้างบ่อบำบัดน้ำเสียก่อนที่จะปล่อยน้ำเสียทิ้งออกไป นอกจากนี้ยังมีปัญหาเรื่องอากาศเป็นพิษเกิดขึ้นมากมาย โดยเฉพาะในเขตเมืองหลวงเมืองใหญ่ๆ ผู้ประกอบการจึงควรหาวิธีลดอากาศเป็นพิษให้น้อยลง เพื่อร่วมรับผิดชอบในการทำให้อากาศดีขึ้นได้ 2.4 มีความรับผิดชอบต่อทรัพยากรธรรมชาติ ผู้บริหารธุรกิจที่ดีจะต้องคำนึงถึงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า และใช้ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด โดยเฉพาะวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต ซึ่งไม่สามารถใช้ผลิตภัณฑ์มาทดแทนกันได้ เช่น แร่ดีบุก สังกะสี ป่าไม้ และผลิตภัณฑ์จากไม้ ฯลฯ ซึ่งนับวันจะหมดไป ทางรัฐบาลจึงต้องมีการส่งเสริมการปลูกป่าไม้ทดแทน ผู้บริหารธุรกิจก็มีส่วนช่วยได้โดยส่งเสริมและใช้วัสดุทุกอย่างให้มีประโยชน์มากที่สุด หรือนำวัสดุที่ใช้แล้วกลับมาผลิตใหม่ เช่น การนำกระดาษใช้แล้ว หรือหนังสือพิมพ์เก่าๆ มาทำเป็นกระดาษใหม่ นอกจากจะทำให้ลดทุนการผลิตแล้วยังเป็นการร่วมรณรงค์รักษาทรัพยากรธรรมชาติอีกด้วย
ดังนั้นจะเห็นได้ว่าผู้บริหารสามารถให้ความร่วมมือกันในการพัฒนาประเทศชาติของเรา และรับผิดชอบต่อสังคมได้ โดยการปฏิบัติตามกฎระเบียบต่างๆ ที่ทางราชการกำหนดไว้ และจัดระบบการผลิตให้ถูกต้อง ไม่ทำให้เกิดมลภาวะเป็นพิษ และพยายามคิดสร้างสรรค์ปรับปรุงผลิตภัณฑ์แปลกๆ ใหม่ๆ ออกมาสู่ตลาด โดยใช้วัตถุดิบและทรัพยากรธรรมชาติอย่างประหยัด จากการศึกษาวิชาการจัดการและพฤติกรรมองค์การ การรับผิดชอบทางสังคมและจริยธรรมทางธุรกิจ ซึ่งมีผลต่อการตัดสินใจของผู้บริหารในการพิจารณาสภาวะแวดล้อมภายนอกดังนี้ สภาวะแวดล้อมทางด้านเศรษฐกิจ ได้แก่ แรงงาน เงินทุน ระดับราคา นโยบายด้านการเงิน และภาษีของรัฐบาล รวมทั้งความต้องการของลูกค้า สภาวะแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม ได้แก่ เจตคติ ความปรารถนา ความคาดหวัง ความเชื่อ และขนบธรรมเนียมของคนในสังคม สภาวะแวดล้อมทางการเมืองและกฎหมาย ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงด้านกฎระเบียบ ข้อบังคับที่สำคัญของรัฐบาลต่อธุรกิจ และข้อจำกัดของกฎหมายทางด้านธุรกิจ รวมทั้งความมั่นคงทางการเมืองและเจตคติของรัฐบาลที่มีต่อธุรกิจ สภาวะแวดล้อมทางเทคโนโลยี ได้แก่ ทักษะ องค์ความรู้ เครื่องมือ และเทคนิคที่ใช้ในการออกแบบการผลิต และจำหน่ายสินค้าหรือบริการ
