ความทุกข์เป็นอย่างไร

ในวันนี้เรามารู้จักคำว่า ทุกข์ กันนะคะ  ทุกข์หมายถึง สรรพสัตว์ทั้งหลายอยู่ในช่วงเวียนว่ายตายเกิด ทั้งกายและจิตต่างได้รับความทุกข์ ทรมาน นานาประการ เช่น ทุกข์ 3 ทุกข์ 8 พื้นฐานของความทุกข์พวกนี้ล้วนเป็นแบบต้องข่มจิตยอมรับ ความจริง มีแต่ต้องยอมรับความจริงของทุกข์สัจเท่านั้น แบบว่า “รู้ทุกข์ตัดเหตุแห่งทุกข์ รู้ความดับทุกข์ปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์” เอาละคราวนี้เรามารู้จักคำว่า “ทุกข์ 8” กันบ้างว่ามีอะไรบ้าง  ทุกข์ 8 ประกอบด้วย  1. ความเกิดเป็นทุกข์  2. ความแก่เป็นทุกข์ 3. ความเจ็บไข้ได้ป่วยเป็นทุกข์ 4. ความตายเป็นทุกข์ 5. ความพลัดพรากจากสิ่งที่รักเป็นทุกข์ 6. การประจวบกับสิ่งที่ไม่รักเป็นทุกข์ 7. การไม่ได้สิ่งที่ต้องการเป็นทุกข์ 8. ขันธ์ 5 ล้วนเป็นทุกข์ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) และทุกข์ 3 ประกอบด้วย 1. ความเป็นทุกข์เพราะทุกข์กาย 2. ความเป็นทุกข์เพราะความแปรปรวน 3. ความเป็นทุกข์เพราะสังขาร  สรุปได้ว่า ทุกข์ 3 และทุกข์ 8 แสดงถึงความทุกข์แค่เพียงเล็กน้อย ในความจริงแล้วความทุกข์นั้นไม่มีขอบเขต ดังคำกล่าว “พันคนมีทุกข์พันแบบไม่เหมือนกันซักคน” รวมถึงความทุกข์ที่ได้รับนานาประการ ล้วนเป็นผลมาจากกรรมที่สรรพสัตว์ได้สร้างขี้น ถ้าเกิดว่าไม่รู้จักวิริยะบำเพ็ญตน ก็จะต้องรับผลกรรมประสบกับความทุกข์ ถ้าอยากหลุดพันจากความทุกข์ก็มีแต่รู้ทุกข์ละเหตุแห่งทุกข์ ถึงจะหลุดพ้นจากกิเลสในห้วงทะเลทุกข์ที่ไม่สิ้นสุดได้