หนังสือ change.edu : Rebooting for the new talent economy บอกชัดเจนว่า   ระบบอุดมศึกษาในยุคปัจจุบันต้องเอื้อประโยชน์ต่อคนทั้งสังคม  ในระดับค่าใช้จ่ายที่คนไม่รวยจ่ายไหว   และเวลานี้ได้เกิดสถาบันอุดมศึกษาแบบใหม่ ขึ้นมาตอบสนองความต้องการของคนที่เรียนเพื่อไปทำงาน   ไม่ใช่เรียนเพื่อรู้ หรือเพื่อความงอกงามทางปัญญากว้างๆ อย่างที่อุดมศึกษาแนวภูมิปัญญา (elite) ยึดถือ

          ในแผนอุดมศึกษาระยะยาว ๑๕ ปีระยะที่ ๒ ของไทยระบุไว้ชัดเจนว่า อุดมศึกษา จะต้องไม่เพียงสนองผู้เรียนช่วงอายุ ๑๘ - ๒๔ ปีเท่านั้น   แต่ต้องสนองความต้องการ เรียนของคนทุกช่วงอายุ   แต่ไม่ได้บอกยุทธศาสตร์หรือวิธีการบรรลุเป้าหมายนี้

         บัดนี้ กลไกตลาดได้เข้ามาตอบโจทย์นี้แล้ว   คือเกิด มหาวิทยาลัยเอกชนแบบ ออนไลน์ และได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ  เช่น มหาวิทยาลัยฟีนิกซ์ (สหรัฐฯ)  มหาวิทยาลัยไรซ์ (อังกฤษ)  มหาวิทยาลัยเหล่านี้ไม่ทดแทนมหาวิทยาลัย วิจัยที่มีอยู่แล้ว   คือทำหน้าที่คนละอย่าง   โดยที่มหาวิทยาลัยวิจัยก็ไม่สามารถทำหน้าที่แบบที่ มหาวิทยาลัย ออนไลน์ ทำ ได้ดีเท่ามหาวิทยาลัย ออนไลน์

          มหาวิทยาลัย ออนไลน์ มีจุดแข็งอยู่ที่ตอบสนองความต้องการเรียนเพื่อออกไป ทำงาน   เรียนจบมีงานทำแน่นอน รายได้สูงกว่างานที่ทำอยู่เดิมอย่างชัดเจน   นศ. เกือบทั้งหมดเป็นคนที่ทำงานอยู่แล้ว และต้องการเปลี่ยนไปทำงานใหม่ที่ช่วยให้ชีวิต ของตนดีขึ้น   และหลักสูตรก็จัดแบบ competency-based   โดยมหาวิทยาลัยไปศึกษา จากนายจ้างว่าต้องการจ้างคนที่มีขีดความสามารถทำอะไรได้บ้าง   ทำให้ผู้จบการ ศึกษามีคุณสมบัติตรงกับความต้องการของตลาดแรงงานระดับ knowledge worker

          จุดแข็งข้อที่ ๒ ของมหาวิทยาลัย ออนไลน์ คือค่าใช้จ่ายต่ำ เรียนที่ไหน เวลาไหน ก็ได้   แม่ลูกอ่อนอาจเรียนตอน ๒๒ - ๒๔ น. ทุกวัน  และขีดความสามารถของ ไอที ยุคนี้ช่วยให้เป็นการเรียนแบบ interactive   มีการทำข้อสอบ ตรวจข้อสอบ ได้ทั้งแบบปรนัยและอัตนัย   เพื่อให้การสอบเป็นการสอบเพื่อกระตุ้นและเอื้อต่อการ เรียนรู้ (formative evaluation)   และอาจารย์ก็เอาใจใส่ตรวจสอบและแนะนำการเรียน เป็นรายคน  เพื่อให้เรียนแล้วได้ competency ที่ต้องการได้อย่างแท้จริง

          ในต่างประเทศระบบ accreditation เข้มแข็ง   แต่ก็ยังมีข่าวตำหนิหรือประจาน ความไร้คุณภาพของมหาวิทยาลัยออนไลน์เหล่านี้   และหนังสือ Change.edu : Rebooting for the new talent economy เล่มนี้ก็เขียนโดยอธิการบดีของมหาวิทยาลัย ออนไลน์ อธิบายให้เห็นภาพใหญ่ของอุดมศึกษาของโลกในช่วง ๒๐๐ ปีที่ผ่านมา   ที่ใน สรอ. มียุคเกิด Land Grant University และยุคเกิด Community College  ที่ตอนแรกก็ โดนสับเละ ว่าเป็นการศึกษาชั้นต่ำ   แต่เดี๋ยวนี้ยอมรับกันทั่วไปว่าเป็นส่วนหนึ่งของ ระบบอุดมศึกษาของ สรอ. ที่ดีที่สุดในโลก

          บัดนี้ มหาวิทยาลัยออนไลน์ กำลังเข้ามาเพิ่มเติมแก่สังคมยุคใหม่ ให้คนที่ฐานะ ไม่ดี ได้มีโอกาสเรียนระดับหลังมัธยม (post-secondary education) เพื่อเป็นพื้นฐาน การทำงานและชีวิตที่ดีกว่าเดิม

          คลื่นลูกใหม่นี้ ไม่ทดแทนมหาวิทยาลัยวิจัยที่มีอยู่แล้ว เพราะทำเน้นคนละหน้าที่   ประเทศไทยจะจัดการและส่งเสริมคลื่นลูกใหม่นี้อย่างไร   ให้สังคมไทยได้มีโอกาสได้รับ ประโยชน์ และเกิดโทษน้อย   โทษคือคุณภาพต่ำ   ทำอย่างไรระบบกำกับคุณภาพ อุดมศึกษาของประเทศ จะกำกับแบบเน้นที่ learning outcome มากกว่าเน้นที่ learning input อย่างในปัจจุบัน   เพื่อเปิดช่องให้นวัตกรรมอุดมศึกษาเกิดได้ง่าย และควบคุม คุณภาพที่แท้จริงได้

 

          คุณภาพที่แท้จริงอยู่ที่ outcome   ไม่ใช่ที่ input

 

 

วิจารณ์ พานิช
๓๐ พ.ย. ๕๔