ที่โรงเรียนวัดปทุมสราวาส อ.อู่ทอง สพป.สุพรรณบุรีเขต๒ มีการนำภูมิปัญญาของท้องถิ่นไทย ที่มีมาแต่โบราณคือการสีข้าวด้วยเครื่องสีมือ และตำข้าวที่ได้จากเครื่องสีจนเป็นข้าวกล้องด้วยการใช้ครกกระเดื่อง ซึ่งเคยมีใช้อยู่ในชุมชนท้องถิ่น แต่ปัจจุบันสูญหาย ไม่มีการนำมาใช้...แต่โรงเรียนได้ฟื้นฟูนำสู่การเรียนรู้ของนักเรียน...
ดิฉันได้ไปที่โรงเรียนนี้ และได้พูดคุยกับผู้บริหารโรงเรียนผอ.ชูชาติ รักอู่ ได้ทราบว่าในช่วงแรกโรงเรียนต้องการดำเนินงานนี้ เพื่อการเรียนรู้ของนักเรียนเท่านั้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการสืบสานภูมิปัญญา และวิถีไทยโบราณสู่การเรียนรู้ แต่ผลพลอยได้อันทรงคุณค่าที่ตามมา คือ
-
นักเรียนได้มีข้าวกล้องที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงสำหรับรับประทานฟรีในโรงเรียน
-
นักเรียนได้มีการแบ่งกลุ่มกันรับผิดชอบในกิจกรรมผลิตข้าวกล้องครบวงจร ทั้งการสีข้าว ฝัดข้าว ตำข้าว ร่อนข้าว เก็บกากข้าว ทำให้เกิดความรักความสามัคคีกันในกลุ่ม และได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
-
ข้าวกล้องที่เหลือจากการรับประทาน ได้มีการนำมาบรรจุถุง วางขายให้ผู้ปกครองที่มารับ-ส่งบุตรหลาน ในราคาถูก
-
ผู้ปกครองเกิดความสนใจใคร่ที่จะเรียนรู้กระบวนงานการทำข้าวกล้อง มาขอเรียนรู้ มาชื่นชม และให้กำลังใจให้โรงเรียนดำเนินต่อเนื่อง
-
โรงเรียนมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก จากผลิตภัณฑ์ข้าวกล้อง เมื่อพูดชื่อโรงเรียนนี้ทุกคนจะนึกถึงข้าวกล้องแบบตำด้วยมือในทันที
เมื่อได้ไปเห็นกระบวนการผลิตข้าวกล้องแบบโบราณนี้ ดิฉันชื่นชม และตระหนักได้ว่าโรงเรียนนี้ มีการพัฒนาที่ต่อเนื่องจริงจัง นักเรียนได้เรียนรู้กระบวนการอย่างแท้จริง สร้างจุดขายทำให้เกิดการเป็นที่รู้จัก
สิ่งที่ได้เสนอแนะคือ โรงเรียนมีแผนการสอนเรื่องนี้เป็นรูปธรรม นำสู่การเรียนรู้อย่างแท้จริง สิ่งที่ต้องมีเพิ่มเติมคือกระบวนงานของเรื่องนี้ที่ควรต้องมีให้เห็น เพราะเมื่อมีผู้มาเรียนรู้ ที่ไม่ใช่นักเรียน จะได้มีขั้นตอนการดำเนินงานที่ชัดเจน ครูหรือนักเรียนสามารถพูด บอกได้ตรงกันว่า การผลิตข้าวกล้องของโรงเรียนมีกระบวนการทำ หรือการผลิตอย่างไร เช่น...เริ่มจาก...
๑. การนำข้าวเปลือก มากระเทาะเปลือกด้วยเครื่องสีข้าวแบบโม่ด้วยมือ
๒. แล้วจึงนำข้าวที่ได้มาฝัดด้วยกระด้งเพื่อนำแกลบออกไป
๓. แล้วจึงนำมาตำด้วยครกกระเดื่อง จนเปลือกที่ยังหุ้มเมล็ดข้าวกระเทาะออกจนหมด
๔. ต่อจากนั้นจึงนำมาร่อนเอาปลายข้าวและรำข้าวออกไป
๕. แล้วจึงมาเก็บกากข้าว หรือเมล็ดข้าวที่เปลือกไม่กระเทาะออก
ดิฉันเห็นว่าโรงเรียนวัดปทุมสราวาสนี้มีการพัฒนาการเรียนรู้ที่สืบทอดวิถีไทยภูมิปัญญาไทยที่ดี ทำต่อเนื่องจนถือเป็นการสร้างแบรนด์ให้ตัวเองเพราะขณะนี้ข้าวกล้องของโรงเรียนเป็นจุดขายที่ทำให้เป็นที่รู้จัก ทำให้เกิดความรักความภาคภูมิใจร่วมกันทั้งโรงเรียนและชุมชน...
อ.ขจิต สวัสดีค่ะ
การสีข้าวแบบโบราณและตำเป็นข้าวกล้องนี้
นับวันจะหาดูได้ยากมากค่ะ
การสืบสานไว้ให้นักเรียนได้เรียนรู้จึงน่าส่งเสริมค่ะ
แถวๆหนองขาวน่าจะยังมีการสืบสานไว้อยู่นะคะ
ขอบคุณมากค่ะ
มาชื่นชมกับเด็กยุคใหม่ค่ะ
ที่ได้เรียนรู้สิ่งเก่าที่ดีๆ
ต้องดูแลของเก่าๆเอาไว้ให้คงอยู่ค่ะ
ก่อนนี้ก็ได้ตำข้าวแล้วค่ะ
กว่าจะได้กิน...เหนื่อยแทบตายค่ะ
Bonnie สวัสดีค่ะ
เมื่อตอนเด็กๆลำดวนก็ได้ตำข้าวกินเองเหมือนกันค่ะ
ตอนนี้ไม่มีแล้ว
แถมอุปกรณ์การสีข้าว ตำข้าว หายไปหมดแล้วค่ะ
จึงยินดีที่โรงเรียนนำมาให้เด็กได้เรียนรู้ค่ะ
ขอบคุณค่ะ
ดาวหนึ่งซึ่งเห็นเด่นนัก
ประจักษ์ดวงแจ้งแสงจ้า
ส่องทางด้วยธรรมนำพา
เดินฝ่าครรลองผองภัย
สวัสดีค่ะ
แวะมาอ่านมาชื่นชม...วิถีไทยโบราณ...การสีข้าวด้วยเครื่องสีมือ และตำข้าวที่ได้จากเครื่องสีจนเป็นข้าวกล้องด้วยการใช้ครกกระเดื่อง...ในอนาคตหากสามารถพัฒนาอุปกรณ์เครื่องสีมือ และการตำข้าวเป็นข้าวกล้อง โดยรักษารูปแบบเดิมไว้เแต่พัฒนาให้เป็นเครื่องกลไม่ต้องใช้แรงงานคน...คงจะมีความสะดวกรวดเร็วขึ้นนะคะ
I had experiences working with the old ครกกระเดื่อง ;-)
I hid in ยุ้งข้าวไม้ไผ่ยาดินเหนียว when playing 'hide-and-seek'.
Japan rice growers sell their rice --milled and packaged in a traditional way-- as high price souvenir or gift for special occasions. ==Japanese rice is special.==
Is it possible to promote --Thai traditionally milled-- in the same way?
Surely we can claim 'clean traditional process to retain the goods that rice has to offer', 'low carbon footprint', 'local product', 'support for Thai culture', etc.
==Thai rice is special==.
พลิกทุ่ง สร้างทุน สู่ไท ด้วยข้าวไทย
รร.นำไปศึกษาเรียนรู้ นำภูมิปัญญาสู่ชุมชน
ในเรื่องนี้ มีปริศนาคำทาย คนโบราณไว้หลายข้อ
+"สุกแดงกินไม่ได้ สุกไหม้กินดี สุกสองทีกินอร่อย"
+ดินเหาะ ดินห้อย ดินหัน
+กลมๆคล้ายวงพระจันทร์ ชอบดันท้องผู้หญิง
+สุกสองทีกินอร่อย คือข้าว
+ดินหัน หรืออีกปริศนาหนึ่งคือ "ฉวยหางรุน ขี้พล่าน"คือ ครกสีข้าว
+กลมๆคล้ายวงพระจันทร์ชอบดันท้องผู้หญิงคือกระด้งฝัดข้าว.....
+ช่วยกันเติมภูมิปัญญา ปริศนาคำทายครับ
โสภณ เปียสนิท สวัสดีค่ะ
ขอบคุณค่ะ
ดร. พจนา แย้มนัยนา
คำแนะนำจากอาจารย์มีประโยชน์ต่อการพัฒนามากๆค่ะ
จะได้ไปแนะนำต่อค่ะ เพราะขณะนี้ข้าวกล้องของโรงเรียนผลิตออกไม่ทันต่อผู้สนใจค่ะ
อาจให้เขาทำไว้ ทั้งแบบเดิม และแบบใช้เครื่องกลนะคะ
ขอบคุณมากค่ะที่มาต่อยอดเติมเต็มค่ะ
สวัสดีค่ะ การหันมาส่งเสริมนักเรียนให้เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นหากทำได้ละเอียด ลึกซึ้งเช่นนี้ก็จะดีมากเลยนะคะ น่าชื่นชม ไม่ใช่เอาแค่ตัว "ความรู้" แต่วิธีคิดซึ่งเป็น ความรู้สึก ความสัมพันธ์ของนักเรียน ผู้เฒ่าผู้แก่ ผู้คนในชุมชนเป็นสิ่งที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน หากขาดก็เป็นความรู้แห้งๆที่พอรู้แล้วก็จบไป ถูกลืมไป แล้วก็ไปจับเรื่องใหม่
เหตุการณ์น้ำท่วมปีนี้คงทำให้เราหันมาสนใจการอยู่ร่วมกันแบบพึ่งตนเองได้ และ พึ่งพากันและกันได้มากขึ้นนะคะ
คิดจะฝากภาพดอกบัวจากสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์ตอนไปเชียงใหม่เที่ยวนี้ ปรากฏว่าเขาเปลี่ยนระบบใหม่หา ภาพที่เอาขึ้นไว้ในโกทูแล้วไม่เจอ ค่อยๆคลำก่อนเดี๋ยวทำได้แล้วจะนำมาฝากค่ะ
คุณนายดอกเตอร์ สวัสดีค่ะ
"... การหันมาส่งเสริมนักเรียนให้เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นหากทำได้ละเอียด ลึกซึ้งเช่นนี้ก็จะดีมากเลยนะคะ น่าชื่นชม ไม่ใช่เอาแค่ตัว "ความรู้" แต่วิธีคิดซึ่งเป็น ความรู้สึก ความสัมพันธ์ของนักเรียน ผู้เฒ่าผู้แก่ ผู้คนในชุมชนเป็นสิ่งที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน หากขาดก็เป็นความรู้แห้งๆที่พอรู้แล้วก็จบไป ถูกลืมไป แล้วก็ไปจับเรื่องใหม่..."
ข้อความจากคุณนุชนี้
เป็นข้อมูลการนิเทศที่ลำดวนขอนำไปใช้เพื่อยืนยันกับโรงเรียนนะคะ
ขอบคุณมากค่ะ
รอชื่นชมดอกบัวด้วยค่ะ...
วอญ่า-ผู้เฒ่า-natachoei สวัสดีค่ะ
ปริศนาคำทายจากวอญ่า ขำๆดีค่ะ
เด็กๆเอาไปทายเล่นกันได้นะคะ
"...พลิกทุ่ง สร้างทุน สู่ไท ด้วยข้าวไทย
รร.นำไปศึกษาเรียนรู้ นำภูมิปัญญาสู่ชุมชน..."
ใช่เลยค่ะ เราช่วยกันเติมเต็ม ต่อยอดกืจกรรมให้เขานะคะ
ขอบคุณมากค่ะ
น่าชื่นชมมากค่ะ เด็ก ๆ จะได้ไม่ลืม "ราก" ตัวเอง
เอาภาพข้าวเม่าข้าวใหม่มาฝากอาจารย์นะคะ
เอาภาพข้าวเม่าข้าวใหม่มาฝากอาจารย์นะคะ
ทพญ.ธิรัมภา สวัสดีค่ะ
"... เด็ก ๆ จะได้ไม่ลืม "ราก" ตัวเอง..."
ชอบข้อความนี้ของคุณหมอค่ะ
รากเหง้าคามเป็นไทยแท้แต่โบราณนับวันจะสูญหาย
หากเราไม่ช่วยกันสืบทอด เรียนรู้ต่อไปเราจะค้นหา "ราก" ของไทยเราไม่เจอ...
ขอบคุณ คุณหมอมากค่ะ
วศิน ชูมณี _สวัสดีค่ะ
เป็นการพัฒนาการเรียนรู้และพัฒนาภูมิปัญญาที่เยี่ยมยอดจริงค่ะ
วศินเองเมื่อไปเป็นครูคงทำได้ดีเช่นกันนะคะ
ขอบคุณมากค่ะ