ตะไคร้กับน้ำยาปรับนุ่ม

 ควบคุมกลิ่นคาวผ้า คุณว่าอย่างไหน?ดีกว่ากัน

 

 

      เป็นคำถามที่หน่วยซักฟอกน้องนางและน้องทัยต้องการ  หาคำตอบ ว่าตะไคร้จะสามารถดับกลิ่นคาวของผ้าในโรงพยาบาลได้หรือไม่  น้ำยาปรับผ้านุ่ม หรือตะไคร้อย่างไหนดีกว่า  จึงได้มีศึกษามาแล้วเป็นเวลา 3 เดือน หลังจากได้มีการแลกเปลี่ยนรู้ระหว่างเครือข่ายหน่วยจ่ายกลางซักฟอกนครศรีธรรมราช  ที่โรงพยาบาลบางขัน  เมื่อซักผ้าแล้วนำไปอบในเครื่องอบผ้าทั้งหมด  โดยไม่มีการใช้น้ำยาปรับผ้านุ่ม  แต่จะใช้สมุนไพรชนิดต่างๆ ใส่ในเครื่องอบผ้า   เดิมนั้นโรงพยาบาลป่าติ้วจะใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มทั้งหมด  จึงนำมาปรับใช้  ซึ่งมีบริบทต่างจากโรงพยาบาลบางขันคือผ้าชิ้นใหญ่ไม่ได้อบแต่นำมาตากที่ราวตาก  ใช้ความร้อนจากแสงอาทิตย์แทน  พบว่าผ้าจะหยาบกระด้างจึงจำเป็นต้องใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มในส่วนนี้  ในช่วงศึกษาระยะแรกลองใช้สมุนไพรสองชนิดคือใบเตยและตะไคร้   พบว่าผู้ใช้ชื่นชอบกลิ่นหอมจากต้นตะไคร้มากกว่ากลิ่นจากใบเตย  เพราะใบเตยเมื่ออบรวมกับผ้าแล้วจะมีกลิ่นคล้ายปัสสาวะจึงยกเลิกไป   จึงศึกษาตะไคร้เนื่องจากมีวัตถุดิบ  โดยใช้ตะไคร้ทั้งต้นใส่ในถุงผ้า นำไปอบพร้อมผ้าที่ผ่านการซักแล้วในเครื่องอบผ้า  จะใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มเฉพาะในผ้าที่ต้องตาก    ในกิจกรรมการศึกษานี้พบว่าสามารถลดการใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มลงจากเดิม ร้อยละ40-50 เดือนละ7-8 แกลลอน เหลือเพียง3-4 แกลลอนต่อเดือน  แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าตะไคร้หรือน้ำยาปรับผ้านุ่มจะขจัดกลิ่นคาวได้ดีกว่ากัน
      ในช่วงศึกษาระยะต่อมาผู้ปฏิบัติงานต้องการทราบว่า ระหว่างผ้าที่อบในเครื่องอบผ้าโดยใช้ตะไคร้และน้ำยาปรับผ้านุ่ม  จะขจัดกลิ่นคาวได้ดีกว่ากัน  ในสองสัปดาห์ โดยสัปดาห์แรกจะใช้ตะไคร้  สัปดาห์ที่สองใช้น้ำยาปรับผ้านุ่ม  พบว่ามีอุบัติการณ์   จากหน่วยงานผู้ใช้แจ้งว่าผ้าห่มและเสื้อคลุมที่ใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มจากเครื่องอบผ้า  มีกลิ่นคาว  ส่วนผ้าที่อบด้วยต้นตะไคร้ระหว่างการศึกษาไม่มีกลิ่นคาวแต่ขาดความนุ่ม   เพื่อลดอคติจากผู้ใช้ผ้า  ผู้ปฏิบัติงานเพียงสอบถามเรื่องกลิ่นคาว  กลิ่นหอมและความนุ่มของผ้า  ขณะนำผ้าไปส่ง  โดยที่ไม่ได้แจ้งให้ทราบว่าผ้ารอบซักนี้ใช้ตะไคร้หรือน้ำยาปรับผ้านุ่ม 
     บทเรียนที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้พบว่า  เครื่องอบผ้าจะดูดกลิ่นหอมของน้ำยาออก จะคงเหลือกลิ่นติดผ้าเพียงเล็กน้อย   จึงทำให้กลิ่นคาวหลงเหลือในผ้าที่ผ่านการซักและอบดังกล่าว  นอกจากจะไม่สามารถดับกลิ่นคาวในผ้าได้  ยังสิ้นเปลืองงบประมาณการจัดซื้อน้ำยาปรับผ้านุ่ม   เมื่อศึกษาสรรพคุณของตะไคร้  สามารถขจัดกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์ต่างๆได้ จากภูมิปัญญาชาวบ้าน ส่วนใหญ่มักใช้ตะไคร้ดับกลิ่นคาวในอาหารทั้งหลาย  ตะไคร้ที่ใช้ทีมงาน ช่วยกันปลูกรอบอาคารในกิจกรรม GREEN  CLEAN ที่หน่วยจ่ายกลาง เมื่อปีที่แล้ว  จึงไม่ได้ใช้งบประมาณ
                    http://www.gotoknow.org/blog/somying-gc/394562 

 

ตะไคร้ที่ปลูกไว้สามารถนำมาใช้ในการอบผ้าได้

Large_dsc01400

 

Large_dsc01409

กิจกรรมการปลูกเมื่อ 13 กันยายน 2553