สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์จึงเปรียบเสมือน Brand ของชุมชน

“สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์” นับเป็นทรัพย์สินทางปัญญาหนึ่ง ซึ่งเกิดจากความเชื่อมโยงระหว่างแหล่งภูมิศาสตร์ซึ่งเป็นปัจจัยทางธรรมชาติกับสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่มีการสั่งสมประสบการณ์มาเป็นระยะเวลายาวนานสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์มีคุณภาพชื่อเสียงและคุณลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากสินค้าชนิดเดียวกันที่มีมาจากแหล่งกำเนิดอื่น ความโดดเด่นและมีคุณลักษณะพิเศษชองสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ คือวิธีการผลิตที่เน้นความหลากหลาย เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของชุมชน ประเพณี วัฒนธรรม ประวัติความเป็นมาที่ยาวนาน นับแต่สมัยโบราณสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน            

          ด้วยความมีคุณค่าและเอกลักษณ์ในตัวเองของสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ จึงทำให้ได้รับการตอบรับจากตลาดระดับบน (Premium grade)   เป็นอย่างดี ราคาสินค้ามีมูลค่าสูงกว่าสินค้าอื่นๆ อีก ทั้งยังเป็นการประชาสัมพันธ์ เผยแพร่วิถีชีวิตของชุมชน ประเพณี วัฒนธรรม ตลอดจนภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น เกิดผลพวงในด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยวควบคู่กันไปด้วย

             ปัจจุบันสินค้าไทยที่ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ มี ๙ รายการ ส้มโอนครชัยศรี มะขามหวานเพชรบูรณ์ ข้าวสังหยดเมืองพัทลุง หมูย่างเมืองตรัง กาแฟดอยตุง ไวน์ที่ราบสูงภูเรือ ส้มโอขาวแตงกวาชัยนาท หอยนางรมสุราษฎร์ และสัปปะรดศรีราชา ซึ่งสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์แตกต่างจากประเภทอื่นๆ คือสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์เป็นสิทธิชุมชนไม่ว่าผู้ขอขึ้นทะเบียนจะเป็นส่วนราชการ ผู้ประกอบการหรือผู้บริโภคก็ตาม แต่ผู้มีสิทธิใช้ชื่อสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์คือ ผู้ผลิตและผู้ประกอบการที่อยู่ในท้องถิ่นนั้นๆ

          แต่อย่างไรก็ตาม ความคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาด้านสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ มีจุดมุ่งหมายให้ผู้ใช้ได้รู้ว่าสินค้านั้นมาจากที่ใด มีคุณภาพอย่างไร  และเป็นการคุ้มครองสิทธิชุมชน จึงไม่สามารถโอนสิทธินี้ไปให้ท้องถิ่นอื่นได้ มีอายุความคุ้มครองไม่จำกัด ตราบใดที่สภาพแหล่งภูมิศาสตร์ยังคงเดิมไม่เปลี่ยนแปลง ดังนั้น การใช้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์จึงเปรียบเสมือน Brand ของชุมชน ที่จะช่วยสร้างเสริมให้สินค้าในชุมชนนั้นๆ มีมูลค่าเพิ่มขึ้นได้เช่นกัน                                     

                            ที่มา  วารสารกรมทรัพย์สินทางปัญญา