ปลานิลกระชังในแม่น้ำโขง เนื้อแน่นหนานุ่มเคี้ยวชุ่ม.....หอมกลิ่นเผาด้วยถ่าน สมุนไพรไส้เมี่ยง เป็นอาหารเอกลักษณ์ชาวแม่น้ำโขง

นอกจากการทำนาปีละ  2  ครั้ง  นาปรังใช้น้ำจากคลองชลประทาน  สูบน้ำจากแม่น้ำโขงขึ้นมาด้วยไฟฟ้า  โดยกลุ่มที่จัดการสูบน้ำอยู่ที่บ้านจอมแจ้ง  ต.สีกาย  คนละตำบลกัน  บ้านพร้าวใต้  หมู่  6  อยู่ที่ ต.หินโงม  อ.เมืองหนองคาย  แต่มีผืนดินทุ่งนาติดต่อกัน  ชายฝั่งริมโขงต่อเนื่อง  บ้านพร้าวใต้อยู่ทิศเหนือ  บ้านจอมแจ้งอยู่ใต้น้ำลงไป  น้ำท่วมล้นสระสาธารณประโยชน์ของบ้านพร้าวใต้  เมื่อต้นเดือนสิงหาคมปีนี้  ปลายังว่ายไหลออกไปกับน้ำถึงบ้านจอมแจ้ง

ในแม่น้ำโขง  โชคดีนอกจากน้ำขุ่นแล้ว  ไม่มีผลกระทบต่อปลานิลในกระชัง  ไม่มีปลาหาย  ไม่มีปลาตาย  ไม่อย่างนั้นทุนเริ่มต้นปีแรก  90,500  บาทต่อกระชัง  อาจไม่ได้รับกลับเป็น  108,750  บาทต่อกระชัง  ปีที่สองต่อมาทุ่นค่ากระชังลงไปอีก  20,000  บาท  แค่เพียงซ่อมแซมเล็กน้อย  ส่วนต่างที่เป็นรายรับสุทธิในปีที่ 2  จะมากขึ้น  กลุ่มเลี้ยงปลานิลกระชังในแม่น้ำโขง  จึงยังมีผลประกอบการที่น่าพอใจ  เป็นรายได้หลักอันดับ 2  ของชาวบ้านพร้าวใต้  รองจากการทำนา

ในวันที่พวกเราเหล่าทันตเภสัชบุคลากร  นักวิชาการสาธารณสุข  อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) จากอำเภอต่าง ๆ ในจังหวัดหนองคายและบึงกาฬ  อสม.จากทุกหมู่บ้านของตำบลหินโงม  ร่วมกับชาวบ้านพร้าวใต้  ศึกษาชุมชนบ้านพร้าวใต้ 

ทำความเข้าใจองค์ประกอบชุมชนที่เชื่อมโยงสัมพันธ์กัน  ไม่ว่าด้านสิ่งแวดล้อม  ทรัพยากร  ด้านสังคม  และด้านเศรษฐกิจ  เมื่อวันที่  15 – 16  สิงหาคม  2554  ที่ผ่านมา  แล้วกำนัน  กรรมการหมู่บ้าน  แกนนำชุมชน  ผู้นำด้านต่าง ๆ  อสม.  ของบ้านพร้าวใต้  ได้เก็บข้อมูลต่อ  รวบรวม  วิเคราะห์เบื้องต้น  เพื่อนำเสนอข้อมูลชุมชนในวันที่  26  สิงหาคมนี้เอง  ที่ศาลาวัดศรีสมพร 

มาบ้านพร้าวใต้อีกเป็นวันที่ 3  วันนี้  จึงได้กินปลานิลในราคาขายหน้ากระชัง  กิโลกรัมละ  54  บาท  แต่ขนาดนั้นกินขาด  ใหญ่โตมาก  เนื้อแน่นหนานุ่มเคี้ยวชุ่ม.....หอมกลิ่นเผาด้วยถ่าน  เป็นอาหารเอกลักษณ์ชาวแม่น้ำโขง   ส่งออกอุดรธานี  หนองบัวลำภู  ดังนั้น ถ้าไม่ได้กินเมี่ยงปลานิลเผา....ถือว่ามาไม่ถึงหนองคายนะจ๊ะ

บางร้านจิ้มแจ่ว  3  แบบ  แจ่วบอง  แจ่วส้ม  แจ่วหวาน  วันนี้สูตรบ้านพร้าวใต้  2  แบบ  แจ่วบอง  และรวมแจ่วส้มหวาน  ทูอินวัน  แถมกินกับส้มตำเป็นแบบที่  3  ก็ได้ 

สมุนไพรไส้เมี่ยง  ล้วนหาได้ในหมู่บ้าน  รสชาติผสานพอเหมาะ  เผ็ด  มัน  เปรี้ยว  ฝาด  หวาน  หอมแดงซอย  กระเทียม  พริกสด  กล้วยดิบ  ข่า  ตะไคร้  ถั่วลิสงคั่ว  พริก  มะเขือ  มะเขือเทศ  ผักดองหั่นฝอย 

ผักที่ใช้ห่อและกินแนม  หลัก ๆ ก็ใบชะพลู  ผักกาดหอม  ผักชีลาว  ผักกระโดน  และผักสดทุกชนิดประดามี  ที่จัดใส่ได้จนเต็มถาดนั่นแหละค่ะ  มีกลุ่มแป้งและไขมัน ก็แค่ขนมจีนและแคบหมูเท่านั้น  เลือกที่จะไม่ใส่เข้าไปในคำเมี่ยงก็ได้

กว่าจะค่อย ๆ ห่อ  ค่อย ๆ เคี้ยวแต่ละคำ  ใช้เวลาพอควร  รสปลา  สารพัดผัก  คลุกเคล้าเข้ากับไส้เมี่ยง  หอมกลิ่นสมุนไพร  สมองรับรู้ได้ว่าอิ่มพอเหมาะ  เบาท้อง 

จึงเป็นอาหารเพื่อสุขภาพดีของทุกคน  ที่ไม่เกี่ยงการกินผัก  รับประกัน...แซ่บอีหลี  มากินที่นี่  ที่จังหวัดหนองคาย  มาบ้านพร้าวใต้  มานอนด้วยก็ได้....หมู่บ้านโฮมสเตย์