เสน่ห์ของปายในอดีต

คือการที่มีผู้คนหลากหลายเผ่าพันธุ์ดำรงชีวิตอยู่ท่ามกลางธรรมชาติอย่างสมดุล กระทั่งปี พ.ศ.๒๕๓๕ เป็นต้นมา อำเภอปายก็เริ่มเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติและไม่นานหลังจากนั้น "ปาย" ก็กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวอันดับต้นๆของนักเิดินทางจากทุกมุมโลก

   ....

วันนี้ที่ปาย จะมีการเสวนา

"ค้นหาเสน่ห์เมืองปายในอดีต...ตั้งเข็มทิศอนาคต" ตามโครงการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการฟื้นฟู อนุรักษ์ และการจัดการสืบสานทรัพยากรทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนของชุมชนในเมืองปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน" ภายใต้ การสนับสนุนของ สำนักงานกองทุนสนุบสนุนการวิจัย(สกว.) ร่วมกับองค์กรต่างๆในอำเภอปาย เพื่อระดมความคิดเห็นและความรู้เกี่ยวกับเมืองปาย จากปราชญ์ท้องถิ่น ชุมชนท้องถิ่น นักวิชาการเฉพาะสาขา เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นในการสืบสร้า้งประวัติศาสตร์วัฒนธรรมของปายไปสู่การพัฒนาและการจัดการพื้นที่อย่างยั่งยืนร่วมกันต่อไปในอนาคต

ผมเป็นส่วนหนึ่งของการ..เสวนาในครั้งนี้ ในฐานะคนปายคนหนึ่ง ในฐานะนักวิจัยเพื่อท้องถิ่น และผู้ประสานงานการท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน ได้เตรียมพร้อมในส่วนของการ ต้อนรับและให้ข้อมูลบางส่วนเกี่ยวกับการท่องเที่ยวโดยชุมชน ในบริบทของงานวิจัย(ในส่วนของบ้านจีนสันติชล)แก่สื่อมวลชนทุกแขนงที่จะมาทำข่าวในการเสวนาในครั้งนี้

กิจกรรมครั้งนี้น่าสนใจเป็นอย่างมาก ผมได้สรุปประเด็นที่จะพูดคุยกันใน ๓ วันดังนี้

วันที่ ๒๕ สิงหาคม ๒๕๔๙ 

"ปายบนวิถีแห่งความเปลี่ยนแปลง" โดย ดร.รัศมี ชูทรงเดช

"ร่องรอยชุมชนโบราณ บ้านเวียงเหนือ" นำชม และเล่าเรื่องโดย ครูจัน อินทสาร ปราชญ์ท้องถิ่น

"ทิศทางท่องเที่ยวปาย...ในมุมมองของผู้ประกอบการ" โดย คุณวรเทพ กันทาดี ประธานชมรมท่องเที่ยวปาย

วันที่ ๒๖ สิงหาคม ๒๕๔๙

"อดีตของปาย..มุมมองของท้องถิ่น" โดย ครูจัน อินทสาร ปราชญ์ท้องถิ่นเมืองปาย

"ประวัติศาสตร์หมู่บ้านในเมืองปายปัจจุบัน" โดย คุณบัณฑิต แสนคำ ประธานสภาวัฒนธรรมเมืองปาย

"โบราณคดีของปายมองจากปางมะผ้า" โดย ดร.รัศมี ชูทรงเดช

"เมืองน้อยในบริบทของประวัติศาสตร์ล้านนา" โดย คุณชิณณวุฒิ วิลยาลัย นักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ ๘ เชียงใหม่

"เมืองปายในประวัติศาสตร์ไทยใหญ่" โดย อ.ดร.รณี เลิศแจ่มใส นักภาษาศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

"ประวัติศาสตร์เมืองปายจากจารึกและเอกสารโบราณ" โดย ดร.ฮันส์ เพนธ์ นักประวัติศาสตร์เอเซียอาคเนย์ ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์ล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

"เล่าขานตำนานชุมชน หมู่บ้านท่องเที่ยวจีนยูุนนานสันติชล" โดย จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร ผู้ประสานงานการท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน และ คุณบุญหล่อ หล่ออริยวัฒน์ นักวิจัยชาวบ้าน

วันที่ ๒๗ สิงหาคม ๒๕๔๙

"ประวัติศาสตร์การทำป่าไม้ในเมืองปาย" โดย รศ.ดร.นาฏสุดา ภูมิจำนงค์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมและวงปีไม้ คณะสิ่งแวดล้อม และทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

"เมืองปาย : อีกหนึ่งรอยต่อของประวัติศาสตร์มหาเอเซียบูรพา" โดย พ.อ.หญิงนงลักษณ์ ลิ้มศิริ ผู้ช่วยศาสตราจารย์กองวิชาประวัติศาสตร โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า

"ประวัติศาสตร์ชุมชนมุสลิมในเมืองปาย" โดย คุณสมชาย บุษกร อิหม่ามมัสยิดอัล-อิสรออ อำเภอปาย

"มองการเปลี่ยนแปลงของปายจากภาพและแผนที่" โดย ทีมวิจัยโครงการ ครส.แม่ฮ่องสอน

"การท่องเที่ยวปายภายใต้กระแสโลกาภิวัฒน์" โดย อาจารย์ดวงใจ หล่อธนวณิชย์ นักวิชาการท่องเที่ยว คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

"แนวทางหาแนวทางสืบค้นภูมิหลัง  โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในอนาคต" โดย ผศ.ดร.รัศมี ชูทรงเดช และ อาจารย์ดวงใจ หล่อธนวณิชย์

 ..............

ผมไม่เคยเห็นการเสวนาที่มีประเด็นมากมาย เท่านี้มาก่อนที่เมืืองปาย จึงเป็นโอกาสดีที่ คนเมืองปายแบบผม และชาวเมืองปายทุกคน จะได้มีโอกาสเรียนรู้ เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ตัวเอง ผ่านผู้รู้ และนักวิชาการเหล่านี้...ที่บ้านเรา

ผมเคยพูดเล่นกับคุณครูท่านหนึ่งว่า เราเป็นคนเมืองปายแท้ๆ กลับต้องให้คนอื่น มาเล่าเรื่องเมืองปายให้เราฟัง...ซึ่งครั้งนี้ก็เป็นเช่นนั้น

หากแต่ว่า... ในส่วนนักวิชาการน่าจะเป็นการมองประวัติศาสตร์ในภาพรวมล้านนา และการเชื่อมโยง

................. 

ส่วนประวัติศาสตร์เชิงลึกของพื้นที่   ...พวกเราชาวเมืองปาย ต้องช่วยกันหาแนวทางในการสืบค้น และฟื้นฟู อนุรักษเพื่อสรา้งสรรค์บ้านของเรา์ต่อไป... 

หากเรามีโอกาสได้ทำสิ่งดีๆ ตามความรู้ ความสามารถของเรา เพื่อตอบแทนถิ่นเกิด ตอบแทนคุณประเทศของเรา ควรที่จะรีบทำ