จะดำเนินงานคลินิกอาชีวเวชศาสตร์อย่างไรดี
อะไรคือคลินิกอาชีวเวชศาสตร์
การดำเนินงานคลินิกอาชีวเวชศาสตร์ ก็คล้ายกับการดำเนินงานคลินิกทั่วไป มีการสับสนกันอย่างมากกับคำว่าคลินิกอาชีวเวชศาสตร์และกลุ่มงานอาชีวเวชกรรม ไม่ต้องดูอื่นไกล ลองดูคลินิกอายุรกรรม หรือคลินิกศัลยกรรม มีใครเอากลุ่มงานอายุรกรรมหรือกลุ่มงานศัลยกรรม ไปปะปนกับคลินิกบ้าง คงต้องคิดให้ง่ายว่าคลินิกเป็นแค่หน่วยงานหนึ่งในกลุ่มงานอาชีวเวชกรรมเท่านั้น
การดำเนินงานคลินิก จะทำอย่างไร?
เมื่อคิดว่าคลินิกอาชีวเวชศาสตร์นั้นเป็นเพียงหน่วยงานหนึ่งของกลุ่มงานอาชีวเวชกรรมก็ง่ายขึ้น คลินิกเป็นสถานที่ซึ่งมีผู้ป่วยมาหาเพื่อรับการรักษา หรือมีผู้มารับบริการพิเศษอย่างอื่น เช่นการตรวจร่างกาย การประเมินความพร้อมในการเข้าทำงาน หรือกลับเข้าทำงาน เมื่อมีการวินิจฉัยโรคจากการทำงาน ก็มีการรายงาน โรคตามแบบ รง 506/2 ถ้าจะต้องปรึกษาแพทย์ท่านอื่น ก็มีระบบการส่งต่อไปยัง OPD อื่นๆ หรือ OPD อื่น จะปรึกษามายังคลินิกอาชีวเวชศาสตร์ก็ย่อมได้ เมื่อวินิจฉัยโรคแล้ว ก็มีการติดต่อไปยังสถานประกอบการ เพื่อให้กลุ่มงานนำทีมเข้าไปสำรวจ และดำเนินการตามหน้าที่ของกลุ่มงานต่อไป
ทำไมการดำเนินงานคลินิกอาชีวเวชศาสตร์จึงยากกว่าคลินิกอื่นๆ
คลินิกอาชีวเวชศาสตร์ ยากกว่าคลินิกอื่น ตรงที่ในอดีต (หรือในขณะนี้ก็ตาม) แพทย์ หรือพยาบาล ไม่มีความคุ้นเคย กับสิ่งคุกคาม ต่อสุขภาพในสถานประกอบการ หรือ กระบวนการทำงาน เช่น น้ำหล่อเย็นคืออะไร แผนก die casting คือ แผนกอะไร soldering คือการทำอะไร เมื่อไม่คุ้นเคย ก็ไม่ทราบว่าผู้ป่วยทำอะไร ทำอย่างไร สิ่งที่ทำมีผลอะไรต่อร่างกาย จะซักประวัติการสัมผัสได้อย่างไร เป็นต้น ในปัจจุบัน เมื่อมีแพทย์และพยาบาล จบการฝึกอบรมด้านอาชีวเวชศาสตร์และอาชีวอนามัยมากขึ้น ปัญหาเหล่านี้จึงหมดไปเรื่อยๆ
จะประเมินการดำเนินงานคลินิกได้อย่างไร?
การประเมินงานคลินิกทำได้ดังนี้
- คลินิกเป็นที่รู้จักดีในโรงพยาบาลของตนเองหรือไม่ มีการส่งต่อผู้ป่วยหรือรับผู้ป่วยมาวินิจฉัยและรักษาในคลินิกมากเท่าไร?
- มีการกำหนดหน้าที่ของคลินิกอย่างไร? เช่นกำหนดว่าคลินิกทำหน้าที่
2.1 ตรวจ วินิจฉัย และรักษาโรคที่เกิดจากการทำงาน
2.2 ตรวจความพร้อมในการทำงาน
2.3 ตรวจความพร้อมในการกลับเข้าทำงาน
เมื่อมีการกำหนดหน้าที่ของคลินิก ก็จะต้องมีการจดบันทึก จำนวนผู้ป่วยหรือผู้รับบริการตามที่กำหนดไว้ เช่นจำนวนผู้ที่มารับการวินิจฉัยต่อปี จำนวนผู้มาตรวจร่างกายก่อนเข้าทำงานต่อปี เป็นต้น
- มีการกำหนดคุณสมบัติของผู้ที่ทำงานที่คลินิก เช่นแพทย์ ต้องผ่านการอบรม 2 เดือน ด้านอาชีวเวชศาสตร์ หรือพยาบาลจะต้องผ่านการอบรมอาชีวอนามัย จึงสามารถทำงานที่คลินิกนี้ได้ รวมทั้งกำหนดคุณสมบัติเจ้าหน้าที่อื่น เช่นผู้ช่วย พนักงานพิมพ์ดีด เป็นต้น และจะต้องให้ได้ตามคุณสมบัตินั้น
- มีการกำหนดเครื่องมือที่จำเป็นต้องมีในคลินิก ซึ่งในคลินิกอาชีวเวชศาสตร์ นอกจากเครื่องมือทั่วไป เช่น ไฟฉาย ไม้กดลิ้น stethoscope เครื่องมือตรวจทางประสาทวิทยา แล้ว ยังต้องมีเครื่องมือตรวจทางอาชีวอนามัยเบื้องต้น ตามลำดับขั้นของคลินิกที่จำเป็นต้องมี และเครื่องมือจะต้องมีการสอบเทียบ ซึ่งต่างกับเครื่องมือที่มีอยู่
- นอกจากมีเครื่องมือพิเศษแล้ว จะต้องมีผู้ใช้ที่มีคุณสมบัติเพียงพอ เพื่อให้ผลการตรวจออกมาไม่ผิดพลาด และมีการเก็บรักษาผลการตรวจ ตลอดจนการรายงานผลที่ดีด้วย
- จะต้องมีระบบการเชื่อมต่อระหว่างคลินิกและกลุ่มงานที่ดี มีการรายงานโรคที่พบ เพื่อให้กลุ่มงานเข้าไปสืบค้น
- จะต้องมีระบบที่แสดงว่ามีการประเมินความเสี่ยงทางคลินิกของการดำเนินงานทั้งหมดทุกขั้นตอน และมีวิธีจัดการหรือป้องกันความเสี่ยงนั้น
- จะต้องกำหนดความแม่นยำในการรายงานผล ในรูปแบบต่างๆ ให้ชัดเจน
- จะต้องมีการประเมินความพึงพอใจด้านผู้รับบริการ และด้านผู้ให้บริการอย่างสม่ำเสมอ และมีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
- จะต้องมีระบบคุณธรรม และจริยธรรมตามวิชาชีพ
- มีการเขียนเวชระเบียนหรีอบันทึกเวชระเบียนที่ถูกต้องสามารถตรวจสอบได้
