ขั้นตอนการส่งภาพเอกเรย์ทั่วไปในระบบ PACs

ปัจจุบันการพัฒนาด้านเทคโนโลยีต่างๆได้ก้าวไปรวดเร็ว ทำให้ระบบการให้บริการทางการแพทย์ได้พัฒนาไปตามเทคโนโลยีที่ทันสมัย

เช่นเดียวกันในระบบการให้บริการด้านเอกซเรย์ ปัจจุบันใช้เวลาเพียงสั้นๆในการรอดูภาพ แทนการรอดูภาพจากแผ่นฟิล์มที่มีขบวนการที่ใช้เวลานาน ขบวนการส่งภาพทางจอคอมพิวเตอร์หลังจากเอกซเรย์แล้วภาพที่ได้รวดเร็วทันใจ ภายในเวลา 5-10 นาที

โดยแพทย์ผู้ส่งตรวจประจำห้องตรวจโรคสามารถเปิดดูภาพทางจอคอมพิวเตอร์ได้พร้อมๆกันกับรังสีแพทย์ที่จะทำการรายงานผล

บันทึกนี้ผู้เขียนจึงขอทบทวนขบวนการที่เกิดขึ้นในการเอกซเรย์ทั่วไป ระบบ CR และ การส่งภาพที่ได้เข้าในระบบ PACs เพื่อรายงานผล

เป็นการทบทวนความรู้ความเข้าใจ ในวิชาชีพรังสีเทคนิคอีกครั้ง หลังจากที่ได้เคยเขียนในบันทึก เกี่ยวกับภาพเอกซเรย์ทั่วไปในระบบ PACs มาบ้างแล้วค่ะ

ขอกล่าวถึงขั้นตอนการเอกซเรย์และการส่งภาพ ระบบ CR เข้าในระบบ PACs มีขบวนการดังนี้

ขั้นตอนที่ 1. ในห้องเอกซเรย์ จากเอกสารใบส่งตรวจทางรังสีวิทยา ของผู้ป่วย โดยพิมพ์เลขที่รพ.ของผู้ป่วย เพื่อค้นหาข้อมูล(work list)การลงทะเบียนการส่งตรวจ ประจำวัน ก่อนทำการเอกซเรย์(ภาพล่างในช่องที่มีแถบสีขาว)

ล่าง หลังพิมพ์ข้อมูลจะปรากฏหน้าต่าง รายการตรวจในแต่ละวัน ที่ได้ผ่านการลงทะเบียน จากเคาน์เตอร์รับผู้ป่วย คลิก เลือกข้อมูลของผู้ป่วยที่ต้องการตรวจ

ขั้นตอนที่2. เลือก Protocols ที่ต้องการเอกซเรย์ให้ตรงตามกับใบที่แพทย์ส่งตรวจ(ภาพด้านล่าง)

ขั้นตอนที่3. ทำการยิงบาร์โค๊ตลงบนแผ่น plate ก่อนนำแผ่น Plateไปทำการเอกซเรย์ผู้ป่วย

ขั้นตอนที่ 4. นำแผ่น Plate ที่ผ่านการเอกซเรย์เข้าเครื่อง Reader เพื่ออ่านข้อมูล เครื่อง Reader จะทำการแปลงข้อมูลเป็นภาพ ส่งเข้าสู่จอภาพ ในภาพด้านขวามือ เพื่อทำการตรวจสอบคุณภาพ(ภาพล่าง)

ขั้นตอนที่ 5. ทำการตรวจสอบคุณภาพของภาพ(quality control)จากใบส่งตรวจให้ตรงกับรายการที่แพทย์ส่งตรวจ ถูกข้าง ถูกอวัยวะ ก่อนส่งภาพเข้าในระบบPacs สู่ขบวนการ รายงานผล

ขณะทำการ QC

ล่าง แสดงตัวอย่างภาพบางส่วน ในขบวนการตรวจสอบคุณภาพ(QC)ของภาพเอกซเรย์ทั่วไป

ล่าง หน้าต่างที่ตรวจสอบคุณภาพของภาพ ในimage QA มีข้อมูล บอกอวัยวะส่วนที่ตรวจ/การปรับความดำของภาพ/การใส่ marker ต่างๆ/ การปรับเปลี่ยน Protocols /การหมุนภาพ และอื่นๆที่ไม่ขอกล่าวในที่นี้

ล่าง ตัวอย่างภาพ femur โดยใช้แผ่น plate วางขวางเพื่อให้คลุมขาทั้งหมดในการ QC จึงต้องทำการกลับภาพ-หมุนภาพเพื่อให้ภาพเหมือนจริง

โดย คลิก เลือก Rotate Anti-cw ที่หน้าจอ จะได้ภาพ ดังภาพล่าง ปรับความดำภาพตามต้องการพร้อมและ คลิก save ทุกครั้งที่ดำเนินการ

จากนั้นจะต้องตัดแต่งภาพ เนื่องจากมีสีขาวตรงกลางระหว่างภาพดูไม่สวยงามโดยคลิกเลือก Shutter ที่หน้าจอแถวบนสุด จะได้หน้าต่างดังภาพล่างและทำการตัดแต่งภาพ คลิก Specify shutter region ตัดแต่งแล้ว preview และต้อง คลิก save ทุกครั้งทุกภาพที่ได้ดำเนินการ

ล่าง ตัดแต่งภาพเสร็จแล้วพร้อมส่งภาพเข้าระบบรายงานผลโดย คลิก เลือก Delivery แถวบนสุดจะได้หน้าต่างในภาพด้านล่างจากนั้นทำการส่งภาพ คลิก Apply ถ้ามีหลายภาพ คลิก เลือก Apply to all และ ส่งภาพโดย คลิก Send all

ล่าง ตัวอย่างภาพ ในการเลือก Protocolsในการถ่ายไม่ตรงกับการจัด position ใน chest PA แต่ถ่ายเป็น AP

ต้องทำการหมุนภาพให้เหมือนจริง โดย คลิก เลือก Flip Horizontal จะได้ภาพ ดังภาพล่าง คลิก save หลังดำเนินการเสร็จแล้ว และทำการส่งภาพเข้าระบบต่อไป

ล่าง ตัวอย่างการถ่ายภาพที่ไม่ได้ติด marker บอกข้างซ้ายหรือขวา ต้องทำการใส่ markerโดย คลิก เลือก R หรือ L (ดังภาพ) นำมาวางบนภาพพร้อมกับทำการฝังตัวอักษรที่ภาพ โดย คลิก Implant in image และ คลิก save หลังฝังอักษรลงภาพทุกครั้ง

ล่าง แสดงขั้นตอนการตรวจคุณภาพ และ การตัดแต่งภาพในการถ่าย chest เด็ก

ตัวอย่างการเลือก protocols ไม่ตรงกับการจัดposition เช่นเดียวกัน

ล่าง ให้ คลิก เลือก Flip Horizontal ให้ภาพเหมือนจริงก่อนที่จะทำการตัดแต่งภาพ

บน-ล่าง แสดงขณะตัดแต่งภาพและภาพพร้อมส่ง

ล่าง ตัวอย่างการปรับแต่งภาพ chest ผู้ใหญ่

ล่าง แสดงภาพ L-S spine ท่า lateral ที่ได้หลังจากเอกซเรย์ ซึ่งเลือก Protocols ตรง ภาพที่ได้เหมือนเป็นภาพ under พบว่าการตั้งค่าถูกต้องตรงกับอวัยวะ....

การแก้ไขเมื่อพบปัญหานี้ โดย ต้อง คลิก เลือก Protocols ใหม่ เป็น Pelvis general จากนั้น คลิก Apply (ดังตัวอย่าง) ทำให้ได้ภาพที่มีคุณภาพดีขึ้น(ภาพล่าง)โดยที่ไม่ต้องถ่ายเอกซเรย์ใหม่

เป็นสาเหตุที่พบบ่อย ซึ่งไม่เกี่ยวกับ รังสีเทคนิค ผู้ที่ใช้เครื่องมือ....

ล่าง ภาพที่ได้หลังเปลี่ยน Protocols ใหม่จะต้องทำการตัดแต่งภาพ ก่อนส่งเข้าระบบเช่นกัน

ทั้งหมดเป็นเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ขอนำเสนอในการทบทวน ยังมีอีกมากมายที่จะต้องเรียนรู้ไปพร้อมๆกันกับความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปค่ะ

อย่างไรก็ตามการทำงานในแต่ละขั้นแต่ละตอน ถ้าทุกๆคน ทุกๆจุด มีความรอบครอบระมัดระวังความผิดพลาดก็จะต้องลดลงเป็นธรรมดาค่ะ...

ยิ่งการทำงานในวิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับ ร่างกาย และ สุขภาพของคน นับว่ามีความสำคัญมากๆ....

ดังนั้นถ้าทุกคน ทำงานอย่างมีสติอยู่ตลอดเวลา มีความตั้งใจ และ ใส่ใจ การได้ปรึกษาหารือ พูดคุยกัน ในสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้น ปัญหาก็คงเบาบาง และ เกิดความผิดพลาดน้อยลงค่ะ.....