เมื่อทุ่มกว่าของคืนวันที่ ๑๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๕๔ อ.แหววดูข่าวทีวีไทย เป็นข่าวว่า เด็กอายุ ๗ ขวบขึ้นไปที่มีสัญชาติไทยก็ต้องไปทำบัตรประชาชน และมีข่าวว่า เด็กเร่ร่อนและกำพร้าทำบัตรประชาชนไม่ได้ และมีการอธิบายว่า ยังไม่มีการแก้ไขเลย อันนี้ ส่งข่าวกำกวมหรือเปล่าคะ เด็กในลักษณะนี้มี ๓ พวก กล่าวคือ
----------------------------------------------------------------------------
พวกแรก ก็คือ เด็กที่มีชื่อใน ท.ร.๑๔ แล้ว แต่บิดาและมารดาหายตัวไป
-----------------------------------------------------------------------------
เด็กอาจจะอายุอยู่ในสถานสงเคราะห์ เด็กจึงมีสิทธิทำบัตรประชาชน ปัญหา ก็คือ กรมการปกครองต้องมาแก้ไขปัญหาที่จะให้สถานสงเคราะห์ทำการแทน และมาตรวจสอบความน่าเชื่อถือของสถานสงเคราะห์ สร้างวิธีการพิสูจน์ตัวเด็กขึ้นมาให้รัดกุม วิธีการมีอยู่ในกฎหมายการทะเบียนราษฎรอยู่แล้วค่ะ
-----------------------------------------------------------------------------
พวกที่สอง ก็คือ เด็กที่มีชื่อในทะเบียนราษฎรแต่ไม่มีสัญชาติไทย
-----------------------------------------------------------------------------
เด็กเหล่านี้ก็จะมีสิทธิทำบัตรประจำตัวที่มีลักษณะแบบบัตรประชาชน ที่มีชื่อว่า "บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย" หากพิสูจน์ได้แล้วว่า เด็กไม่มีสัญชาติไทยแล้ว หรืออาจจะเป็น "บัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน" หากการพิสูจน์สัญชาติยังทำไม่ได้ หรืือรอการพิสูจน์ เพียงแต่บัตรทั้งสองนี้จะทำตั้งแต่อายุ ๕ ปี ซึ่งสาเหตุที่กรมการปกครองเห็นควรว่า จะต้องคุ้มครองก่อนเด็กสัญชาติไทย ก็เพราะว่า เด็กต่างด้าวหรือเด็กที่ไร้สัญชาตินั้นจะประสบ “ความด้อยสิทธิ” หากเทียบกับเด็กสัญชาติไทย กล่าวคือ พวกเขาจะมีสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานเหมือนกัน ดังที่ประเทศไทยได้ผูกพันตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิเด็ก ค.ศ.๑๙๘๙/พ.ศ.๒๕๓๒ แต่สิทธิอันมิใช่สิทธิขั้นพื้นฐานนั้นอาจจะแตกต่างกัน อาทิ สิทธิที่จะเลือกประกอบอาชีพในประเทศไทยตามใจชอบ คนต่างด้าวจะถูกจำกัดสิทธิประกอบอาชีพในลักษณะที่ไม่แย่งอาชีพคนสัญชาติไทย ทั้งนี้จะเป็นไปตาม พ.ร.บ.การทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ.๒๕๕๑ หากคนต่างด้าวจะมารับจ้างทำงานในประเทศไทย หรือตาม พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.๒๕๔๒ หากคนต่างด้าวจะมาลงทุนประกอบธุรกิจในประเทศไทย
-----------------------------------------------------------------------------
พวกที่สาม ก็คือ เด็กที่ยังไม่มีชื่อในทะเบียนราษฎรของรัฐใดบนโลกเลย
-----------------------------------------------------------------------------
กรมการปกครองก็มีหน้าที่บันทึกชื่อใน "ทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎร" ซึ่งเรียกกันโดยทั่วไปว่า "ท.ร.๓๘ ก" และเมื่อเด็กมีอายุครบ ๕ ปี เด็กก็จะสิทธิที่จะทำ "บัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน" และเมื่อพิสูจน์ได้ว่า เด็กมีสัญชาติไทย ก็เปลี่ยนมาอยู่ใน ท.ร.๑๔ แทน และมาถึงบัตรประชาชน แต่ถ้าเด็กได้รับการพิสูจน์ว่า ไม่มีสัญชาติไทย เด็กก็จะมาอยู่ใน ท.ร.๑๓ หากฟังว่า เป็นบุตรคนต่างด้าวที่มีสิทธิอาศัยชั่คราว หรืออาจเป็น ท.ร.๑๔ หากฟังว่า เป็นบุตรคนต่างด้าวที่มีสิทธิอายุถาวร และมาถือ "บัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทย"
บัตรทั้งสามประเภทมีลักษณะไม่ต่างกันในสาระสำคัญ มีประจำตัว ๑๓ หลัก มีการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล
ในอีกเรื่องที่ข่าวทีวีไทยน่าจะผิด ที่บอกว่า เด็กเร่ร่อนเด็กกำพร้าที่ไม่มีบัตรประชาชนไม่มีสิทธิขั้นพื้นฐาน ในความเป็นจริง สิทธิมนุษยขั้นพื้นฐานเป็นสิทธิของมนุษย์ทุกคน โดยผลของมาตรา ๔ แห่ง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.๒๕๕๐ และความพยายามที่กรมการปกครองที่จะใช้กฎหมายการทะเบียนราษฎรในการบันทึกมนุษย์ทุกคนที่อาศัยบนแผ่นดินของรัฐไทย ก็เพื่อให้พวกเขาไม่ไร้รัฐและมีบัตรประจำตัวที่เป็นการรับรองโดยรัฐไทยอย่างน้อย ๑ ใบ เรื่องนี้ชัดเจนมาตั้งแต่มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๘ เรื่องยุทธศาสตร์เพื่อการจัดการสถานะและสิทธิของบุคคล อันนำมาซึ่งพระราชบัญญัติหรือระบียบหลายฉบับที่ดูแลโดยกระทรวงศึกษาหรือกระทรวงพัฒนาสังคมฯ หรือกระทรวงสาธารณสุขสำหรับมนุษย์ แม้ไม่มีสัญชาติ แม้ยังไม่มีบัตรสักใบ
จึงขอเรียนมาเพื่อช่วยระมัดระวังข่าวที่นำมาด้วย อ.แหววเข้าใจว่า ความผิดพลาดมาจากการทำข่าวมากกว่า เพราะทีวีไทยก็ต่อสู้เพื่อการทำข่าวเกี่ยวกับคนไร้รัฐมามาก
ขอบคุณค่ะที่รับฟัง และต้องขอโทษทีวีไทยที่ต้องขออนุญาตท้วงติง
----------
หมายเหตุ
------------
ขอขอบคุณที่ทีวีไทยในคืนต่อมา (คืนวันที่ ๑๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๕๔) ก็ได้ทำข่าวเพื่อให้ข้อมูลที่ถูกต้องถึงการทำบัตรประจำตัวตามกฎหมายไทยของเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทยทั้ง ๒ ประเภท และอธิบายถึงความเท่าเทียมกันของเด็กในเรื่องสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานโดยไม่คำนึงถึงความมีบัตรหรือไม่
--------------------------------------------------------
บัตรประจำตัวสำหรับเด็กที่ยังพิสูจน์สัญชาติไม่ได้ก็มีนะคะ
..และทำตอนอายุ ๕ ปี..ก่อนเด็กสัญชาติไทยอีกซึ่งทำตอนอายุ ๗ ปี
โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร
เมื่อวันที่ ๑๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๕๔ เวลา ๑๙.๕๗ น.
ปรับปรุงล่าสุดเมื่อวันที่ ๑๒ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๕๔
http://www.facebook.com/note.php?saved&¬e_id=10150303189823834
--------------------------------------------------------
อาจารย์ค่ะ หากมีประสบการณ์เกี่ยวกับการใช้บัตรประชาชน อยากรบกวนให้ช่วยเขียนถ่ายทอดด้วยนะคะ ขอบคุณมากค่ะ "สรอ. ขอความรู้" เชิญร่วมเขียนบันทึกตามประเด็น 18-31 พค. 55