เชื่อว่าหลาย ๆ ท่านคงรู้จักผักกระฉูด ที่รูปร่างหน้าตาเหมือนผักกระเฉดจนแทบแยกไม่ออก  จนบางคนอาจจะคิดว่ามันคือผักกระเฉดก็เป็นได้ 

    

              (กระฉูด)                                                   (กระเฉด)

 

             

                           (กระเฉดเมื่ออยู่บนบก : ภาพจาก google )

 

       ผักกระฉูดเป็นเสมือนฝาแฝดของผักกระเฉด โดยเฉพาะหากผักกระเฉดอยู่บนบก จะดูแทบไม่ออกเลย แต่ถ้าผักกระเฉดอยู่ในน้ำยังสังเกตได้จากที่เถาของมันจะมีฟองน้ำ หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "นม" ที่ผักกระฉูดไม่มี แม้ว่าผักกระฉูดจะอยู่ในน้ำก็จะไม่มีนมเหมือนผักกระเฉด 

 

      

                                  (ภาพประกอบจาก google)

        ผักกระฉูดนำไปทำอาหารได้เหมือนผักกระเฉด แต่มีความต่างกันมากเมื่อนำไปปรุงอาหาร เพราะผักกระฉูดจะเหนียว แข้งกระด้าง ผิดกับผักกระเฉดที่จะกรอบ  และผักกระเฉดสามารถนำไปแกงส้ม หรือยำได้ทั้งยอดที่เป็นเถายาว ๆ แต่ผักกระฉูดจะนำไปแกงส้มหรือยำได้เฉพาะยอดอ่อนที่มีใบไม่เกิน 2 - 3 ใบจากปลายยอดเท่านั้น ถ้ายาวไปกว่านั้น จะเหนียวเคี้ยวไม่ออก

 

       

                                            (ผักกระฉูด )

 

        ผักกระฉูดมีความเป็นมาอย่างไร ไม่ชัดเจนนัก อาจจะมีคนนำมาปลูกเพื่อเก็บยอดไปขายเหมือนผักกระเฉด เพราะผักกระเฉดเป็นที่ต้องการของตลาด เป็นที่นิยมรับประทานกันทั่วไป และราคาค่อนข้างสูง ในตลาดสดที่บ้านคุณมะเดื่อ  แม่ค้าจะขายกำละ 25  บาท มีไม่กี่ยอดเองจ้ะ  หลาย ๆ คนอาจจะรับประทานยำผักกระฉูดไปโดยไม่รู้ตัว เพราะคิดว่าเป็นยำผักกระเฉด เนื่องจากแม่ค้าจะเด็ดเป็นยอดผักอ่อน ๆ ใส่ภาชนะไว้ ดูไม่ออกว่าเป็นกระเฉดหรือกระฉูด แต่ถ้าคนรู้จักผักทั้งสองอย่างดี จะสังเกตดูได้จากลักษณะของใบจ้ะ

 

 

 ( ยอดของผักกระฉูด )

    ผักกระฉูดจัดเป็นผักที่มีประโยชน์ในการนำมาทำอาหาร  แต่สิ่งหนึ่งที่หลาย ๆ คนคงคาดไม่ถึงมาก่อน ก็คือ ปัจจุบันนี้ผักกระฉูดกลายเป็น "วัชพืช" ที่กำจัดได้ยากที่สุด  มันแพร่ระบาดไปตามแม่น้ำลำคลองแล้วงอกงามลามไปปกคลุมวัชพืชเจ้าถิ่นเดิม ๆ อย่างผักตบชวา ผักบุ้ง บัว  สาหร่าย  จอกแหน จนเงยหน้าอ้าปากไม่ขึ้น ทำตัวเป็น "ขาใหญ่" ประจำแหล่งน้ำนั้น ๆ จนไม่มีวัชพืชตัวใดจะกล้ารุกล้ำอาณาเขตไปแล้ว

 

  

                   ( ลำคลองปัจจุบันที่ถูกปกคลุมด้วยผักกระฉูด)

 

         ลำคลองที่ใกล้ ๆ บ้านคุณมะเดื่อ เป็นลำคลองสายหลักที่มีน้ำไหลหล่อเลี้ยงผู้คนมาชั่วนาตาปี  ถึงฤดูน้ำหลาก น้ำป่าที่ไหลลงสู่ลำคลอง ก็จะล้างลำคลองให้โล่งเตียนเพราะ วัชพืชที่ขี้นปกคลุมผิวน้ำ จำพวก ผักตบชวา  สาหร่าย บัว  จอก แหน แพผักบุ้ง ผักกระเฉด  แพตับเต่า  แพงพวยน้ำ จะถูกกระแสน้ำป่าพัดพาลงทะเลไป  แต่ปัจจุบันถูกผักกระฉุดยึดพื้นที่ เหมือนภาพข้างบนน่ะแหละ

 

                 

                           (ดอกของผักกระฉูด เหมือนผักกระเฉด )

 

           สองสามปีที่ผ่านมานี้ เจอภัยแล้งอย่างหนัก น้ำไม่หลากคลอง  ทำให้ผักกระฉูดยิ่งระบาดหนัก  แรก ๆ ไม่มีการกำจัดเจ้าผักกระฉูด เพราะหลาย ๆ คนยังเห็นประโยชน์จากผักกระฉูดที่นำไปแกงส้ม หรือ ยำได้เหมือนผักกระเฉด จึงปล่อยให้มันกำเริบใจขยายอาณาเขตไปเรื่อย ๆ จนหนาแน่นไปทั้งคลอง  ปกคลุมพืชพรรณต่าง ๆ ในลำคลองจนขาดอากาศหายใจ  ตายเกลี้ยงไปตาม ๆ กัน   จะใช้ยาฉีดฆ่า ก็คงส่งผลกระทบกับ น้ำ และสัตว์น้ำต่าง ๆ  จะใช้วิธีตัดเถาลากขึ้นมาไว้บนบก ก็ต้องใช้ทั้งเวลา ทั้งคน และอุปกรณ์อีกหลายอย่าง  (ที่สำคัญคือ..งบประมาณ ) เหตุนี้จึงต้องปล่อยไปก่อน หาวิธีการที่เหมาะสมต่อไป (คุณมะเดื่อคิดเอาเองนะ...นำไปอ้างอิงไม่ได้จ้ะ )

 

 

      

           แล้วแถว ๆ บ้านของท่านล่ะ มีผักกระฉูดบ้างไหม ถ้าไม่มี บอกคุณมะเดื่อได้นะยินดี " แจก แถม" ให้อย่างไม่อั้นจ้าาา...

 

 ....................................................