การเสวนา เรื่อง “คุณธรรมจริยธรรมของผู้ปฏิบัติงานห้องปฏิบัติการ” เมื่อวันที่ 20 กันยายนที่ผ่านมา (ดูที่มาของการเสวนา คลิก) โดยมีตัวแทนจากห้องแลบต่างๆ มาร่วมการเสวนา  10 คน โดยแบ่งประเด็นเป็น 3 หัวข้อ ในบันทึกนี้ ขอนำเสนอในประเด็นที่ 1 คือ “คุณธรรมจริยธรรมของผู้ปฏิบัติงานห้องปฏิบัติการ ในความเข้าใจของท่าน?”  เราได้ความคิดเห็นดีๆ มากมายอย่างคาดไม่ถึง ดังนี้

คุณจิรภา คุ้มรักษ์ หน่วยพยาธิวิทยากายวิภาค
คุณธรรมจริยธรรม คือ มีความซื่อสัตย์ รับผิดชอบต่อหน้าที่ ปฏิบัติงานถูกต้องตามหลักการ รวมทั้งใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า และให้เกิดประโยชน์สูงสุด”
      พร้อมทั้งขยายความเพิ่มเติม :-
   - ความซื่อสัตย์ คือ ซื่อสัตย์ในงานที่เรารับผิดชอบ เราต้องทำด้วยความตั้งใจ และมีความถูกต้องมากที่สุด บางสิ่งบางอย่างอาจเกิดข้อผิดพลาดได้ ถ้าเราขาดความรับผิดชอบ จะเกิดผลเสียมาภายหลังได้
   - ปฏิบัติงานถูกต้องตามหลักการ จะทำให้เกิดปัญหาที่ตามมาน้อยที่สุด เพราะงานบางอย่างอาจจะมีปัญหามาโดยเราคาดไม่ถึง ถ้ายึดหลักความถูกต้องเป็นหนึ่ง งานที่ได้มาจะมีคุณภาพ
   - ใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด เพราะองค์กรของเราต้องมีการลงทุน ค่าใช้จ่ายส่วนนี้เป็นจุดหนึ่งที่ทำให้องค์กรสามารถที่จะพัฒนาไปได้

คุณพัฒนพงศ์ ชูส่งแสง นายดำจากหน่วยเคมีคลินิก
คุณธรรมจริยธรรม คือ การยึดหลักความถูกต้อง ทุกขั้นตอนเราต้องถูกต้อง สมบูรณ์ ชัดเจน ตรวจสอบได้ ยึดหลักวิชาชีพของเรา เน้นทุกขั้นทุกตอนต้องถูกต้องจริงๆ”

คุณฐาปณี พูนพานิช จากหน่วยคลังเลือด
คุณธรรมจริยธรรม คือ ทำงานด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ปฏิบัติให้ถูกต้องชัดเจนแม่นยำ งานที่ออกไปเชื่อถือได้ ตอบข้อซักถามของผู้มารับบริการได้

คุณนุชจิเรศ แซ่ตั้ง  หน่วยรับสิ่งส่งตรวจ จุดเจาะเลือด
ให้ความคิดเห็นที่สะท้อนทั้งในแง่คุณธรรมจริยธรรมที่เข้าใจ และในแง่ความคาดหวังของผู้รับบริการ คือ จุดนี้เป็นจุดที่ที่คนไข้คาดว่า เราจะทำให้เขาได้ตามที่แพทย์ order มา คนไข้ไม่รู้อะไรเลยว่าแพทย์สั่งอะไร เขาคาดว่าเจ้าหน้าที่ต้องทำให้เขาสำเร็จ บางครั้งมากกว่าเรื่องเจาะเลือด เช่น ต้องทำอะไรต่อไป ไปจุดไหน หากให้ข้อมูลได้ก็ต้องให้ด้วย สรุปก็คือ ต้องตอบสนองความต้องการของคนไข้ให้บรรลุผลให้ได้

คุณเพ็ญแข คงทอง  หน่วยรับสิ่งส่งตรวจ
คุณธรรมจริยธรรม คือ การให้บริการที่รวดเร็ว บริการด้วยความมีน้ำใจ แสดงท่าทีเป็นมิตร  ไม่แสดงความรำคาญ หรือบ่นต่อหน้าคนไข้และญาติ

คุณมาริษา และคุณสุคนธ์  หน่วยภูมิคุ้มกันวิทยา (ได้กรุณาไปเปิดคำนิยามในพจนานุกรม) คุณธรรม คือ สภาพคุณงามความดี  
จริยธรรม คือ เป็นธรรมะที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ, ศีลธรรม  อาจจะมีการอบรมโดยพ่อแม่ ครูบาอาจารย์ ถ้าเป็นในที่ทำงานต้องฝึกอบรมในสายงานนั้นๆ  
     ความหมายโดยรวมก็คือ สภาพคุณงามความดีและธรรมะที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติของผู้ปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการ เช่นการรักษาความลับของผู้ป่วย ความซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพ ไม่ควรเปิดเผยข้อมูลให้กับบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องทราบ  คุณมาริษายังให้เห็นว่า นอกจากคุณธรรมจริยธรรมในแง่มุมที่เน้นผู้รับบริการแล้ว ต้องมีคุณธรรมจริยธรรมต่อเพื่อนร่วมงานด้วย คือมีมุธิตา และอุเบกขา  มุธิตาคือเมื่อผู้ร่วมงานทำได้ดี ก็ชื่นชมเขา จะได้ไม่อิจฉาจนเกิดเป็นความขัดแย้ง  ส่วนอุเบกขา ก็คือว่าหากเราทำไม่ได้ พยายามแล้ว ก็ต้องปล่อยวาง ให้คนที่มีความสามารถช่วยเหลือแนะนำ ซึ่งอันนี้จะส่งผลที่ดีต่อผู้ป่วย

ความคิดเห็นอื่นๆ ได้แก่ การให้เกียรติ และเคารพในศักดิ์ศรีของผู้รับบริการ การปฏิบัติดีต่อผู้มาใช้บริการทั้งต่อหน้าและลับหลัง การไม่บิดเบือนผลการตรวจวิเคราะห์

อ.เสาวรัตน์ กรุณาสรุปเป็น แก่นความรู้ "คุณธรรมจริยธรรมของผู้ปฏิบัติงานห้องปฏิบัติการ" ครอบคลุมเรื่องเหล่านี้

  • ความซื่อสัตย์ในหน้าที่
  • ความรับผิดชอบในหน้าที่
  • การปฏิบัติงานโดยคำนึงถึงคุณภาพเป็นหนึ่ง
  • การปฏิบัติงานโดยยึดผู้ป่วย/ผู้รับบริการ
  • การรักษาความลับผู้ป่วย
  • การใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่า
  • การมีจิตสำนึกในการบริการ
  • การให้บริการอย่างเท่าเทียม เคารพในศักดิ์ศรีของผู้รับบริการ

     ถึงแม้การเสวนาในประเด็นดังกล่าว ดูจะเป็นลักษณะการแสดงความคิดเห็น แต่ความคิดเห็นที่แสดงออกมา ย่อมต้องสะท้อนมาจากวิธีที่ผู้นั้นยึดเป็นหลักปฏิบัติอยู่ไม่มากก็น้อย จึงเป็นที่น่าภูมิใจยิ่งที่เรามีบุคลากรที่มีจิตสำนึกในการปฏิบัติงานเช่นนี้