“จำปีจำปา พี่น้องฝาแฝด จำปาสีแสด จำปีสีขาว.....”
“จำปีจำปา พี่น้องฝาแฝด จำปาสีแสด จำปีสีขาว.....” เป็นบทท่องจำชื่อของดอกไม้ ตั้งแต่สมัยเรียนประถม ข้าพเจ้าเองจำไม่ได้ว่า บทเต็มๆ มีว่าอย่างไร และมีที่มาว่าอย่างไร ที่จำได้ก็เพียงเฉพาะวรรคนี้ แล้วก็ทำให้ข้าพเจ้าไม่สับสนระหว่างดอกจำปีและจำปา (แต่สมัยนี้ก็ไม่แน่ เพราะมีการผสมพันธุ์ไม้มากมาย...จำปีสีนวล จึงมีสีเหลืองนวลดังเช่นดอกจำปา)
ถ้าพูดถึงดอกจำปี...ข้าพเจ้ามักจะนึกถึงภาพนางในวรรณคดีไทย ที่มีดอกจำปีหรือจำปาทัดผม อืม...จะว่าไปแล้วหญิงไทยสมัยโบราณก็นิยมนำดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมมาทัดผม เนื่องจากมีกลิ่นหอมทั้งวัน แต่สมัยนี้ไม่ค่อยจะได้เห็นกันแล้ว ความนิยมแต่ละยุคสมัยย่อมเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา แต่สำหรับข้าพเจ้าเอง ยังชอบแฟชั่นนำดอกไม้หอมมาทัดผมไม่เปลี่ยน....จนคุณแม่บอกว่า ข้าพเจ้าเหมือนคนโบราณ 555

ตอนเด็กๆ ขณะที่รอตักบาตรยามเช้า ข้าพเจ้ามักเห็นเหล่าบรรดาผู้เฒ่าผู้แก่พกดอกจำปีติดกาย (สงสัยจะหลงรักดอกจำปีเหมือนข้าพเจ้าแน่ๆ) ถ้าเป็นคุณตาหรือคุณยายที่ผมสั้น ก็จะเอาดอกจำปีทัดหู ถ้าไว้ผมยาวหน่อยก็ผูกกับผม ปล่อยให้ห้อยลงมาข้างหู...ข้าพเจ้าฝันไว้ว่าโตขึ้นจะปลูกต้นจำปีที่บ้าน แล้วเก็บดอกจำปีมาผูกกับผมบ้าง อิอิ...ความหลังฝังใจ และความทรงจำในวัยเยาว์ ภาพเหล่านั้นยังคงเด่นชัดในความรู้สึกจนทุกวันนี้

ต้นดอกจำปีที่หน้าบ้านข้าพเจ้า
ตอนนี้ที่บ้านข้าพเจ้ามีดอกจำปีแล้ว....แรกเริ่มเดิมที ข้าพเจ้าซื้อกิ่งตอนมาปลูกเมื่อสองปีที่แล้ว ต้นสูงประมาณสักสองฟุตเห็นจะได้ ปลูกไว้ที่หน้าบ้านพัก ตอนแรกๆ พอเอาลงดิน เค้าโตค่อนข้างช้าจนข้าพเจ้าแอบหวั่นใจว่า จะรอดไหมหนอ เพราะตอนซื้อมาปลูก มีแต่คนบอกว่า จำปีปลูกยาก บางคนปลูกแล้วไม่ให้ดอกเลย...พอสักพัก เค้าคงเริ่มคุ้นกับดินที่ลงไปสัมผัส หลังจากที่ไว้วางใจแล้วจึงค่อยๆ แตกรากและใบอ่อน...เฮ้อ ค่อยสบายใจหน่อยที่เค้าค่อยๆ เจริญเติบโต
วันที่ดีใจที่สุดคือเช้าวันที่ตื่นมาแล้วได้กลิ่นดอกจำปีหน้าบ้าน ถึงจะเริ่มมีดอกแค่สิบกว่าดอก แต่ก็เป็นสัญญาณทีดีว่า เค้าน่าจะอยู่กับข้าพเจ้าไปอีกนาน อิอิ ครั้นถึงคราวที่ข้าพเจ้าต้องย้ายบ้าน พี่ข้างบ้านก็มาช่วยขุดล้อมต้นจำปี เพื่อนำกลับไปปลูกที่บ้านที่อุบลด้วย ตอนขนย้ายมาปลูกใหม่ก็สร้างความหวั่นใจรอบสองว่า จะตายไหมหนอ...ในที่สุดเค้าก็ผลิใบ แตกยอดสีเขียวสด ให้ข้าพเจ้าได้ชื่นใจ ตอนแรกคุณแม่แอบบ่นว่า...จะย้ายมาทำไมให้ยุ่งยาก แต่ตอนนี้คุณแม่แสนจะภูมิใจกับเจ้าต้นดอกจำปีนี้ ใครผ่านไปมาก็ทักว่า ใบสีเขียวสวย ดอกหอมชื่นใจ ^o^
มาดูลีลาของเจ้าดอกจำปีที่บ้านข้าพเจ้ากันดีกว่า...

ตอนที่เค้ายังไม่มีดอก ก็ชื่นชมใบสีเขียวสดใสของเค้าไปพลางๆก่อน...แสงแดดสะท้อนเงาผ่านใบจำปี สวยจนลืมความร้อนกันเลยทีเดียว
มาแอบดูที่ต้นจำปีเค้าดีกว่า...มีอะไรซ่อนอยู่บ้าง
นั่นแน่...มีมดแดงทั้งรังเลย เคยได้ยินแต่ "มดแดงแฝงพวงมะม่วง"...คราวนี้คงจะต้องมี "มดแดงแฝงช่อจำปี" กันบ้าง 555
มดตัวน้อยเล่นกายกรรมห้อยหัว...ไม่รู้จะเมื่อยกันบ้างหรือเปล่า?


แหะๆ ภาพนี้ปรับโฟกัสไม่ชัด >.<

ดอกนี้สูงอายุแล้ว...ถึงไม่ใช่ดอกสาวๆ แรกรุ่น แต่ก็ยังอาย ม้วนห่อกลีบไม่ยอมโชว์เกสรให้เห็น
กลีบพริ้วสวย...เหมือนเค้ากำลังร่ายรำ ^-^
มาดูข้อมูลของจำปีกันสักหน่อย...
ชื่อวิทยาศาสตร์ Michelia longifolia Bl.
ลักษณะทั่วไป เป็นไม้ยืนต้นอายุประมาณ 10-15 ปี ใบยาว 20 เซนติเมตร หนา สีเขียวเข้ม ใบมนรี ปลายใบแหลม ริมใบเกลี้ยง ดอกจะออกตามโคนก้านใบที่อยู่บริเวณยอดของลำต้น ใบละดอก มีสีขาวจนถึงเหลืองอ่อน ดอกจะบานตอน 2-3 ทุ่ม จำปีจะเริ่มให้ดอกเมื่อต้นมีอายุ 1 ปี ถึงปีครึ่ง และช่วงที่ให้ดอกมากที่สุดตั้งแต่ 3-5 ปี โดยจะให้ดอกเฉลี่ย 50 ดอกต่อต้น
การขยายพันธุ์ ควรใช้วิธีการตอนกิ่ง โดยเลือกกิ่งกึ่งแก่กึ่งอ่อนจากต้นที่ให้ผลผลิตสูง และควรตอนในฤดูฝนเพราะรากจะงอกง่าย
การให้น้ำ หลังปลูกเสร็จแล้วควรรดน้ำทุกวันเช้า-เย็น จนกว่าต้นจะตั้งตัวได้จึงรดน้ำวันละครั้ง แต่หากเป็นหน้าแล้งควรรดน้ำวันละ 2 ครั้ง เนื่องจากหากได้น้ำไม่เพียงพอก็จะออกดอกน้อย
การให้ปุ๋ย ควรใส่ปุ๋ยวิทยาศาสตร์สูตร 15-15-15 หรือ 14-14-14 เดือนละครั้ง โดยหยอดเป็นหลุมรอบทรงพุ่มแล้วกลบดิน รดน้ำให้ชุ่ม ส่วนปุ๋ยคอกและปูนขาวให้ใส่ปีละครั้งพร้อมการพรวนดิน
ขอบคุณที่มาจาก: http://www.panmai.com/Tip/Tip06/Tip06.shtml
สำหรับจำปีที่บ้านข้าพเจ้านั้น ไม่ค่อยชอบให้ปุ๋ยวิทยาศาสตร์เท่าไหร่ มักจะให้ปุ๋ยคอกและผสมน้ำ EM มารดเสียมากกว่า....แต่นานๆ ทีก็ให้ปุ๋ยวิทยาศาสตร์บ้าง กลับกันกับที่เค้าแนะนำ คือใส่ปุ๋ยตามธรรมชาติเดือนละครั้ง แต่ใส่ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ปีละครั้ง 555

สรรพคุณด้านสมุนไพรของจำปีนั้น กล่าวไว้ว่าใช้รักษาโรคได้บางอย่าง
ที่ทราบมาก็ว่าบำรุงระบบหัวใจ ใช้แก้อาการอ่อนเพลียละเหี่ยใจ
(อาการละเหี่ยใจนี่คงจะเป็นปัญหามาแต่ครั้งอดีต 555)
ส่วนจะใช้ส่วนใดของจำปีนั้น ข้าพเจ้าเองไม่มีประสบการณ์ด้านสมุนไพร
คงต้องรอผู้รู้หรือมีประสบการณ์ในการใช้มาเฉลย แต่ที่แน่ๆ
ยอดอ่อนของต้นจำปีนั้น สีเขียวสด น่ารับประทานมากๆ
ถ้าทานได้เก็บมาผัดกินท่าทางจะอร่อย อิอิ
ดอกจำปีสีขาวนวลชวนให้พิศ
ตราตรึงติด จารจดรสอ่อนหวาน
คลี่สยายคลายกลีบแย้มเบิกบาน
ร่วมขับขาน บทกวีแห่งหัวใจ
ดอกจำปี สีขาวนวล ชวนฉ่ำชื่น
ระรวยรื่นชื่นจิตพิสมัย
กรุ่นกลิ่นร่ำกำซาบสู่หทัย
มอบคนไกล มิ่งมิตรใน Go To Know
ขอบคุณที่เข้ามาอ่านนะคะ (^_^)




สวัสดีค่ะน้องดาว
เจ้าดอกจำปีคือหนึ่งในอุทยานค่ะ
ชมผกา จำปาจำปี กุหลาบ ราตรี พยอม อังกาบ....
ฝากใส่ลิงค์ให้หน่อยน่ะค่ะ อุทยานดอกไม้ ^^
ดาวใส่ลิงค์ให้เรียบร้อยแล้วนะคะ ^v^
ไม่รู้เมื่อไหร่จะตามหาดอกไม้ในอุทยานครบซักที...เยอะจริงๆ
ขอบพระคุณสำหรับบทกวีเพราะๆ นะคะ...^v^
เวลาเห็นเค้าโต้ตอบกันเป็นบทกลอน ชอบมากๆ ค่ะ...
แต่ดาวยังความสามารถไม่ถึง เลยขอตอบเป็นข้อความก่อนแล้วกันนะคะ 555
เข้ามาอ่านด้วยความสุขคะ นำเสนอได้ดีภาพแต่ละภาพงดงามมากคะ ชอบจริงๆคะ
สวัสดีค่ะ น้องดาว
ครูนกเองก็ชอบดอกไม้หอมทุกชนิดเลยค่ะ...ยิ่งสีขาว หอมชื่นใจค่ะ
ดีใจที่เข้ามาอ่านแล้วรู้สึกมีความสุขค่ะ...^v^
ขอบคุณที่มาเยี่ยมเยียนบันทึกนะคะ
ดาวชอบดอกไม้สีขาว โดยเฉพาะที่มีกลิ่นหอมจะชอบเป็นพิเศษค่ะ...เวลาเดินเที่ยวตลาดต้นไม้ทีไร เกิดกิเลสอยากได้กลับไปปลูกไว้ที่บ้านทุกที 555
พี่ก็ชอบนะดอกจำปี ที่บ้านมีอยู่ต้นหนึ่งแต่ว่าสูงใหญ่เร็วมาก
ต้องคอยห้ำหั่นกันเสมอ....จึงทำให้มีดอกน้อยไปหน่อย
เวลาเก็บมาแล้วพี่ชอบเอามาเสียบไว้ที่กระดุมเสื้อหรือใส่กระเป๋าไว้
เวลาเดินไปไหนก็ได้กลิ่นหอมตามไปด้วย....
ต้นที่บ้านดาวก็โตเร็วค่ะ แต่ยังไม่สูงถึงขนาดต้องห้ำหั่นกัน...คาดว่าอนาคตคงต้องตัดกิ่งไม่ให้สูงเกินไปค่ะ เดี๋ยวจะไประรานสายไฟหน้าบ้าน อิอิ
กลิ่นจำปีหอมเย็นๆ ค่ะ...ดาวชอบ ถึงเค้าจะผลิตน้ำหอมกลิ่นดอกจำปี แต่ดาวว่าสู้ดอกไม้สดไม่ได้ ^v^
จำปีสิรินธรน่าจะต้นโตมากเลยนะคะ เป็นคนละตระกูลกับจำปีที่ปลูกที่บ้านดาว...ลอง search internet ดู อยากปลูกไว้บ้าง แต่คงลำบากเพราะเค้าชอบน้ำมาก แถมบ้านดาวน้ำไม่ค่อยเยอะ
ปล. จะรอดูดอกจำปีสิรินธรนะคะ ^v^
สวัสดีครับ
เป็นบันทึกที่ผู้เขียนแสดงถึงความตั้งใจมากครับ
การค้นคว้าข้อมูล รูปภาพ
และอรรถรส จากบทกลอน
น่าอ่านมากครับ
ขอบคุณมากครับ
สวัสดีค่ะ
ขอบคุณที่เข้ามาอ่านเช่นกันนะคะ
ดาวชอบดอกไม้ เลยอยากบันทึกเรื่องราวของดอกไม้ในความคิดของตัวเอง เก็บภาพดอกจำปีที่บ้านมาแบ่งปันให้คนอื่นๆ ได้ดูด้วยค่ะ
ดีใจที่คนอ่านมีความสุขค่ะ ^v^
ดาวสบายดีค่ะ พี่คิมเองก็สบายดีนะคะ....
ค่ายครั้งที่ 6 แล้วเหรอคะ...เร็วจัง เผลอแป๊บเดียวเอง 555
ดาวก็อยากไปร่วมออกค่ายพี่คิมนะคะ แต่คงไปไม่ได้ กว่าจะได้ไปร่วมกิจกรรมต่างๆ คงต้องรอให้เรียนจบแล้ว ถึงจะพอมีเวลาค่ะ ตอนนี้เรียนหนัก งานรัดตัว...ออกไปไหนไกลจาก รพ.ไม่ได้ เฮ้อ
ปล.พี่คิมขอบคุณดาวที่เขียนบันทึกให้อ่าน ดาวก็ขอขอบคุณพี่คิมที่เข้ามาอ่านเช่นกันค่ะ ^v^
สวัสดีครับ
การได้อยู่ท่ามกลางธรรมชาติเป็นความสุขอย่างหนึ่งค่ะ
ดาวชอบปลูกต้นไม้ แต่เลี้ยงสัตว์คงไม่ไหว...ขนาดต้นไม้ตายยังรู้สึกเศร้า ถ้าสัตว์เลี้ยงที่เรารักตายไป ไม่รู้จะขนาดไหน 555
ขอบพระคุณสำหรับไมตรีที่มีให้เช่นกันนะคะ
เก็บภาพเจ้ามดแดงแสนน่ารักได้ดีมากเลยค่ะ
พี่เคยมีต้นจำปี ดอกดก มดแดงมากมาย หลังน้ำท่วมใหญ่ปีที่ผ่านมา ไปกับสายน้ำเสียแล้วค่ะ หลังจากปรับปรุงบ้านก็คงต้องหาไม้ดอกหอมต่างๆมาปลูกทดแทน ยังดีที่โมก สายหยุด นมแมว และปีปยังสบายดีค่ะ
เขียนถ่ายทอดความประทับใจในต้นจำปีได้ชัดเจน จำปีต้นนี้คงเป็นเพื่อนสร้างสุขคู่กับน้องดาวไปอีกนานเลยนะคะ
บันทึกถูกใจพี่ดามากๆค่ะ อ่านแล้วความรู้สึกคล้ายพี่ดาอีกต่างหาก พยายามปลูกให้รอดและมีดอกให้เชยชมในกระถางหลายรอบแล้วค่ะแต่ไม่รอดเพราะโดนน้ำแฉะมากตายไป ตอนนี้ก็กำลังลุ้นอีก1 ต้นค่ะ เมื่อตอนเด็กๆก่อนไปรร.พี่ดาจะต้องแวะเก็บดอกจำปีห้อยผมก่อนเกือบทุกวันที่ออกดอก ชอบมากๆค่ะ ดอกไม้ที่ชอบกลิ่นหอม ซึ่งมีดอกไม่กี่ชนิดที่พี่ดาชอบกลิ่นก็มี จำปี มะลิ กุหลาบมอญ การเวก นอกนั้นชอบมองแต่ไม่ชอบหอมค่ะ
น้องดาวเก็บสดๆช่วงเช้าหรือก่อนสว่าง มาชงชาดื่มนะคะ เด็ดเอาแต่กลีบใส่ในแก้วหรือกาชงชา แล้วกดน้ำร้อนใส่ หรือนำไปต้มก็แล้วแต่สะดวก ตามตำราโบราณหรือถึงปัจจุบัน สรรพคุณ บำรุงโลหิต บำรุงน้ำดี บำรุงหัวใจ เยี่ยมค่ะ มีรสขมหอม ไม่อร่อย แต่คุณประโยชน์เยี่ยม ที่ให้เก็บก่อนสว่างหรือช่วงเช้า สารอาหารที่เราจะได้ เต็ม 100 ค่ะ ดอกที่โรยหรือไม่หอมก็ให้คุณแม่เก็บตากแห้งไว้ได้นานไว้ชงชาดื่มนะคะ จะชงแบบสดหรือแห้งก็ได้ ขอบคุณมากนะคะ