เทคนิคการให้ยาเคมีบำบัด

1. สร้างสัมพันธภาพกับผู้ป่วย สอบถามความต้องการในการเลือกตำแหน่งในการแทงเส้นกับผู้ป่วย

2. ให้ข้อมูลในการแทงเส้น ว่า อาจจะเจ็บเหมือนมดกัดตอนที่แทงเข็มเข้าเส้นเลือด ให้หายใจเข้าลึกๆและผ่อนคลายขณะแทงเส้น

3. เลือกเส้นที่ใหญ่เห็นชัด ยืดหยุ่น เห็นชัด ไม่งอ ไม่อยู่ในบริเวณข้อพับ เพราะเสี่ยงต่อการเลื่อนหลุดและ IV ไม่ไหลเลือกเส้นที่ไม่เลื่อนหลุดง่าย

4. ในกรณีที่แทงยากหาเส้นไม่พบก็ดู Anatomy แต่ Anatomy ของคนแต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน เส้นเลือดขนาดของเส้นก็ไม่เท่ากัน พยายามแทงโดยหลีกเลี่ยงข้อ นิ้ว ถ้าไม่จำเป็น

5. ต้องอาศัยความชำนาญในการแทงเส้น ถ้าแทงไม่ได้ 2 ครั้ง Consult ผู้มีประสบการณ์มาช่วย

6. หากเป็นยาเคมีบำบัดมี่ไม่เป็น Extravasation เลือกใช้เข็มที่มีขนาดเล็กกว่า กรณีที่มีเส้นหาง่าย

7. ระวังยากลุ่ม Vesicant จะไม่แทงบริเวณข้อ

8. ประคบอุ่นเพื่อช่วยให้เส้นมองเห็นได้ชัดและให้เส้นนุ่มยืดหยุ่น(ระวัง Burn)

9. เทคนิกการแทงเข็ม

รัดสายยางรอบแขนบริเวณเหนือข้อศอก หรือ เหนือตำแหน่งบริเวณที่แทงเข็ม 2-3 นิ้ว ถ้าเห็นเส้นเลือดไม่ชัดเจนให้ผู้ป่วยกำมือให้แน่น งอพับเหยียดแขน 2-3 ครั้ง
กรณีผู้ป่วยมีแขนบวม อาจใช้เทคนิค 2 Tourniquet โดยรัดบริเวณเหนือข้อศอกและรัดบริเวณที่ต่ำลงมาอีก 1 สาย ทิ้งไว้สักครู่แล้วคลาย สายยางรัดเส้นที่1 หรือใช้การกดไล่นิ้ว โดยใช้นิ้วมือเพื่อให้มองเห็นเส้นเลือด
ใช้นิ้วมือกดบริเวณผิวหนังรอบๆปลายหลอดเลือดดำให้ตึง และให้เส้นเลือดอยู่ในแนวตรงก่อนแทงเข็ม
จับเข็มทำมุม 30-60 องศา กับผิวหนังและดันเข็มเข้าเบาๆ

10. สอบถามความรู้สึกของผู้ป่วยขณะแทงเข็มและทดสอบ

11. ควรติด Hypafix เนื่องจากมีความยืดหยุ่นดีและแน่น ถูกน้ำไม่หลุดง่าย

12. ขณะให้ยาเคมีควรมีการตรวจสอบสม่ำเสมอว่า Flow ดีหรือไม่ หรือมี Extravasation หรือไม่

13. ในกรณีที่เข็มใกล้จะ Expire ควรตรวจดูเส้นเลือดอีกรอบว่ามีตำแหน่งที่พอจะหาเส้นที่จะแทงรองรับไว้ก่อน ถ้ายังหาเส้นใหม่ไม่ได้อาจจะคงเส้นเดิมไว้อีกสัก 2-3 วันก่อน

14. กลุ่ม SVC กลุ่มผู้สูงอายุ กรณีผู้ป่วยที่แทง IV ยาก เลือกแทงบริเวณขา คนไข้ต้องเดินได้ สะดวกไม่ติดขัด ตรวจดูเส้นจากส่วนล่างบริเวณเท้าถ้าไม่มีให้ตรวจดูขึ้นไปเรื่อยๆ จนถึงน่อง ต้นขา Position ควรให้ Flow ดี ผู้ป่วยสามารถเดินเข้าห้องน้ำได้สะดวก ไม่พับ หักงอ หรือหลุด

เสื้อกาวด์ของพยาบาลที่สวมใส่ขณะให้ยาเคมีบำบัด