ชีวิตกับการเลือก

“...ข้าพเจ้าบูชาอย่างยิ่งเฉพาะพระผู้มีพระภาคเจ้า....”
“.....เฉพาะพระธรรม...
......เฉพาะพระสงฆ์....”
       เสียงบทสวดมนต์อุบาสกอุบาสิกาดังเข้าประสาทหูในยามเช้า ๆ ขณะฉันเช้า ทำให้เกิดความคิดขึ้น เพราะมีคำสะดุดใจ
      “บูชา...เฉพาะ....”
       คำนี้บ่งบอกถึงการ “เลือก”
       หมายความว่า ศาสดา ครู หรือเจ้าลัทธิมีมากมาย แต่เราก็เลือกบูชา เลือกนับถือ คำสั่งสอนมีมากมาย แต่เราก็เลือกเอาเฉพาะธรรมที่ตรัส ที่แสดงไว้ดีแล้วเท่านั้น พระสงฆ์ก็เช่นเดียวกัน แม้จะมีมากมาย แต่เราก็เลือกบูชา เคารพ กราบไหว้เฉพาะพระสงฆ์ที่ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ นอกเหนือจากนี้เราก็ละเอาไว้


       ถือเป็นหลักการเบื้องต้นที่สะท้อนให้เห็นจากบทสวดมนต์ประจำวัน
       จะว่าไปแล้ว ชีวิตเรานั้นสำคัญเบื้องต้นสุดก็อยู่ที่รู้จักเลือก
       ตั้งแต่เช้าจรดเย็น เราเลือกตลอด
       เช่นเลือกที่จะลุกขึ้น หรือเลือกที่จะนอนต่อ เลือกที่จะหยิบอะไรใส่ท้องในยามเช้า ๆ เลือกที่จะออกไปข้างนอก หรืออยู่บ้าน
       โดยรวม ๆ ก็คือ
       เลือกที่จะทำ เลือกที่จะพูด เลือกที่จะคิด
       เลือกที่จะไม่ทำ เลือกที่จะไม่พูด เลือกที่จะไม่คิด
      และเมื่อเลือกแล้ว สิ่งที่เราเลือกก็จะเป็นของเรา เป็นคุณสมบัติของเรา เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเรา หรือกระทั่งเป็นทั้งหมดของชีวิตเรา
       เลือกถูกก็ดีไป แต่ถ้าเลือกผิด ก็รับเคราะห์กรรมกันไปตามเหตุตามปัจจัย
      คำว่า “รู้จักเลือก” จึงสะท้อนให้เห็นถึงสติ ปัญญา ความรู้ ความเข้าใจ ว่าเป็นสิ่งสำคัญ ขาดเสียมิได้
       พระพุทธศาสนาสอนแนวทางในการเลือกไว้หลายประการ
       เริ่มตั้งแต่เรื่องง่าย ๆ ใกล้ตัว คือเรื่องกินเรื่องอยู่ กินอย่างไร อยู่อย่างไรถึงจะดี
       ก่อนการกินทุกครั้งท่านจึงสอนให้เราพิจารณา ซึ่งก็คือการสอนให้รู้จักเลือก ด้วยการตั้งคำถาม
       นับตั้งแต่ กินอย่างไร กินทำไม อะไรควรกิน อะไรไม่ควรกิน กินแล้วก่อให้เกิดประโยชน์ เกิดโทษอย่างไร
       ถัดจากเรื่องกินก็เรื่องความเป็นอยู่ในชีวิตประจำวัน ล้วนเกี่ยวข้องกับการเลือกอยู่นั่นเอง เช่น เราเลือกบ้าน เลือกรถ เลือกเสื้อผ้า เลือกโทรศัพท์ เลือกเครื่องใช้ไม้สอยอื่น ๆ อีกสารพัด
       หลายท่านคงมีประสบการณ์เลือกผิด....ผลเป็นอย่างไร...คงทราบดี
       ออกจากเรื่องตัว ก็ขยับมาสู่ระดับสังคม
       ท่านก็สอนให้เรารู้จักเลือก
       ยัง เว เสวะติ ตาทิโส คบคนเช่นไรก็เป็นเช่นนั้น
       นี่เป็นคำเตือนที่เราท่านทั้งหลายก็คงคุ้นหูคุ้นตากันเป็นอย่างดี
       วกไปวนมา สุดท้ายก็กลับมาที่เรื่องการกระทำ ท่านบอกว่า เรานั้นมีกรรมเป็นสมบัติของตัว เป็นทายาทของกรรม มีกรรมเป็นแดนเกิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย ทำกรรมอย่างไร ดีก็ตาม ชั่วก็ตาม เราย่อมได้รับผลของกรรมนั้นอย่างแน่นอน

        นี่ก็เราเลือกไว้เช่นกัน

        เห็นความสำคัญของการเลือกหรือยังละ?

 

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย