คนไข้บางคนเดินเข้ามาหาทันตแพทย์บอกว่าปวดฟันมาก แตะฟันไม่ได้เลย สาเหตุอาจจะไม่ได้เกิดจากฟันผุ แต่อาจเกิดจากปัญหาที่แขนงของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 ซึ่งทำหน้าที่บริเวณใบหน้าของเรา
ภาวะปวดประสาทไทรเจมินัล ( Trigeminal neuralgia ) สาเหตุยังไม่แน่ชัดแต่เชื่อว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่เกิดจาก aeterial หรือ venous loop ไปกดรั้งแขนงประสาทสมองคู่ที่5 ทำให้เกิดอาการระคายเคือง และการส่งกระแสประสาทที่ผิดปกติ อาการปวดนี้จะพบบ่อยในผู้ป่วยสูงอายุเพศหญิงมากกว่าเพศชาย โดยมีอุบัติการณ์ 5.9 ราย และ 3.4 ราย ต่อประชากร 100,000 รายต่อปี
ลักษณะอาการปวดจะมีอาการปวดรุนแรงเป็นพักๆเหมือนไฟฟ้าช็อต เสียวแปลบไปตามใบหน้าไม่กี่วินาทีแล้วเป็นซ้ำอีกต่อ ๆ กัน บางครั้งการสัมผัสที่ใบหน้า กระพุ้งแก้มฟันหรือการกลืน ที่มีประสาทสัมผัสจากเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 แขนงเดียวกันทำให้เกิดอาการปวดขึ้นทันที บางรายผู้ป่วยมักจะมีจุดกระตุ้นอาการ ( trigger point ) หรือปัจจัยกระตุ้นชัดเจน เช่น ลมพัดใบหน้า การแปรงฟัน การโกนหนวด ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการเป็นช่วงๆ สลับกับปกติ แต่ส่วนใหญ่มักมีอาการถี่ขึ้นและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งผู้ป่วยเหล่านี้จะมีอาการปวดตลอดเวลาแบบตื้อๆร่วมกับอาการปวดแปลบๆเป็นพักๆ
การรักษาส่วนใหญ่ใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการ ถ้าใช้ยาไม่ได้ผลควรพิจารณาเพื่อทำการผ่าตัดต่อไป
