การจัดการดำเนินงาน

น.ส.กฤติกา    วิชาธร  การจัดการ  รุ่น 3

สรุปการเรียนวิชา การจัดการดำเนินงาน วันที่ 27 มีนาคม 2554

บทที่ 1 บทนำ  

  การจัดการดำเนินงาน (Operation management) ในสมัยก่อนใช้ชื่อว่า การจัดการการผลิต (Production management) แต่เนื่องจากวิธีการคิดต่างๆ เปลี่ยนแปลงไป สังคมมีการเปลี่ยนแปลง การทำงานที่เปลี่ยนไป ในปัจจุบันจึงได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อว่า การจัดการดำเนินงานแทน

     การจัดการดำเนินงาน  (Operation management) หรือ OM เป็นหน้าที่พื้นฐานหนึ่งขององค์การที่มีความสำคัญมาก

Production System ประกอบไปด้วย 4 ส่วน คือ

1. Input ปัจจัยนำเข้า

                External Environment การวิเคราะห์สภาพแวดล้อม

                - Economic เป็นปัจจัยด้านเศรษฐกิจ

                - Etc.

                Marketing

                - Competition ทำการแข่งขันกับคู่แข่งเพื่อส่วนแบ่งด้านการตลาด

        - Product information การแนะนำสินค้าให้กับลูกค้า

                - Customer needs จัดหาสินค้าตามความต้องการของลูกค้า

                Production Resources

                - Man

                - Money

                - Material

                - Machine

                - Management

2. Transformation Process

                - Productions

                - Transports

                - Retailing

                - Insurance

                - Finance

                - Communication

                - Ect.

3. output  สิ่งที่ได้จากการดำเนินงาน ซึ่งจะได้สิ่งที่ต้องการจากการดำเนินงานด้านการผลิต

                Direct productivity ผลิตผลทางตรง

                - Goods/products ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตออกมา

                - Services             บริการ

                Indirect productivity ผลิตผลทางอ้อม

                - Tex ภาษี

                - Salary/hire เงินเดือน,ค้าจ้าง

                - Technology development การพัฒนาเทคโนโลยี

                - Environment Impact ผลกระทบทางธนรรมชาติ

                - Labor Impact แรงงาน

                - Social impact ปัญหาสังคม

4. Control ควบคุมและดูและภาพลักษณ์รวมขององค์การและทำการปรับปรุงและแก้ไขข้อพกพร่อง ผิดพลาดต่างๆ

Value Chian (ห่วงโซ่แห่งคุณค่า) ประกอบไปด้วย

1. Customers ลูกค้า

2. Manufacturer ผู้ผลิต 

3. Suppliers ผู้จัดจำหน่าย

โดยกระบวนการทั้ง 3 ขั้นตอนนั้นจะมีกระบวนการเคลื่อนไหวของข้อมูลกลับไปกลับมา คือ

                Flow of information > Customer order

                Flow of Product > order fulfillment การเติมเต็มสินค้า

Development Operation Management

                - Just-in-time (JIT) Total Quality Control (TQC)  ทันต่อเวลา เป็นแนวคิดของญี่ปุ่น

                - Manufacturing Strategy Paradigm กรอบกระบวนการคิดการผลิต

                - Total Quality Management and Quality Certification การจัดการคุณภาพ มาตราฐานการผลิต

                - Reengineering การรื้อระบบใหม่

                - Supply Chain Management 

                - Electronic commerce

                - Operation Management การจัดการการดำเนินงาน (OM)

Why to Study?

1.เพื่อให้การดำเนินการผลิตและการดำเนินงานสามารถตอบสนองความต้องการได้เป็นอย่างดี(ในเวลาที่ถูกต้อง คุณภาพที่พิเศษ และต้นทุนที่ต่ำเท่าที่จะทำได้)

2.จะทำให้คุ้นเคยและตระหนักถึงแนวคิดและมาตราฐานต่างๆที่จะทำให้การผลิตและการตำเนินงานมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

                ประสิทธิภาพ หมายถึง การใช้ทรัพยากรน้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

                ประสิทธิผล หมายถึง การบรรลุผลการกระทำสิ่งที่ถูกต้องที่สร้างคุณค่าให้กับองค์การมากที่สุด

3.ทำให้มองภาพธุรกิจสมบูรณ์ครบถ้วน มีการบริหารอย่างเป็นระบบ

โดยมีการจัดการดำเนินงานเป็นหน้าที่ นอกเหนือจากการตลาด การเงิน

4.ทำให้เกิดการมองอย่างเป็นระบบ มีปฏิสัมพันธ์

     ความสัมพันธ์ระหวาง Operations กับงานอื่นๆ 

                1. Marketing เป็นฝ่ายวางแผนก่อนการผลิต ใช้ในการขายสินค้า รับorders จากลูกค้า บริหารและผลตอบรับจากการจำหน่าย บริการหลังการขาย และจัดกิจกรรมในการขาย

                2. Finance/Accounting เป็นฝ่ายดำเนินงานด้านการเงิน ค่าใช้จ่าย ในการวิเคราะห็ต้นทุน โดยต้องมีการทำขอมูลเกี่ยวกับคลังสินค้าและข้อมูลเรื่องค่าใช้จ่าย

                3.Supplier ฝ่ายผลิตสินค้าและบริการ โดยต้องมี จำนวนในการผลิต การออกแบบสินค้า คุณภาพ ความรวดเร็ว การจัดส่งสินค้า

                4. Human Resource เป็นฝ่ายจัดหารกำลังคนเพื่อจะนำมาใช้ในการผลิต

     การตัดสินใจทางด้สน OM สามารถจำแนกได้ 3 แบบ คือ

                1. การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (Strategic decisions)เป็นการตัดสินใจในระยะยาว

                2. การตัดสินใจดำเนินงาน (Operating decisions) เกี่ยวข้องกับการวางแผนการผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า

                3. การตัดสินใจด้านการควบคุม (Control decisions) เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในการผลิตที่ไม่เป็นไปตามที่กำหนดหรือวางแผนไว้

บทที่ 2 กลยุทธ์ในการดำเนินงาน

ขั้นตอนในการกำหนดกลยุทธ์ดำเนินงาน

                            พันธกิจขององค์การ

                                        v

การประเมินสภาพแวดล้อม  >  กลยุทธ์ธุรกิจ  <  จุดเด่นและจุดด้วย

                                               v

                                 แผนผลิตภัณฑ์/บริการ

                                               v

                          การจัดลำดับความสำคัญในการแข่งขัน

                           คุณภาพ ต้นทุน เวลา ความยืนหยุ่น              

                                               v

                                      กลยุทธ์ดำเนินงาน

การจัดลำดับความสำคัญในการแข่งขัน

1.การแข่งขันด้ารต้นทุน (Competing on Cost)

2.การแข่งขันด้านคุณภาพ (Competing on quality)

3.การแข่งขันด้านความยืดหยุ่น (Competing on fiexibility)

4.การแข่งขันด้านเวลา/ความเร็ว (Competing on time/speed)

     หัวใจสำคัญของกลยุทธ์การดำเนินงาน คือ รู้จักการวิเคราะห์แลกเปลี่ยน (Trade - off) หรือการแลกเปลี่ยน หรือ การชั่งตวง คือ ระบบการผลิตหนึ่งๆไม่สามารถให้ความสำคัญกับมิติการแข่งขันทุกด้านได้พร้อมๆ กัน ดังนั้น ผู้บริหารจำเป็นต้องตัดสินใจ  จัดลำดับความสำคัญในการทุ่มเททรัพยากร เพื่อสร้างความได้ปรียบเชิงการแข่งขันในด้านนั้นๆ

ส่วนประกอบของกลยุทธ์ดำเนินงาน

1.กลยุทธ์รูปแบบผลิตภัณฑ์ (Product Desing Strategy) มี 2 ประเภท คือ

- ผลิตภัณฑ์มาตรฐาน (Standard products)เป็นสินค้าที่ผลิตจำนวนมากๆ มีรูปแบบไม่หลากหลาย ต้นทุนต่ำ

- ผลิตภัณฑ์เฉพาะเจาะจง (custom products) เป็นสินค้าที่ผลิตตาม order เท่านั้น มีความยืดหยุ่นสูง

2.กลยุทธ์กระบวนการและเทคโนโลยี (Process and Technology Strategy)

- กระบวนการผลิตที่เน้นผลิตภัณฑ์ (Production Focused) เน้นการผลิตที่เป็นมาตรฐานเป็นหลัก

- การผลิตแบบสายการผลิต (Production Line) เหมาะกับกระบวนการผลิตแบบ Custom Product

3.กลยุทธ์ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปคงคลัง (Finished Product Inventory Strategy)

- นโยบายผลิตเพื่อรอจำหน่าย (Product to Stock)

- ผลิตตาม Order (Product to order)

4.กลยุทธ์กำลังการผลิต (Capacity Strategy) เป็นการตัดสินใจเกี่ยวกับการกำหนดกำลังการผลิตในระยะยาว ว่าจะมีกำลังการผลิตมากน้อยเพียงใด เพื่อตอบสนองความต้องการผลิตภัณฑ์ในระยะยาว

5.กลยุทธ์ทำเลที่ตั้ง (Location Strategy) มีผลต่อการเปรียบเชิงการแข่งขันทางด้านต้นทุน ความรวดเร็วในการตอบสนองความต้องการของลูกค้า ซึ่งจะส่งผลต่อประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการดำเนินธุรกิจ

6.กลยุทธ์การวางผัง (Layout Strategy) มี 3 รูปแบบ คือ

- ตามสายผลิตภัณฑ์ (Product Layout)

- การวางผังตามกระบวนการ (Process Layout)

- การวางผังตามโครงการ (Fixed Position Layout)

การวัดประสิทธิภาพปละประสิทธิผลการดำเนินงาน

ประสิทธิภาพ =  ผลผลิต/ทรัพยากรทั้งหมด  หรือ  output/input

การวัดประสิทธิภาพบางส่วน = ผลผลิต/ค่าแรง หรือ ผลผลิต/ทุน หรือ ผลผลิต/พลังงาน

การวัดประสิทธิภาพของกลุ่ม = ผลผลิต/ค่าแรง+ทุน+พลังงาน หรือ ผลผลิต/ค่าแรง+ทุน+วัตถุ

การวัดประสิทธิภาพแบบองค์รวม = ผลผลิต/ทรัพยากรที่ใช้ทั้งหมด

การบริการแยกออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. บริการหลัก หมายถึง ผลิตภัณฑ์และบริการที่มีลักษณะคุณภาพตามที่ลูกค้าต้องการ ในระยะเวลาที่ต้องการ ในราคาที่พอใจ

2. บริการที่เพิ่มคุณค่า หมายถึง บริการที่ทำให้ลูกค้าภายนอกมเกิดความสะดวกขึ้น หรือถ้าเป็นลูกค้าภายใน (ผู้ทำหน้าที่ต่างๆ ในองค์การ) ก็เป็นบริการที่ทำให้บุคคลเหล่านั้นปฏิบัติหน้าที่ของตนได้ง่ายขึ้น