อุปมาที่ผมใช้ต่อยอดทางความคิด และนำมาเขียนอยู่ขณะนี้เป็นหลักธรรมที่ผมได้ยินมาจากการเทศน์ของพระคุณเจ้ารูปหนึ่ง ในรายการวิทยุของวัดโพธิ์โนนทัน จังหวัดขอนแก่น ในหัวข้อ
“จิตยิ่งสูง ชีวิตยิ่งเบา”
ที่ออกรายการ เมื่อสองสามวันก่อน
ผมรู้สึกว่า
เป็นคำเปรียบเทียบที่ ง่ายที่สุดต่อการเข้าใจของคนที่เรียนมาทางด้านวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะสายดาราศาสตร์
ผมคิดว่า
อาจจะเป็นประโยชน์สำหรับคนที่กำลังหลง “แบกโลกย์” และกำลังหาทางออกว่าจะ “เริ่มต้น” “วางโลกย์” ได้อย่างไร
ท่านเปรียบไว้ดีมากๆ ว่า
ชีวิตที่เราอยู่ในโลกย์ ก็เสมือนร่างกายเราที่อยู่ในโลก มีน้ำหนักเป็น "ธรรมดา" ของโลก (คนที่หลง จะคิดว่าโลกเป็นจักรวาล ทั้งๆที่ โลกเป็นเพียงเศษเล็กๆของจักรวาลเท่านั้น และไม่ใช่จักรวาลอย่างแน่นอน)
แต่น้ำหนักนั้น แทบจะเป็นคนละเรื่องกับ "มวล" ของร่างกาย
ดังนั้นการหลงอยู่ในโลก
-
เราจึงมีน้ำหนักกดทับโดยธรรมชาติ โดย(มองแบบไม่คิดตาม) ที่เราไม่รู้ตัวอยู่มากมาย
- ตามแรงกดของอากาศ
-
หรือถ้าลงไปอยู่ในน้ำ
- ก็มีแรงกดของน้ำ เพิ่มเข้ามาอีก
-
และลงไปอยู่ในดิน
- ก็มีแรงกดของดินทับลงไปอีก
แต่เมื่อทำให้ร่างกายเราขึ้นสูงจาก "ศูนย์กลาง" ของโลก ไปสู่จักรวาล
ก็จะมีผลทำให้มี
-
แรงกดทับ และ น้ำหนักของตัวเราน้อยลง ตัวเราก็จะเบาขึ้นไปเรื่อยๆ
- จนหลุดจากแรงดึงดูดของโลกเมื่อไหร่ ก็เป็นสภาพไร้น้ำหนัก
- มีเพียง “มวล” อยู่เท่าเดิม
ในทางกลับกัน
- ถ้าเรานำร่างกายเราลดตัวลงมาหา "โลก" เรื่อยๆ
- ทุกอย่างที่กดทับเรา และตัวเราก็จะหนักขึ้นเรื่อยๆ
- ทั้งๆที่ “มวล” ของตัวเรานั้น ก็มีอยู่เท่าเดิม
และ การนำร่างกายลงต่ำมากๆ หรือสูงมากๆ จะทำให้มีความจำเป็นต้องมี “ภูมิคุ้มกัน” ไม่ให้ “ร่าง” ทุกข์ทรมาน
เช่น
- ลงใต้น้ำก็ต้องมี “เกราะ”
- อยู่ใต้ดินก็ต้องมี “โครงสร้าง”
- ออกไปนอกโลกก็ต้องมี “เกราะ”
- เพื่อรักษาสภาวะปกติของ “ร่างกาย”
นั่นคือเรื่องปกติของทางกาย
- ที่เป็นเช่นเดียวกับการรักษา สภาวะของ "จิต" ที่จะต้องมี เกราะ"สัมมาทิฐิ" ป้องกัน
แต่ในสภาพความเป็นจริง เรายังมักมี "กิเลส กรรม และวิบาก" ที่ทำให้เราต้องแบกน้ำหนักมากขึ้นไปอีก
ทำให้มี
- การแบกหามสิ่งที่มากกว่าความจำเป็นแบบธรรมดา
- ที่จะพะรุงพะรัง
- และทำให้ร่างกายเราหนักมากขึ้นไปเรื่อยๆ
- ตามจำนวนและขนาดของกิเลส
ดังนั้น
- คนที่มีน้ำหนักมาก หรือมีสัมภาระมาก ก็ต้องแบกรับภาระมาก
- ทั้งๆที่ หัวใจ ปอด ตับ ไต ที่ต้องบริหารจัดการดูแลร่างกายและสัมภาระก็มีเท่าเดิม
จึงน่าจะอยู่ในสภาพที่หนักหนาสาหัสกว่าคนที่มีชีวิตเบาๆ หรือมีน้ำหนักเบา หรือมีชีวิตที่เบา
แต่ บางคนที่อยากสบาย กลับพยายามหา “น้ำหนักมาใส่ตัว”
โดยละเลยสิ่งที่น่าจะดีกว่าคือ “น้ำหนักน้อย และไม่พะรุงพะรัง”
เพราะ
- คนที่มีน้ำหนักมากและพะรุงพะรัง จะทำอะไร คิดอะไร ไปไหนทีก็ยาก
- แค่จัดการ "ภาระ" ที่มีให้ครบทุกอย่างที่มีก็ หมดแรง หรือ “เหนื่อย” แล้ว
ดังนั้น
- การจะขึ้นสูงได้ง่าย ต้องเริ่มต้นด้วยชีวิตที่ “เบา” และไม่พะรุงพะรัง
- เมื่อชีวิตสูงขึ้นไปแรงกดทับที่มีอย่างธรรมชาติก็จะค่อยๆเบาลงไปตามลำดับ
- แต่ ถ้าแรงส่งไม่พอ ก็อาจจะหนีจากรัศมีแรงดึงดูดของโลกย์ไม่ได้ และมีแนวโน้มจะลงต่ำมาให้หนักอีก
- ที่ต้องอาศัยการสร้างแรง “หนีศูนย์กลาง” แบบที่เขาใช้กับยานอวกาศ
- โดยการโคจรรอบ "โลกย์" ให้เร็วขึ้นๆ (เข้าใจโลกย์ และสภาวะธรรม)
- จนสามารถ “หนีแรงดึงดูด” ของโลกย์ได้
จนสามารถไปอยู่ในสภาพ “ไร้น้ำหนัก (Weightless)” ได้
ทั้งๆที่ “มวล (mass)” พื้นฐานที่มี ยังเท่าเดิม
ผมนำอุปมาอุปมัยมาทำความเข้าใจของระดับของการพัฒนา “จิต” ให้หลุดพ้นจาก “โลกย์”
- ถ้าคิดจะมีชีวิตที่เบาต้องขึ้นสูง และ
- เมื่อปรารถนาที่จะขึ้นสูงต้องทำตัวให้เบา เป็นเบื้องต้น
และ
- เมื่อยิ่งสูง ก็จะยิ่งเบา
- แต่เบาอย่างไร ก็สู้ “ไร้น้ำหนัก” ไม่ได้
เพราะปราศจาก “พันธนาการ”
- ที่ผมเดาด้วยความ “ไม่รู้” ไปว่าน่าจะเป็นความหมายเทียบเคียงกับ “นิพพาน” (ผิดพลาดขออภัยมาล่วงหน้าครับ)
- เป็น “อุปมา” ที่ผมรู้สึกว่า "ฟังง่าย" และ เข้าใจง่ายจริงๆ
ลองคิดดูนะครับ เผื่อจะช่วยให้ท่านคิดออกว่า
ชีวิตที่เบาสบาย นั้นเป็นอย่างไร ทำได้อย่างไร และมีวิธีการอย่างไร
แต่จะถึงกับ “ไร้น้ำหนัก” นั้น ต้องออกไปนอก “โลกย์” สถานเดียว
อยู่ใน “โลกย์” อย่างไรก็เผชิญสภาวะที่ต้อง “หนัก” โดยธรรมชาติ และยิ่งหนักเพิ่มโดยอำนาจกิเลสในระดับต่างๆ
นี่คือสิ่งที่ผมได้ และขยายความจากการฟังเทศน์แบบสั้นๆ ว่า
“จิตที่ยิ่งสูง ชีวิตยิ่งเบา”
แล้วผมก็นำมาคิดต่อครับ
หวังว่าจะเป็นประโยชน์ต่อสาธุชนทุกท่านที่สนใจการมีชีวิตที่ “เบา” หรือ “ไร้น้ำหนัก” ก็แล้วแต่จะเลือก
ที่สำคัญให้รำลึกไว้ คือ
โลก กับจักรวาลไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
แล้วจะคิดอะไรต่อได้อีกมากมายครับ
สวัสดีครับ
สาธุ สาธุ สาธุ ... แปลว่า เห็นด้วย ใช่แล้ว .. เห็นด้วย ใช่แล้ว .. เห็นด้วย ใช่แล้ว
ขอบคุณครับ
เป็นอุปมาอุปมัยที่ดีมาก พูดเรื่องรูปธรรมอย่างชัดเจน เพื่อพิจารณาให้เห็นธรรมในฝ่าย "นามธรรม" อย่างแจ่มแจ้ง สิ่งที่ผู้อ่านควรได้คิดต่อก็คือ มองตน ด้วยใจเป็นกลาง เพื่อหาทางจัดการอย่างเหมาะสมกับสิ่งที่แบก หรือกดทับอยู่โดยไม่รู้ตัว แต่จะมองเห็นได้ก็ต้องใช้ความกล้า และวางใจให้เป็นกลางอย่างยิ่ง ต้องไม่แก้ตัว หรือหาเหตุผลเข้าข้างกิเลสในใจ ทำเงียบๆอยู่ภายใน ไม่มีใครรู้ใครเห็น นอกจากตัวเราเท่านั้น รีบๆทำเถอะครับ แล้วอะไรดีๆจะตามมา อะไรดีๆที่ว่าก็ไม่ต้องเสียเวลาไปอวดใครนะครับ เพราะยังไงเขาก็มองไม่เห็น มันเป็นปัจจัตตัง ของใครของมันจริงๆ .. ขอบอก
การไม่นอนเพราะเห็นธรรม ต่างจากการนอนไม่หลับเพราะแบกโลกย์ครับ
จะเห็นด้วยอีกไหมครับ อิอิ
การไม่นอนเพราะเห็นธรรม ต่างจากการนอนไม่หลับเพราะแบกโลกย์ .. อันนี้ ยอมรับว่า "โดน" อีกครับ .. อิ อิ อิ
สาธุ สาธุ สาธุ
เห็นด้วยกับอาจารย์ ดร.แสวง ทั้งสองประเด็นครับ ขอบคุณที่นำแง่คิดดี ๆ มาฝากแต่เช้าเลยครับ
ได้แง่คิด ในหลักการนี้มากมายครับ โดยเฉพาะหลักที่ว่า ต้องทำอย่างไรให้น้ำหนักตัวเองเบาที่สุด