ภาพงานงิ้ว งานประจำปีเจ้าพ่อเจ้าแม่หนองบัว และหลวงปู่ฤาษีนารายณ์ เมื่อปี ๒๕๕๓ ที่ผ่านมา โดย คุณฉิก : ศักดิ์ศรี พิทักษ์อำนวย ในเวทีคนหนองบัว

                        

                           ภาพร่าง การจัดนิทรรศการ ร่วมงานเทศกาลงานประจำปีหนองบัว ๒๕๕๔ โดย วิรัตน์ คำศรีจันทร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

แนวคิดหลักของการนำเสนอและสื่อแสดงในนิทรรศการ : ทำให้งานเทศกาลประจำปีของหนองบัวที่มีการจัดขึ้นเป็นปรกติทุกปีอยู่แล้ว ให้เพิ่มความมีสีสัน มีชีวิตชีวา และเป็นโอกาสได้สื่อสารสร้างการเรียนรู้ความเป็นหนองบัวอย่างบูรณาการ ทำให้เห็นมิติเชิงคุณค่าและความหมายอันลึกซึ้งที่สะท้อนอยู่ในงานประเพณี ตลอดจนผสมผสานอยู่ในวิถีชีวิตของชุมชนหนองบัว ทั้งในตัวเมืองหนองบัวและชุมชนโดยรอบ

รูปแบบ : ออกบู๊ตนิทรรศการชั่วคราว Non-Permanent Exhibition : ทำเป็นเวทีกิจกรรมเคลื่อนไหวการเรียนรู้ทางสังคมอย่างบูรณาการผ่านงานวัฒนธรรมประเพณี กางเต๊นท์และจัดเป็นนิทรรศการชั่วคราว โดยร่วมมือจัดนิทรรศการไปกับกิจกรรมของชุมชนที่มีอยู่แล้ว ออกแบบและทำให้มีความเชื่อมโยงกับงานประจำปี ร่วมแรงร่วมใจกันทำโดยลูกหลานคนหนองบัวทั้งในหนองบัวและจากแหล่งต่างๆในและต่างประเทศ ที่มีความผูกพันและต้องการร่วมเป็นกำลังทำสิ่งดีๆด้วยกันให้กับชุมชนบ้านเกิด พร้อมกับเรียนรู้จากการได้ทำจริงเพื่อพัฒนาตนเองในการดำเนินชีวิตและทำการงานแก่สังคมอยู่เสมอ

เนื้อหานิทรรศการ : ยกร่างให้เติ่มต่อความคิดกันตามสบายครับ

  • ความเป็นหนองบัว :  หนองบัว ๖๐ ปี ประวัติศาสตร์ชุมชน พัฒนาการ การก่อตั้ง และองค์ความรู้ความเป็นหนองบัว เช่น ข้อมูลพื้นฐานทางสังคมประชากร ลักษณะถิ่นฐาน เหตุการณ์สำคัญ เช่น การสร้างสระน้ำหลวงพ่ออ๋อย การสร้างโรงเรียน วัด ศาลา สระน้ำอำเภอ การสร้างอนุสาวรีย์รถแทรคเตอร์นายอำเภออรุณ น้ำท่วมอำเภอหนองบัวและนครสวรรค์ หรืออื่นๆ
  • เทศกาลวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น : งานประจำปีหนองบัว ความเป็นมา เอกลักษณ์ นัยสำคัญต่อสังคมหนองบัวและชุมชนโดยรอบ ความเชื่อมโยงกับบริบทของประเทศ
  • วัด ผู้นำชุมชน กับการศึกษาและการพัฒนาการเรียนรู้ของประชาชน : เจ้าคุณพระเทพสิทธินายก วัดหนองกลับ หลวงพ่อเดิม หลวงพ่ออ๋อย ประเพณีบวชนาคหมู่ 
  • ความเป็นมาของวัดหนองกลับและชื่อ เทพวิทยาคม หลังชื่อโรงเรียนอนุบาลหนองบัว
  • หนองบัวกับบางมิติของภาพสะท้อนบทบาทการศึกษาไทย : โรงเรียนหนองคอก ๕๐ ปี โรงเรียนวันครู (๒๕๐๔) ของหนองบัว เป็นอนุสรณ์สถาบันครูเพื่อสังคมไทยอันน่าภาคภูมิใจของหนองบัวที่มีอยู่เพียง ๕ แห่งของประเทศ
  • กองทุนเพื่อพัฒนาหนองบัวของครูอุดม โต๊ะปรีชา
  • ระบบสุขภาพเพื่อสุขภาวะหนองบัว : หมออรุณกับหนองบัว หมอหนิมกับหนองบัว หมอหลุยส์กับหนองบัว ส้วมหลุมก่อนยุคส้วมซึมร้อยเปอร์เซ็น วัฒนธรรมการอยู่ไฟและแม่ซื้อ และอื่นๆที่มีวัตถุดิบอยู่แล้ว
  • ภาพถ่ายดาวเทียม อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์
  • ภาพวาดและภาพถ่ายเล่าเรื่องความเป็นหนองบัว

สื่อและสิ่งจัดแสดง

  • แผ่นภาพนิทรรศการ : แผ่นไวนีล แขวนและติดตั้งอย่างง่ายๆเพื่อที่จะได้ต่างคนต่างเตรียมส่งไปรวมกันที่หนองบัวตามถนัด ไม่เปลืองค่าใช้จ่าย หิ้วไปติดตั้งเองก็สะดวก และส่งไปติดตั้ง คนที่อยู่หนองบัวที่ติดตั้งให้ก็จะได้ไม่หนักแรงเกินไป
  • รูปเขียน ข้อมูลภาพ และภาพถ่าย : รูปวาดบอกเล่าและถ่ายทอดเรื่องราวชุมชนหนองบัว ประมาณ ๑๐-๒๐ ภาพ
  • ภาพถ่ายทางดาวเทียม อำเภอหนองบัวมิติต่างๆ
  • หนังสือ : หนังสือจากเวทีคนหนองบัว ที่ท่านพระอาจารย์มหาแลพิมพ์เนื้อหาออกมา หากส่งไปให้ผม ผมก็จะเข้าปกและเย็บเล่มตั้งโชว์ให้นะครับ หรือหากท่านจะทำให้เป็นการอุทิศไว้เป็นที่ระลึกแก่คนหนองบัวด้วยตัวท่านเอง ก็ดำเนินการไปตามดำริและตามแต่จะมอบหมายลูกศิษย์ดำเนินการให้นะครับ ผมขอปวารนาถวายปัจจัยเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ให้ครับพร้อมค่าจัดส่งไปวางในเต๊นท์นิทรรศการนะครับ หนังสือพจนานุกรมลาว ไทย อังกฤษ ของ คุณสมบัติ ฆ้อนทอง ในส่วนหนังสือของผมนั้น จะเลือกที่ใช้ทำงานในแนวทางใหม่ๆมาจัดวางเผยแพร่ให่ด้วยครับ คือ : หนังสือ ดังลมหายใจ ซึ่งจะลองใส่บทสังเคราะห์ให้เห็นตัวอย่างวิธีทำวิจัยและสร้างความรู้จากประสบการณ์ชีวิตของปัจเจกและกลุ่มคนที่เป็นชาวบ้านธรรมดาทั่วๆไป เพื่อให้คนหนองบัวอีกเป็นจำนวนมากเห็นโอกาสระดมสร้างความรู้จากชีวิตผู้คน ทำหนองบัวให้เข้าไปอยู่ในสังคมความรู้ให้มากที่สุด หนังสือ การพัฒนาเครือข่ายจิตอาสา ซึ่งเป็นความรู้สำหรับผู้นำการเปลี่ยนแปลงระดับปฏิบัติที่ผู้นำชาวบ้านใช้ทำงานได้ หนังสือ e-book ซึ่ง GotoKnow กำลังจะทำให้ ผมจะโหลดเอามาทำเป็นเล่มวางโชว์แนะนำให้คนได้เข้าไปศึกษาค้นคว้าทางอินเตอร์เน็ตและจากเวทีคนหนองบัวซึ่งจะเป็นเรื่อง วิถีประชาสังคมศึกษาและประชากรศึกษาชุมชน กับเรื่อง ศิลปะ สื่อ และเทคโนโลยีการศึกษาเพื่อการทำงานเคลื่อนไหวสังคมในระดับชุมชน (แต่ผมเองก็จำชื่อตรงๆไม่ได้แน่นอนนัก แต่ประมาณนี้แหละครับ) และอื่นๆที่ใครที่เริ่มเห็นแนวทางแล้วจะหิ้วมาเล่นด้วยกัน ผมอยากจะขออนุญาตเอาหนังสือหัดวาดรูปสีน้ำของคุณณัฐรดาไปวางโชว์ด้วยนะครับ
  • ของที่ระลึก ๖๐ ปีหนองบัว, ๕๐ ปีโรงเรียบนหนองบัว, และ ๕๐ ปีโรงเรียนวันครู ของสถาบันครูเพื่อสังคมไทย : เสื้อยืดพิมพ์ภาพวาดลายเส้น ๓-๔ แบบ แบบละ ๕๐-๑๐๐ ตัว เพื่อจำหน่ายเป็นของที่ระลึกแก่ผู้มาเยือนหนองบัวและแก่คนหนองบัว ผม(คิดว่าจะได้ลองทำดู)จะลงทุนให้ก่อนและรายได้จะยกให้เป็นคนทำกิจกรรม หรืออาจจะสมทบเป็นอีกกองทุนย่อยในมูลนิธิคุณครูอุดม โต๊ะปรีชา เพื่อการพัฒนาหนองบัว ต่อไป

วิทยากรนิทรรศการ : ช่วยกันหาอาสาสมัครและบอกต่อๆกันว่าใครว่างตอนไหนก็แวะไปหาเพื่อนฝูงและพี่ๆน้องๆกันที่เต๊นท์นิทรรศการช่วงงานงิ้วนะครับ

ระยะเวลา : ๒-๓ วันในช่วงงานงิ้ว (ควรจัดให้คร่อมกับวันแห่)

สถานที่ : เกาะลอยในบริเวณงาน ณ มุมใดมุมหนึ่งตามความเหมาะสม หรือตามแต่ทางคณะกรรมการจัดงานและท่านอื่นๆจะแนะนำกันนะครับ