ชีวิตมนุษย์เราทุกลมหายใจเข้าออกคือบทเรียนแห่งการเรียนรู้ทั้งหมด แต่จะมีประโยชน์อะไรหากเราไม่เคยนั่งทบทวนบทเรียนเหล่านั้นเลย ไม่เคยแม้แต่จะใส่ใจ หากเรามีเวลานั่งพิจารณาทบทวนเรื่องราวที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเราอย่างแยบคาย สิ่งที่เรากลั่นกรองออกมาได้นั่นคือองค์ความรู้ที่เป็นของเราเอง และหากเราสามารถผสานองค์ความรู้จากประสบการณ์จริงที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเราได้ สิ่งนี้คือการบูรณาการองค์ความรู้ ที่เป็นตัวเรา ของเรา แนวทางที่จะปรับปรุงและพัฒนาตัวเรา โดยไม่ต้องไปลอกเลียนชีวิต ลอกเลียนบทเรียนของคนอื่น อย่าคิดว่ามันเป็นเรื่องเล็กน้อยหรือไร้สาระ เพราะทุกขณะจิตที่เรารับรู้มันมีสาระในตัวมันเองทั้งหมด

         สัญญากับน้องกาฟิลด์ว่าจะพาไปเที่ยวที่ซาฟารีเวิลด์หลายครั้งแล้ว ไม่มีโอกาสได้ไปเสียที วันนี้ได้โอกาสหลังจากไปเรียนพิเศษที่คาร์แลคเตอร์คลับเสร็จพวกเราครอบครัวกาฟิลด์ ก็มุ่งตรงไปที่ซาฟารีเวิลด์ทันทีไม่รอช้า น้องกาฟิลด์ตื่นเต้นเพราะไปครั้งแรก (คุณพ่อ คุณแม่ ก็ครั้งแรกเหมือนกัน) ได้ดูโชว์เกือบครบทั้งหมด และเดินไปชมสัตว์ในส่วนต่างๆซึ่งน้องกาฟิลด์ชอบมากเลย ต้องยอมรับว่าผู้เป็นเจ้าของเขามีจิตวิญญาณในความมุ่งมั่นก่อร่างสร้างสถานที่แห่งนี้ขึ้นมาจริงๆ พื้นที่ของเขาเยอะมากๆมากพอๆกับจำนวนสัตว์ที่ต้องเลี้ยงดู ถึงแม้ค่าบัตรเข้าชมจะมีราคาค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับสวนสัตว์เปิดของรัฐ แต่ผมคิดว่าค่าใช้จ่ายของเขาต่อวันก็ไม่น้อยเหมือนกัน คนที่ไม่มีความรักจริงคงทำธุรกิจนี้ไม่ได้แน่นอน เพราะท่ามกลางฝูงสัตว์มากมาย สิ่งปฏิกูล การดูแลรักษา อีกทั้งพูดกันคนละภาษา เพราะพวกสัตว์เขาก็ฟังภาษามนุษย์ไม่รู้เรื่อง มนุษย์ก็ฟังภาษาพวกเขาไม่รู้เรื่อง ต้องขอชื่นชมบุคลากรทุกคน รวมไปถึงท่านผู้บริหารของซาฟารีเวิลด์ที่ทำธุรกิจด้วยจิตวิญญาณอย่างแท้จริง

         ผมไปนั่งดูโชว์โลมา วาฬขาว และแมวน้ำ ด้วยความซาบซึ้งและปลาบปลื่ม ซึ่งผมอาจมองในมุมมองที่แปลกกว่าคนอื่นที่เขานั่งดูเพื่อความผ่อนคลาย จรรโลงใจ และสนุกสนาน ชื่นชมในความน่ารักของพวกมัน ในมุมมองที่ซาบซึ้งของผมนั้นผมมองว่าพวกสัตว์เหล่านี้เขาอุทิศชีวิตของเขาเกือบทั้งชีวิต เพื่อมาฝึกแสดงความสามารถที่มีอยู่ในตัวของเขา ให้มนุษย์ทั้งหลายนั่งชมกัน แต่กว่าที่จะมาถึงวันนี้ได้ผมเชื่อว่าเขาต้องผ่านการฝึกฝนมาอย่างหนัก เพราะไม่ใช่โลมา วาฬขาว หรือแมวน้ำทุกตัวจะทำได้  อีกทั้งการฝึกระหว่างสัตว์กับครูฝึกที่เป็นมนุษย์ยังต้องมีความผูกพันกันอย่างดีพอด้วย ไม่ใช้การข่มขู่บังคับเฆียนตีเพียงอย่างเดียว พวกเขาทำในบทบาทหน้าที่ได้อย่างดีมากๆ โชว์บางโชว์เป็นเรื่องที่ยากและท้าทายซึ่งผมคิดว่ามนุษย์อย่างผมยังทำไม่ได้เลย แต่พวกเขาก็สามารถทำได้และทำเต็มที่ด้วย โดยไม่กั๊ก ไม่อู้ ไม่หลบ ไม่เลี่ยง ไม่บ่น และไม่มีความมักมาก เมื่อภารกิจเสร็จสิ้นค่าตอบแทนของพวกเขาก็คือ ปลาตัวเล็กๆ ๓-๔ ตัว เท่านั้น

         ผมพอรู้มาบ้างว่าการฝึกสัตว์ในการแสดงโชว์หรือเพื่อภารกิจอย่างหนึ่งอย่างใดนั้นไม่ใช่เรื่อง่ายๆเลย ครูฝึกต้องใช้ทั้งไม้อ่อน ไม้แข็ง หลักจิตวิทยา ไม่แพ้กับมนุษย์อย่างเราเลยซึ่งแต่ก่อนผมมองพวกเขาอย่างไม่ลึกซึ้งพอ คิดว่าสัตว์พวกนี้เขาทำไปเพื่อหวังอาหารที่ครูฝึกนำมาล่อเป็นสิ่งเร้าเท่านั้น แต่ข้อเท็จจริงก็คือมันเป็นเพียงปัจจัยเล็กๆเท่านั้น ปัจจัยที่เป็นองค์ประกอบหลักๆก็คือ ความรัก ความเมตตากรุณา จิตใจที่ดีงามของครูฝึกที่มีให้ต่อสัตว์เหล่านี้อย่างจริงใจ โดยผ่านการแสดงออก เช่น ลูบหัว ลูบท้อง ลูบลำตัว การแสดงออกของครูฝึกที่สีหน้า แววตา ฯลฯ สัตว์ที่นำมาฝึกเพื่อปฏิบัติภารกิจใดๆก็ตาม เมื่ออายุมากแล้วพวกเขาจะไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตตามธรรมชาติได้อีก อาจเป็นเพราะเขาไม่มีทักษะในการล่า การหาอาหาร ทักษะในการเอาชีวิตรอด เพราะเขาอยู่กับคนที่เลี้ยงดูเขามาตลอด เมื่อถึงคราวที่พวกเขาถึงวาระต้องเกษียณจากการทำงาน ก็จะต้องเลี้ยงดูกันไปตลอดชีวิต บางครั้งครูฝึกก็ขอซื้อจากเจ้าของไปเลี้ยงเองก็มีเท่าที่ผมทราบมา อย่างเช่นพวกสุนัขตำรวจ สุนัขที่ใช้ในงานราชการ ผมจึงคิดว่าพวกเขาเหล่านี้ได้อุทิศชีวิตของเขาเกือบทั้งชีวิตมาสร้างความจรรโลงใจให้กับมนุษย์อย่างพวกเรา มนุษย์เราได้ผลประโยชน์จากพวกเขา ส่วนในมุมมองของผมที่มองพวกเขาลึกลงไปกว่านั้นก็คือ ผมมองว่าพวกเขาคือครูของมนุษย์ ครูที่สอนมนุษย์ว่าความสามารถเป็นสิ่งที่ต้องฝึกฝนต้องมีความมุ่งมั่น อดทน มีสำนึกด้วยใจที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความรักในสิ่งที่เป็น มนุษย์เรามีโอกาสดีกว่าพวกเขาเหล่านั้นมาก เรามีจิตวิญญาณ หากเรามีความมุ่งมั่นและรู้จักหนทางที่จะค้นหาจิตวิญญาณในตัวของเราอย่างดีพอ มนุษย์อย่างเราทำได้ทุกอย่างถ้าต้องการจะทำ เป็นได้ทุกอย่างที่ต้องการจะเป็น โดยเริ่มจากการฝึกและฝึกฝนอย่างมากพอ เพิ่มขีดความสามารถทางความคิดตามหลัก Brain-Base Learning ของทางตะวันตก หรือมุ่งเน้นตามหลักวิถีพุทธอย่างไตรสิกขา (ศีล,สมาธิ,ปัญญา) เพิ่มขีดความสามารถทางการลงมือกระทำ (ทักษะความชำนาญ) ยิ่งๆขึ้นไป มนุษย์อย่างเรามีศักยภาพพอที่จะทำทุกสิ่งทุกอย่างด้วยตัวของเราเอง เพียงแค่เราไม่ทรยศตัวเองเท่านั้น

         สังคมการทำงานของมนุษย์เราทุกวันนี้พบเจอแต่สิ่งที่ผิดปรกติ สิ่งที่ไม่ถูกไม่ควรอยู่มากมาย แต่มนุษย์อย่างพวกเราก็ไปตั้งเป็นค่านิยม ขนบธรรมเนียม ประเพณีว่า ดี เก่ง เจ๋ง ใครสามารถทำผิดได้ สามารถหลบเลี่ยงหรืออยู่เหนือกฎระเบียบได้ ถือว่าเก่ง ตั้งสโลแกน "ไม่หลบไม่อู้ ก็สู้ไม่ไหว" ทำอะไรก็ได้ที่มุ่งเน้นผลประโยชน์ของตนเอง คนอื่นเป็นอย่างไรฉันไม่รับรู้ไม่ใส่ใจ ทุกลมหายใจเข้าออกมีแต่ความกำหนัด ละโมบ โลภมากจนหาจุดแห่งความพอเพียงในชีวิตตนเองไม่พบ เวลาจะลงมือทำงานก็ต้องถามก่อนว่า "ทำแล้วได้อะไร" ทั้งๆที่ตัวเองก็ยังไม่รู้ว่าจะทำงานให้เขาได้หรือเปล่าเสียด้วยซ้ำ....นี่หรือมนุษย์ที่ได้ชื่อว่าเป็นสัตว์ประเสริฐ

         บทความของผมนี้อาจสร้างความรู้สึกที่กระทบกระเทือนจิตใจอยู่บ้าง ก็ต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วยนะครับ แต่ผมไม่ได้มีเจตนาจะมาให้ร้ายหรือกล่าวหามนุษย์ด้วยกัน เพราะสิ่งที่ผมบรรยายมาทั้งหมดคือข้อเท็จจริงของตัวผมในอดีตที่ผ่านมานานแล้ว ซึ่งผมไม่เคยได้มองตัวเองเท่าไหร่ ให้คุณค่าสิ่งรอบข้างที่เปลือกภายนอก วันนี้เป็นอีกวันหนึ่งที่ผมได้บทเรียนที่ดีมากๆจากพวกคุณครูโลมา วาฬขาว แมวน้ำ ที่น่ารัก ผมซาบซึ้งจนน้ำตาซึมเพื่อกลั่นกรองและบูรณาการองค์ความรู้นี้ขึ้นมา สำหรับสอนลูกสาวเจ้าแมวตัวน้อยของผมให้เขามีภูมิคุ้มกันที่ดีในการดำเนินชีวิตต่อไปภายภาคหน้า ตราบใดที่ผมยังมีลมหายใจและยังสามารถทำหน้าที่พ่อที่ดีให้กับลูกได้อยู่ ขอบคุณน้องกาฟิลด์ที่เป็นแรงกระตุ้นในการไปเที่ยวครั้งนี้ ขอบคุณคุณครูที่น่ารักที่ให้บทเรียนอย่างมีคุณค่าที่สุดสำหรับผม