ช่างแปลกแท้ เกษตรกรเพียงคิดว่ากินอะไรก็ปลูกอย่างนั้น.........

เยี่ยมไร่ผู้ใหญ่สมศักดิ์-5

โสภณ  เปียสนิท 

.................................. 

 

                              สิ่งที่กินได้ให้เต็มที่คุ้มค่า ปลูกอะไรคำของอาจารย์ยักษ์ก้องกังวานในความทรงจำ “กินทุกอย่างที่ปลูก ปลูกทุกอย่างที่กิน” เหตุใดแง่คิดง่ายๆ อย่างนี้เราจึงไม่คิดมาก่อน ช่างแปลกแท้ เกษตรกรเพียงคิดว่า กินอะไร ก็ปลูกอย่างนั้น เป็นอันว่าง่ายอย่างที่สุด ต้องค่อยๆ ทำไปทีละน้อย โดยยึดแนวคิดว่า “เดินทีละก้าว กินข้าวทีละคำ ทำทีละอย่าง”

 

                          บ้านเรามีพร้อม “ดิน น้ำ แดด” เหตุใดไม่ปลูกกินเอง เรา หมายถึงเกษตรกรทั้งหมดจึงไม่ควร “วิ่งข้ามต้นมะเขือต้นพริกไปซื้อมะเขือและพริกที่ตลาด” และก็เป็นเช่นนี้อีก ไม่ควร “ว่ายน้ำข้ามสระน้ำในบ้านเราไปซื้อปลาที่ตลาด” ต้องเปลี่ยนจากทฤษฏี “เสาเดียวค้ำฟ้า” คือการปลูกพืชเชิงเดี่ยวเพื่อนำไปขายแล้วซื้อทุกอย่าง ไปยึดถือทฤษฏีใหม่ “หลายเสาค้ำฟ้า” คือการปลูกพืชทุกอย่าง แล้วซื้อให้น้อยที่สุด แบบนี้เรียกว่า “ยืนอยู่บนขาของตนเอง” พึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน

 

                          คำสำคัญมากมายหลั่งไหลมาสู่ความคิดยามผู้ใหญ่นั่งพักเหนื่อยรอเหงื่อแห้งหลังงานหนัก ณ เรือนริมสระหลังใหญ่ มองปลาหลายหมื่นตัวว่ายวนหาอาหาร บางตัวโดดขึ้นฮุบเหยื่อเสียงดังกังวานในความรู้สึก “เกษตรทฤษฏีใหม่” “เกษตรผสมผสาน” “เกษตรอินทรีย์” “เกษตรธรรมชาติ” “เกษตรพอเพียง” คำเหล่านี้เป็นไวพจน์แก่กัน คือมีความหมายใกล้เคียงกัน

 

                         ศัตรูที่มาในรูปของมิตร หรือ ยาพิษเคลือบน้ำตาล คือ “ปุ๋ยเคมี” ที่ชาวบ้านหลงเข้าใจผิดมานาน ผู้ใหญ่ตัดสินใจอย่างแน่วแน่ว่าต้อง “เลิก” อย่างถาวร หันมาผลิตปุ๋ยเอง ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก ทุกชนิดตามหลักการ “ห่มดิน ไม่เปลือยดิน” ทำดินให้อุดมไว้เลี้ยงพืช แล้วจึงให้พืชมาเลี้ยงเรา ในวันนี้ ผู้ใหญ่ประกาศอย่างจริงจังว่า “หมู หรือ วัว หรือ ควาย 1 คู่ ผลิตปุ๋ยได้ 10 ตันต่อปี แถมยังติดป้ายเลียนแบบ “เศรษฐกิจตาโต” ให้คนสะดุดใจเล่นว่า “1ไร่ 1 ล้าน”

  

                       ทุกวันนี้ผู้ใหญ่สมศักดิ์ เครือวัลย์ มีความสุขกับการดูแลไร่ตนเอง ราว 50 ไร่ ที่ใช้เป็น “ศูนย์กสิกรรมธรรมชาติสองสลึง” ให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษาเรียนรู้โดยไม่คิดมูลค่า เพียงแค่มีค่า “อาหาร” ของตนเองก็พอ โดยยึดแนวทางหลักการจัดการ 4 กลุ่ม คือ 1. พลังงานทดแทน ไบโอดีเซล ก๊าสชีวมวล 2. ปัจจัยการผลิต การเกษตร ดิน ปุ๋ย ห่มดิน 3. ป่าเศรษฐกิจ (1ไร่ 1 ล้าน) 4 แนวคิดปรัชญาที่ต้องยึดไว้เป็นหลัก

 

ทางราชการมอบหมายให้ผู้ใหญ่เป็นประธานชาวบ้านดูแลป่าชุมชนอีกกว่า 2000 ไร่ ซึ่งผู้ใหญ่ให้ความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นป่าต้นน้ำลำธารของชาวบ้านโดยรวม งานทั้งหมดที่ทำมานี้ ผู้ใหญ่บอกว่า “ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่” ของเรา

 ...................................................................

 

ทางถนนหน้าบ้านพักของโรงแรม ทางถนนทางลงทะเล ที่หาดแม่รำพึง เมื่อ 11 มกราคม 2554

สระน้ำและปลาของผู้ใหญ่สมศักดิ์ เครือวัลย์ หลายหมื่นตัว 

ผู้ใหญ่กำลังอธิบายเรื่องน้ำส้มควันไม้ เพื่อทำปุ๋ย ทำยาไล่แมลง แก่อาคันตุกะด้วยความเอาใจใส่ ด้วยความภาคภูมิใจ

ภาพล่างนักเรียนมาศึกษาหาความรู้ด้านเกษตรพอเพียง แบบในหลวง ครั้งละ 50 กว่าคน บางคนมาขนฟางคลุมโคนต้นไม้ บางคนมาช่วยงานด้านอื่นๆ