โอ้...เจ้าช่อชะมวงแม่พวงพุ่ม 

แม่เนื้อนุ่มอยากเด็ดใบมาใส่ห่อ...

 

 

   จำได้ว่า  เคยได้ยินกลอนลิเกท่อนหนึ่งที่ตัวโกงร้องเกี้ยวนางเอกพูดถึง " ชะมวง "  และเชื่อว่า หลาย ๆ ท่านก็คงรู้จักต้นชะมวง  หรือเคยกินใบชะมวง  ผลชะมวงที่นำมาปรุงเป็นอาหารกันแล้ว

  

     ชะมวง หรือ บางถิ่นเรียกว่า ส้มโมง  เป็นผักที่มีรสเปรี้ยว  เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ 15 - 20 เมตร  เป็นไม้ในตระกูลเดียวกับมะขามแขก มังคุด  และมะพูด  เป็นไม้ที่ขึ้นกระจายอยู่ทุกถิ่นของไทย

     ชะมวง  จัดได้ว่าเป็นผักยอดนิยมในการนำเอาใบ และผลอ่อนมาปรุงเป็นอาหาร  ที่มีรสชาติอร่อยถูกปากถูกใจของหลาย ๆ คน  เช่น แกงหมูชะมวง   แกงส้มส้มไข่ปลาเรียวเซียวใบชะมวง   แกงเนื้อใส่ใบชะมวง  ต้มเนื้อใบชะมวง  ต้มส้ม ต้มขาหมูใบชะมวง  หรือยำต่าง ๆ ที่เสริมรสด้วยใบชะมวง  เป็นต้น

 

 ชะมวง  หรือ  ส้มโมง นอกจากจะเป็นผักรสเปรี้ยวที่ใช้ในการประกอบอาหารได้หลายอย่างแล้ว  ชะมวง หรือ  ส้มโมง ยังมีคุณค่าทางอาหารและประโยชน์ทางยาอีกด้วย

 

 

    กองโภชนาการ  กรมอนามัย เคยศึกษาคุณค่าสารอาหารจากใบอ่อนของชะมวงไว้ เมื่อ ปี 2535 พบว่า  ใบชะมวง  100  กรัม มีสารอาหารหลัก ๆ คือ พลังงาน  51  กิโลแคลอรี่ โปรตีน  1.9  กรัม  ไขมัน  0.6 กรัม  คาร์โบไฮเดรต  9.6  กรัม  แคลเซียม  27  มิลลิกรัม  วิตามิน เอ 7.333  หน่วยสากล  และยังมีวิตามินบี 1  วิตามิน ซี  และไนอะซิน

   

   สำหรับคุณค่าทางสมุนไพรของชะมวงนั้น  ใบและผลใช้กัดเสมหะ  แก้ไข้  ระบายท้อง  และแก้ธาตุพิการ  ผลอ่อน ช่วยฟอกโลหิต  และรากใช้แก้ไข้

 

   ที่บ้านของท่าน ปลูกชะมวงไว้บ้างหรือเปล่า  หากมีแล้ว ก็พึงดูแลรักษาไว้ เพราะท่านมีผักที่มีคุณค่า และความอร่อยอยู่ใกล้ครัวแล้ว แต่ถ้ายังไม่มี ก็น่าจะหามาปลูกไว้สักต้นสองต้น  ชะมวงปลูกไม่ยากนัก ไม่ต้องดูแลรักษาพิเศษอะไร  ไม่นานท่านก็จะมีผักอร่อย ๆ สำหรับทำอาหาร  มีไม้ให้ร่มเงา  ช่วยให้บ้านสดชื่น ร่มรื่นอีกด้วย  ลองดูนะ

....................................................

 

  ขอขอบคุณ : ข้อมูลของ

  " ไพบูลย์   แพงเงิน "  จากหนังสือ "เทคโนโลยี่ชาวบ้าน" ปักษ์แรก 494  : 1 มกราคม 2554  คอลัมภ์  " ส้มโมง....ผักรสเปรี้ยวที่น่าปลูก" 

  ขอขอบคุณ : ภาพประกอบจาก  google 

.......................................