ครูควรบอกให้รู้ ทำเป็นตัวอย่างให้ดู และอยู่ให้เห็นผลการกระทำของตนเอง

นับต่อเนื่องมา ตั้งแต่สมัยผมเป็นเด็กบ้านนอก จนมาเติบโตในเมือง

ผมเคยได้ยินคำว่า “ครู” ตลอดช่วงชีวิตของผม แทบทุกมุมชีวิต มาตลอดเวลา

จนทำให้ผมเริ่มรับรู้ เรียนรู้ และเข้าใจความหมายคำว่า “ครู” มาเรื่อยๆ ในแทบทุกบริบทของชีวิตของผม

เพราะผมมี "ครู" ในทุกกิจกรรม ที่ผมต้อง ไเรียนรู้"  

นับตั้งแต่

  • ว่ายน้ำ
  • จับปลา
  • ยิงนก
  • ตีผึ้ง
  • หุงข้าว
  • เลี้ยงวัวควาย
  • เลี้ยงเป็ด
  • ปลูกผัก
  • ฯลฯ

พอถึงอายุเข้าโรงเรียน ผมก็มีโอกาสสัมผัสมิติใหม่ของคำว่า "ครู"

โดยได้พบ “ครูสอนการเขียน สอนการอ่านหนังสือ บวกลบเลข ฯลฯ”

ที่ผมก็ทำตาม และผมก็ได้เรียนตามที่ครูสอน มาโดยลำดับ

และผมก็ได้เรียน “การอ่านหนังสือ”

แต่ผมกลับรู้สึกว่า ผมเริ่มมี “ครู” น้อยลงเรื่อยๆ

และ...

เริ่มรู้จักคำว่า ผู้ทำหน้าที่ “สอน” หรือ “อาจารย์” มากขึ้น

เพราะมีเพียงการบอกเล่า และแนะนำให้ไปอ่าน “หนังสือ” มากขึ้นเรื่อยๆ แทนการเรียนจาก “ครู”

เพื่อ.....หลักๆ ก็ การจำไปสอบที่เขาว่า เป็นการประเมินผล "การเรียน" (ที่ผมคิดว่าน่าจะประเมินความจำมากกว่า)

 

เหตุการณ์เป็นเช่นนี้มาเรื่อยๆ และมากขึ้นๆ จนกระทั้งจบชั้นมัธยมปลาย

ที่ผู้สอนส่วนใหญ่ ไม่ชอบให้นักเรียนเรียกว่า "ครู" แต่อยากให้เรียกว่า "อาจารย์"

ผมก็ทำตามแบบงงๆ และไม่เคยเข้าใจ ว่าอะไรเป็นอะไร

จนกระทั่งผมสอบเข้าเรียนในมหาวิทยาลัย ที่ถือว่าเป็น “วิชาชีพ”  ที่ผมคาดว่าจะพบ "ครู"  และกลับมาเป็นศิษย์มี “ครู” อีกครั้งหนึ่ง

ผมกลับยิ่งพบกับความเป็น “อาจารย์” มากขึ้นไปอีก

คือ ไม่ได้เป็น “แนว” ให้ผมได้เรียน ไม่ว่าแง่ดีและแง่ที่ควรระวัง

แบบ “ผิด (ถูก) เป็นครู” 

ผมจึงแทบหมดหวังที่จะมี “ครู” ที่เป็น "แบบ" ไปตามสิ่งที่ผมเรียน

เพราะผมเชื่อว่า

ครูควรบอกให้รู้ ทำเป็นตัวอย่างให้ดู และอยู่ให้เห็นผลการกระทำของตนเอง

ไม่ใช่เพียงการบอกให้รู้ เพื่อจำมาสอบเท่านั้น

เพราะนั่นน่าจะเป็นแค่ “ผู้สอน” บอกให้รู้ เท่านั้น ที่อย่างมากก็เป็น “ครู” เพียงด้านการสอน ไม่มีการทำให้ดู ไม่อยู่ให้เห็น

แล้วผมจะเรียกท่านเหล่านั้น ว่า “ครู” ได้อย่างไร

แต่ผมก็เรียนท่านเหล่านั้นเป็น “อาจารย์” ได้เต็มปาก

แต่...

เมื่อผมกลับมาทำงานกับชุมชน ผมถือว่าชีวิตผมไม่หลงทางไปไกลจนเกินไป

 

ผมได้พบเห็นผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ที่ทำตัวเป็น “ครู” ที่ดีมากมาย

ที่บอกให้รู้ ทำให้ดู อยู่ให้เห็น ที่สามารถเรียนได้จริงๆ

ที่ทำให้ผมตระหนักว่า “ครู” น่าจะเป็นเช่นนี้เอง

ที่ผมใฝ่หามานาน ที่ถือได้ว่า ชีวิตผมยังมีโอกาสได้พบ "ครู" เมื่อยังไม่สายจนเกินไป

ที่ทำให้มีโอกาสย้อนกลับมาคิด คำว่า “ครู” น่าจะเป็นเช่นนี้เอง

และเป็นแรงบันดาลใจ

ทำให้ผมพยายามทำตัวเป็น “ครู” อย่างที่ผมอยากจะเห็นในตัว “ครู”

คือ สอนในสิ่งที่ตนเชื่อ และปฏิบัติ จนได้ผล

และปฏิบัติตามความเชื่อของตนเอง

จนกลายเป็น “ครู” ที่ทำให้คนที่มา “เรียน” ได้รู้ และเข้าใจ และนำไปปฏิบัติต่อๆกันไป

แบบ “ศิษย์มีครู” ไปเรื่อยๆ

นี่คือที่มาของของคิดและความเชื่อของความหมายของคำว่า “ครู” ที่ผมเข้าใจ สัมผัสได้ และปฏิบัติอยู่ครับ

ยินดีรับคำวิพากษ์ในทุกมุมครับ

ขอบคุณล่วงหน้าครับ

สวัสดีครับ