การปรุงแต่งความรู้ ทำให้การเีรียนรู้นั้นมีชีวิต เกิดพลัง

รายการกบนอกกะลา เป็นรายการที่ผมติดตามดูเป็นประจำ
เป็นรายการดี รายการหนึ่ง สโลแกนของรายการนี้คือ มีคำถาม
ต่อไป ต่อไป ซึ่งผมชอบมาก ซึ่งเข้าได้กับการศึกษาตลอดชีวิต
คำถามที่ผมตั้งต่อรายการนี้ ก็คือ ทำไมความรู้ชนิดนี้จึงเป็นที่
น่าสนใจ น่าเรียนรู้ มากกว่าความรู้โดยทั่ว ๆ ในระนาบเดียวกัน

ผมคิดแสวงหาคำตอบส่วนตัวของผม แล้วจึงพบว่า ความรู้นั้น
สามารถปรุงแต่งไปได้ตามใจชอบเหมือนกัน ความรู้ต่าง ๆ นั้น
เหมือนกับวัตถุดิบในการปรุงอาหาร ได้แก่ ผัก เนื้อสัตว์ สมุนไพร
หากรับประทานสดโดยไม่นำมาปรุงเสียก่อนแล้ว อาจไม่ถูกปาก
คนรับประทาน การปรุงแต่งความรู้ให้เกิดความน่าสนใจนั้นได้แก่
การนำเสนอความรู้ในลักษณะเรื่องเล่า จริง ๆ แล้วเรื่องเล่าต่าง ๆ
นั้นล้วนแต่อยู่ในวัฒนธรรมเราทั้งสิ้น คนสมัยก่อนใช้เรื่องเล่านี้
เพื่อให้เกิดการควบคุมทางสังคม เช่นการเล่าเรื่องนิทานต่าง ๆ
ซึ่งเป็นความบันเทิง และปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของสังคม
กบนอกกะลาก็เป็นการเล่าเรื่องประกอบกับภาพเคลื่อนไหว โดยชี้
ให้เห็นว่าเรื่อง ๆ หนึ่งนั้น ย่อมเชื่อมโยงกับเรื่องอื่น ๆ อย่างแน่นอน
การเข้าใจสิ่งหนึ่งนั้นหมายถึง การเข้าใจในลักษณะเรื่องเล่า ทำให้
ความจำ ความเข้าใจ ในเรื่องนั้นเกิดความน่าสนใจ เมื่อถึงคราว
จะต้องประยุกต์ใช้ความรู้ก็สามารถทำได้

นอกจากการปรุงความรู้ให้อร่อยแล้ว รายการก็ไม่ได้เครียดว่าผู้ชม
จะจำเนื้อหารายการได้หรือไม่ ไม่ต้องประเมินให้เสียเวลา แต่ผม
ประเมินตนเองแล้วว่าจำรายการทุกตอนได้เพราะมันสนุกมาก
และเมื่อดูรายการจบก็จะมีคำถามต่อไป และเชื่อมโยงได้ไม่มีที่สิ้นสุด 
ที่สำคัญคือ จินตนาการอันบรรเจิดถึงคำถามที่น่ารู้ต่อไป อย่างที่
วรรคทองของไอน์สไตน์ที่ว่า จินตนาการสำคัญกว่าความรู้ 

อีกประการหนึ่ง เข้าใจว่าผู้จัดทำรายการคงเข้าใจกระบวนการทำงานของ
สมอง คือ ความผ่อนคลายเท่านั้น ที่ทำให้กระบวนการทำงานของสมอง
ที่มีคลื่นสมองทีเ่ป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ทำงานอยู่

ดังนั้น ความรู้ชนิดนี้จึงแตกต่างจากความรู้โดยทั่วไปที่นำเสนอ เพราะ
นำเสนอความรู้ที่เป็นชีวิต เป็นวิถี เป็นเรื่องราว ในลักษณะองค์รวม(holistic)
มีการเืชื่อมโยง แถมยังเปิดโอกาสให้เกิดคำถามที่อยากรู้ต่อไปอีกเรื่อย ๆ
การนำเสนอความรู้ เป็นการปรุงอาหารที่ถูกปาก ย่อยง่าย เกิดจินตนาการ
และสัมพันธ์กับการเรียนรู้ของสมอง ก่อให้เกิด post education ที่ยั่งยืน
แล้วคุณละคิดว่าอย่างไร