276. บิดาแห่งวิชาแพทย์ ฯ

 ชีวกโกมารภัจจ์ แพทย์

 

        

 

        หมอ ชีวกโกมารภัจจ์ เกิดที่ประเทศอินเดีย  ในสมัยพุทธกาลเป็นบุตรบุญธรรมของเจ้าชายอภัยราชกุมาร  พระราชนัดดาของพระเจ้าพิมพิสาร  แห่งแคว้นมคธ   ได้ไปเรียนแพทย์  ที่สำนักอาจารย์ทิศาปาโมกข์ ณ เมือง ตักศิลา โดยได้คำนึงว่า  วิชาแพทย์เป็นวิชาที่สามารถช่วยเหลือชีวิตเพื่อนมนุษย์ได้   ตามปรกติจะต้องใช้เวลาศึกษา  ๑๖ ปีจึงจะสำเร็จ   แต่ท่านศึกษาอยู่เพียง ๗ ปี ก็สำเร็จการศึกษา  แล้วกลับกรุงราชคฤห์   ส่วนอาจารย์ของท่านได้เดินทางไปเผยแพร่วิชาแพทย์ที่ประเทศจีน   ซึ่งเป็นรากฐานการแพทย์ของจีนมาจนถึงปัจจุบัน  พระเจ้าพิมพิสารได้ทรงแต่งตั้งให้เป็นแพทย์หลวง และเป็นหมอประจำตัวของ พระพุทธเจ้า  ท่านได้ทำการรักษาโรคให้แก่ผู้คนเป็นจำนวนมาก โดยไม่เลือกชั้นวรรณะ ทั้งตัวด้วยยาและการผ่าตัด

              ต่อมาพระพุทธเจ้าได้ทรงกำหนดวันที่จะเสด็จดับขันธปรินิพานไว้ล่วงหน้า ๓ เดือน  แล้วเดินทางไปเสด็จดับขันธปรินิพานที่กรุงสินารา   เมื่อใกล้จะครบกำหนดวันเพ็ญเดือน ๖ ได้ทรงประชวร หมอชีวกโกมารภัจจ์ จึงปรุงยาขึ้นเพื่อถวาย  โดยกำหนดว่ายานี้เพียงเม็ดเดียว ก็จะสามารถรักษาโรคทั้งหลายที่เกิดแก่พระพุทธองค์ได้ แต่พระพุทธเจ้าไม่ทรงรับยานั้น และทรงเสด็จดับขันธปรินิพานตามกำหนด  หมอชีวกโกมารภัจจ์ เกิดความเสียใจเป็นอย่างมาก ได้หลีกไปจำศีลภาวนาอยู่ในถ้ำ และรจนาตำราวิชาแพทย์ไว้มากมาย อันเป็นคุณค่าต่อชนรุ่นหลังเป็นอันมาก   สมควรที่อนุชนรุ่นหลังจะได้ รำลึกถึงคุณความดีของท่าน ในฐานะบิดาแห่งวิชาแพทย์ของเรา สืบต่อไป

 

             ไหว้ครู แพทย์แผนไทย

 

                  

              

          

                       

 

                       

                

                      

    

                             

           

 

                   

 

          

 

ขอบคุณ   ประวัติชีวกโกมารภัจจ์แพทย์ จากหนังสือ ร่วมอนุรักษ์มรดกไทย เภสัชกรรมไทย รวมสมุนไพร เรียบเรียงเขียนโดย อาจารย์ วุฒิ วุฒิธรรมเวช   ฉบับปรับปรุงใหม่

        

              กานดา แสนมณี  น.ศ ปี 1 เภสัชกรรมไทย

                      หลักสูตร กระทรวงสาธารณสุข 

                   สถานที่เรียน เรือนทรงปั้นหยา

 ณ สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม  มหาวิทยาลัยเชียงใหม่