การศึกษาตลอดชีวิต ของพ่อผาย สร้อยสระกลาง

การเรียนรู้ตลอดชีวิต เอาคุณภาพชีวิตเป็นเป้าหมาย มีกระบวนการเรียนรู้ระดับสูงที่หลากหลาย

พ่อผาย สร้อยสระกลาง ปราชญ์ภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่ได้รับรางวัล
เกษตรกรดีเด่น สาขาปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน กระบวนการเรียนรู้
ของพ่อผายมีลักษณะเด่น ๆ ดังนี้

1.เรียนรู้ที่จะพึ่งตนเอง แต่เดิมพ่อผายก็เหมือนกับเกษตรกรคนอื่น ๆ
ที่ทำเกษตรแล้วขาดทุน เป็นหนี้ อันเกิดจาก การสร้างความโลภอยากรวย
สร้างหนี้ ทำลายสิ่งแวดล้อม ทำลายครอบครัว ก็หันกลับไปวิเคราะห์ตนเอง
ตามบริบทชีวิตหมู่บ้านว่ายังมีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ ผู้คนสามัคคีกันก็เปลี่ยน
เป้าหมายไปเป็น ไม่เอาเงินเป็นที่ตั้ง แต่เอาความสุขเป็นที่ตั้ง โดยเริ่มจาก
ขุดบ่อเก็บน้ำเลี้ยงปลา ปลูกพืชรอบบ่อ

2.เรียนรู้โดยใช้ชีวิตเป็นที่ตั้ง ชีวิตและสิ่งแวดล้อมรอบตัว และปัญหาที่
เผชิญอยู่เป็นโจทย์ในการแก้ปัญหา เป็นการศึกษาเพื่อชีวิต ไม่ใช่การศึกษา
เพื่อเตรียมการใช้ชีวิต หลักสูตรเพื่อชีวิต บางครั้งก็ไปเรียนรู้กับกลุ่มเกษตรกร
อื่นในเรื่องที่ตนสนใจ

3.เรียนรู้โดยการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และคิดแบบมีวิจารณญาณที่แท้จริง
การเรียนรู้ของพ่อผายเป็นลักษณะทฤษฎีการศึกษาขั้นสูงตามแนวของบลูม
โดยระดับสูงได้แก่ การประยุกต์ การคิดวิเคราะห์ การสังเคราะห์ การประเมินค่า

4.การเรียนรู้ไม่จบสิ้น แม้ว่าจะแก้ปัญหาที่ใช้ในชีวิตได้แล้ว ก็ยังเรียนรู้ไม่จบ
ด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเกษตรกร หรือหน่วยงานอื่น ๆ นักศึกษาปริญญาเอก
หลายมหาวิทยาลัยก็ได้ไปศึกษาเรียนรู้กับพ่อผาย หลักสูตรบัณฑิตศึกษาหลาย
หลักสูตรเลือกพ่อผายเป็นกรณีศึกษา เชิญไปเป็นวิทยากร กระบวนการถ่ายทอด
ก็เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ไม่มีอหังการ มมังการ

5.เป็นการเรียนรู้ที่ออกไปจากห้องเรียน ไม่มีหนังสือให้ท่อง สัมพันธ์กับปรัชญา
การศึกษาของอเมริกันชนที่ชื่อ จอห์น ดิวอี้ learning by doing ไม่มีระบบระเบียบ
ไม่ต้องสร้างหลักฐานกระบวนการ เป็นการวางแผนแบบธรรมชาติ ตามเหตุปัจจัย
แต่ได้คุณภาพที่ปลายทาง ไม่มีการวัดประเมินผลที่โหดร้ายแบ่งแยกศักดิ์ศรีมนุษย์
และเป็นการศึกษาที่เป็นไทย อย่างแท้จริง

6.เป็นการเรียนรู้ที่ว่า constructivism ก็คือการสร้างองค์ความรู้ที่แท้จริง ซึ่งแตกต่าง
จากเกษตรกรอื่น ๆ ที่เชื่อมั่นในเกษตรกระแสหลักที่เป็นระบบวางแผนสร้างความโลภ
ก่อให้เกิดหนี้สิน พึ่งพาระบบความรู้จากภายนอก ซึ่งการสร้างความรู้และองค์ความรู้
ผ่านการปฎิบัติและการลองผิดลองถูก จนได้องค์ความรู้ชุดหนึ่งที่สามารถแก้ไขปัญหา
ของเกษตรกรไทย โดยการลงมือทำให้ดู อยู่ให้เห็น เจนจัดใ้นเรื่องการปฎิบัติ

7.ไม่สนใจการรับรอง พ่อผายได้เรียนรู้และจัดการเรียน มีเป้าหมายเพื่อคุณภาพชีวิต
ของตนเอง ครอบครัว ชุมชน ไม่ได้มุ่งเรื่องการรับรอง หรือมีการรับรองแต่ก็ไม่ใช่สาระสำคัญ แต่ภายหลังก็ได้รับการยกย่องให้เป็นเกษตรกรดีเด่น

ซึ่งวิชาการระดับสูงขนาดนี้ การให้ปริญญาดุษฎีบัณฑิตเพื่อรับรองท่านก็ยังถือว่าน้อยไป
เอาเป็นว่า การศึกษาเรียนรู้ตลอดชีวิตของท่านนั้นทรงพลังเป็นอย่างยิ่ง และไม่ใช่ท่าน
เพียงคนเดียว ยังมีปราชญ์ชาวบ้านภาคอีสาน และของภาคอื่น ๆ อีกมากมาย ที่ไม่ประสงค์ต่อใบรับรอง  แต่ประสงค์ต่อคุณภาพชีวิตของตนเองและสังคม ยังมีการเรียนรู้
ที่ไม่รู้จบแต่สร้างคุณภาพชีวิตอีกมากมาย   

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เรียนรู้ตลอดชีวิต



ความเห็น (6)

เขียนเมื่อ 

สวัสดีค่ะท่านผอ.

ชื่นชมพ่อผาย และปราชญ์ชาวบ้าน หลายๆ ท่าน ซึ่งสังคมควรยกย่อง อย่างยิ่งยวด

ปริญญา การรับรองจากสถาบันไหนๆ ก็แค่นั้น สิ่งสำคัญคือ ความดีที่ไร้เงื่อนไข

เชื่อมั่น ศรัทธา ภาคภูมิใจ ไปกับภูมิปัญญาบ้าน วิถีชีวิต ความสุข พอใจ พอเพียง

ขอบพระคุณค่ะ

  • สวัสดีครับ ผอ.วัฒนา  คุณประดิษฐ์
  • ผมเคยไปศึกษาดูงานกับท่าน 2 ครั้ง ดีมากๆ เลยครับ
  • ครั้งแรกตอนเรียน ชั้น ม.1
  • ครั้งที่ 2 ตอนรับราชการเป็นครูแล้ว
  • ที่บุรีรัมย์ มีปราชญ์ชาวบ้าน อยู่ 3 ท่าน คือ พ่อผาย พ่อคำเดื่อง  ภาษี และพ่อสุทธินันท์  ปรัชญพฤทธิ์  ครับ
เขียนเมื่อ 

ตามมาเชียร์ ปราชญ์แห่งสะตึก พ่อครูขา ณ สวนป่า ค่ะ ;)

เรียนคุณวัฒนาครับ

ขอเป็นเทคนิคการปลูกต้นไม้ ชนิดของต้นไม้ ประกอบภาพด้วยนะครับ ท่าว่างพอจะติดตามครับ เพราะชื่นชอบ

สวัสดีครับคุณฐานิศวร์ ผมอิจฉาคุณจัง
คุณได้อยู่ไกล้แหล่งเรียนรู้เรียนรู้ตลอดชีวิต
สวัสดีครับ คุณ poo เราต่างชอบเหมือนกัน
สวัสดีครับ คุณโสภณ เรื่องต้นไม้ ใบหญ้า มีคนเขียนเยอะแยะแล้วขอรับ
แต่เอาไว้สักปีที่ได้คลุกคลีกับมันอย่างจริงจัง ตอนนี้ก็ฝากเทวดาเลี้ยงอยู่

เขียนเมื่อ 

หมายเลขบันทึก

400948

เขียน

05 Oct 2010 @ 06:46
()

แก้ไข

25 May 2012 @ 13:46
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
ความเห็น: 6, อ่าน: คลิก