พลิกฟื้นท้องถิ่น ด้วยพลังชุมชน กับ "ชาวบ้านชาวเมือง"

เมื่อ ๑๐ กว่าปีก่อนเคยสงสัยว่าทำไมตามร้านค้า ร้านอาหาร ปั๊มน้ำมันแถบอำเภอพุทธมณฑล มีกล่องไม้ที่ดูแล้วเหมือนเป็นกล่องสำหรับใส่เอกสาร วารสารอะไรประมาณนั้นวางอยู่ตามมุมใดมุมหนึ่งของร้าน หรือของปั๊มน้ำมัน เมื่อสังเกตหน้ากล่องจะมีสติกเกอร์แปะอยู่หน้ากล่องว่า ชาวบ้านบาวเมือง บอกข่าวประชาคมพุทธมณฑล แต่ไม่เคยได้เห็นตัวเล่มเลย นึกสงสัยอยู่ ๒ ข้อว่า วารสารมีคุณค่า ชาวบ้านให้ความสนใจจึงหยิบนำไปอ่านจนหมดกล่อง ผลิตกันไม่ทัน หรือไม่ก็เป็นวารสารออกตามใจบรรณาธิการ ...

จนเมื่อดิฉันเรียนหนังสือเกือบจะจบได้เริ่มกลับมาทำงาน ดิฉันก็ได้พบกับต้นตอของจดหมายข่าวฉบับที่ว่า อ้าวที่มาของ ชาวบ้านชาวเมือง นั้นอยู่ใกล้ตัวมาก ชนิดที่เค้าเปรียบกันว่าถ้าเป็นงูคงโดนฉกไปแล้ว ก็เพราะมันเป็นผลงานของท่านอาจารย์ ดร.วิรัตน์ ในฐานะบรรณาธิการและคณะทำงานของท่านจากโครงการวิจัยฯ นั่นเอง ..

จนมาเมื่อสัปดาห์ที่แล้วที่ทำงานมีการสังคายนาห้องเก็บเอกสารจึงได้พบกับจดหมายข่าว ชาวบ้านชาวเมือง นี้อีกครั้ง จึงได้หยิบอ่าน พินิจพิเคราะห์ดูแล้ว เห็นถึงความตั้งอกตั้งใจของทีมบรรณาธิการทีมนี้มากๆ คะ

บรรณาธิการบริหาร : รศ.ดร.เนาวรัตน์  พลายน้อย
บรรณาธิการ : วิรัตน์  คำศรีจันทร์
วิศวกรความคิด : วิษณุ  ศรีทะวงศ์
กองบรรณาธิการ :  เยาวรี  เจริญสวัสดิ์ | ภัทรพร  กีรติวิทโยฬส | กานต์  จันทวงษ์ |  พีระศักดิ์  รัตนะ | สมศรี  ศิริขวัญชัย | ประภาพร  ประพันธา

ที่ดิฉันมีอยู่ในมือคือ ๓ ฉบับ เป็นปีที่ ๔ เข้าไปแล้ว ของปีพ.ศ.๒๕๔๕ .. ซึ่งเมื่อสัปดาห์ที่แล้วได้ถือวารสารทั้ง ๓ ฉบับไปนั่งคุยกับอาจารย์ ดร.วิรัตน์ ที่คณะสังคมฯ ม.มหิดล ทำให้ได้ความรู้ เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในการทำงานในการพิมพ์ ชาวบ้านชาวเมือง และความผูกพันกับคณะทำงานของท่าน ..

และเริ่มรู้สึกเสียดายไปกับจดหมายข่าว ชาวบ้านชาวเมือง เป็นอย่างมาก แค่ได้เห็นคำโปรยบนหน้าวารสารแต่ละฉบับ ....

ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๑ เดือนมีนาคม ๒๕๔๕
ฉบับบานเช้า : การเรียนรู้ที่เหมาะสมกับสังคมไทย (กับการพัฒนาหลักสูตรและวิธีเรียนรู้ในท้องถิ่นพุทธมณฑล โดยพหุพาคี)

ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๒ เดือนมิถุนายน ๒๕๔๕
ฉบับเบิกบานมีชีวิตชีวา : ประเทศชาติไม่มีทางพัฒนา ถ้าประชาชนไม่มีคุณภาพ (กับ Workshop พลังสร้างสรรค์เชิงบวกเพื่อขับเคลื่อนชุดโครงการร่วมสร้างชีวิตชีวาพุทธมณฑล)

ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๓ เดือนธันวาคม ๒๕๔๕
ฉบับบานไม่รู้โรย ส่งท้ายปีเก่า ตอนรับปีใหม่ : เวลาแต่ละวันอย่าให้ผ่านไปเปล่า (กับการวิจัยและพัฒนาประชาคมพุทธมณฑล)

เนื้อหาภายในเล่มยิ่งทำให้รู้สึกเสียดายที่ ชาวบ้านชาวเมือง ได้หยุดพิมพ์ไปแล้วเกือบ ๑๐ ปี ซึ่งได้คุยกับอาจารย์วิรัตน์อยู่ว่าจะเป็นไปได้ไหมที่ ชาวบ้านชาวเมือง จะกลับมาอีกครั้งเพื่อบอกกล่าวเล่าขาน Update สิ่งดีๆ ให้กับชาวพุทธมณฑล ..

ตอนหนึ่งของบทพูดคุยจากบรรณาธิการที่สื่อสารให้ชาวพุทธมณฑลใน Civic cafe คุยกับ บ.ก. ฉบับหนึ่งของวารสาร ชาวบ้านชาวเมือง ......

ดอกไม้จะเบ่งบาน มันก็พร้อมที่จะบาน
ตรงกันข้าม ดอกไม้ที่ไม่คิดจะเบ่งบาน ถึงท้ายที่สุดก็ต้องถึงวันอับเฉาและโรยลา มนุษย์ก็เช่นกัน ความดีงามเป็นเรื่องที่จะต้องบ่มเพาะ ถ้าไม่รู้จักบ่มเพาะ ไม่หว่านเมล็ดความดีงามลงในชีวิต มันก็ยาที่จะงอก และตัวของเรานั่นเอง เป็นเหตุปัจจัยให้สัมพันธ์กับการงอกของมัน

 

[ขจิต ฝอยทอง]

ตามมาดูกอง บก ก่อนนะครับ ฝีมือจริงๆๆ

[ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วิรัตน์ คำศรีจันทร์]

• เลยพลอยตื่นเต้นไปด้วยครับ ผมก็คิดถึงงานชุดนี้มากอยู่เสมอๆครับ ไม่ใช่เพียงที่ตัวงาน แต่กับกลุ่มคนที่พานพบผ่านงานในครั้งกระโน้น มันเป็นมากกว่าการทำงานเลยทีเดียว
• ผมมีอันต้องเร่รอนไปโน่นนี่ไปหลายรอบ ทั้งย้ายบ้านออกจากมหาวิทยาลัย ย้ายที่พัก กระทั่งซื้อที่พักของตนเองแล้ว ก็วางแผนตนเองหันเหออกจากเมืองหลวงไปอยู่ต่างจังหวัด ที่สุดก็ย้ายที่ทำงานก่อนอออกไปอยู่ต่างจังหวัดจริงๆ ข้อมูลทำงานและข้อมูลชีวิตกระเซ็นกระสาย กระจายไปคนละทิศละทาง
• งานชุดนี้ผมยังคงฝากไว้สถาบันพัฒนาสุขภาพอาเซียนที่ทำงานเดิมของผมน่ะครับ โชคดีที่พรรคพวกยังเมตตาและเอื้อเฟื้อไม่ทิ้งขว้างไปเสีย
• หลายคนที่เห็นชื่อนั้น ตอนนี้ได้กระจายออกไปทำงานให้กับสังคมที่สำคัญๆทั้งนั้นครับ
• เด็กๆในรูปก็เติบโตเป็นหนุ่มเป็นสาวกันหมดแล้ว พวกเรากำลังจะตามลงไปถอดบทเรียนของชุมชนในทุกมิติอีกรอบครับ
• อาจารย์ณัฐพัชร์นำเรื่องนี้มาอวดกัน ทำให้ผมนึกถึงความตั้งใจอีกเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องเล็กๆเกี่ยวกับเด็กๆ แต่เป็นเรื่องใหญ่และเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญที่สุดเพราะเกี่ยวข้องกับความเป็นไปในชีวิตของเด็กๆและครอบครัว-ครอบครัวหนึ่ง ซึ่งผมได้เผชิญและแก้ปัญหาร่วมกับเขา แต่เรื่องนี้ละเอียดอ่อนต่อเด็กๆและผู้คนที่เกี่ยวข้อง ผมจึงให้ความสำคัญแก่คนและชุมชนไว้ก่อน โดยตั้งใจว่าเมื่อเด็กๆโตและรับผิดชอบตนเองได้แน่นอนแล้ว ผมจึงจะนำมาเล่าเก็บไว้ให้เป็นการเรียนรู้สำหรับนักวิจัยชุมชนและคนทำงานกับชาวบ้าน
• เมื่อสองปีก่อน ซึ่งหมายความว่าผ่านไปกว่า ๑๐ ปีแล้ว ผมได้แอบไปมองหลังคาบ้านเด็ก เพราะมีคนมาพูดถึงให้ผมได้ทราบว่า เด็กพี่น้องคู่หนึ่งที่ผมกำลังกล่าวถึงนี้ได้บวชแล้ว ผมตื้นตันใจจนบอกไม่ถูกและตั้งใจว่าสักวันหนึ่งจะไปเยี่ยมครอบครัวเขาและเขียนถึง
• อาจารย์ณัฐพัชร์ทำให้ผมรำลึกถึงเรื่องนี้ และได้ความดีใจที่ได้เห็นเรื่องราวเก่าๆ เรื่องพวกนี้พวกเรากลุ่มทำวิจัยกลุ่มหนึ่งต้องการทำประสบการณ์ต่อสังคมด้วยกันกับชุมชนผ่านการทำงานเชิงพื้นที่หลายอย่างน่ะครับ สังคมไทยเปลี่ยนแปลงไปเร็วและซับซ้อน รวมทั้งชุมชนที่เป็นพื้นที่วิจัยที่มีจุลสารดังที่เห็นนี้เป็นเครื่องมือทำงานอย่างหนึ่งด้วย สักวันหนึ่งก็เชื่อว่าจะเป็นบทเรียนที่ดีสำหรับเขียนงานและเล่าใหม่ให้เห็นเรื่องราวต่างๆเกี่ยวกับสังคมได้แจ่มชัดมากยิ่งๆขึ้น
• ขอบคุณหลายเด้ครับ

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ อาจารย์ ดร.ขจิต : บรรณาธิการแวะมาพูดคุยด้วยตัวเองเลยค่ะ เห็นด้วยคะ แต่ละท่านฝีมือทั้งนั้น อีกทั้งคณะที่ปรึกษาก็ระดับผู้ทรงคุณวุฒิทั้งนั้นคะ ชาวบ้านชาวเมือง จึงไม่ธรรมดาค่ะ =)

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ อาจารย์ ดร.วิรัตน์ :

• เห็นประเด็นการทำงานในช่วงนั้นแล้วต้องบอกว่าทึ่งค่ะอาจารย์ เพราะบางหัวข้อนั้นืถือว่ายังเป็นประเด็น hot ในปัจจุบันอยู่เลยคะ ..
• น่าสนใจคะน่าสนใจ กับคณะทำงานทุกท่าน อาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ และยังเปิดโอกาสให้กับนักศึกษาปริญญาโท-เอก ได้ร่วมทำงานและนำผลงานการวิจัยฯ มาเสนอ ได้เขียนบทความ ถือว่าเป็นการเปิดเวทีร่วมทั้งให้ชาวบ้าน ครู-นักเรียนจากโรงเรียนในอำเภอพุทธมณฑลเข้ามาใช้พื้นที่นี้ร่วมกัน
• เป็นจุลสารที่ไม่หนักจนเกินไป เสียดายคะ เห็นรายชื่อสมาชิกของจุลสารแล้วอุ่นหนาฝาคั่งมากคะ หลายๆ ท่านก็คงเสียดายเหมือนกันคะ ..

[คิม นพวรรณ]

สวัสดีค่ะ

อ่านหนังสือจบแล้วค่ะ นอนต่ออีก  ๑ ม้วน  ออกไปเดินเล่นนอกบ้านมา ๑ รอบ

อ่านบันทึกนี้ขอเก็บคำโดนใจจากหนังสือมาฝากเพื่อเป็นกำลังใจนะคะ

"ทัศนคติที่ดีต่อชีวิตทำให้ใครคนหนึ่งประสบความสำเร็จได้มากกว่าคนที่มองโลกในแง่ร้ายตลอดเวลา"

ว่าแล้วก็ขอตัวไปเขียนบันทึกใหม่ก่อนนะคะ

[ณัฐรดา]

สวัสดีค่ะ

อยู่พุทธมลฑลมาตั้งแต่ถนนพุทธมลฑลสาย 4 เป็นถนนเล็กๆลาดยาง รถต้องวิ่งสวนทางกัน ตอนนั้นมีต้นราชพฤกษ์เต็มสองข้างทางค่ะ เวลาออกดอกเหลืองเต็มต้น สองฝั่งถนนงดงามมาก

เดี๋ยวนี้เป็นถนนแปดเลน ต้นไม้หายหมด น่าเสียดายเหมือนกันค่ะ

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีคะ พี่ครูคิม

• โดนใจคะ นี่ก็เพิ่งอ่าน "ความทุกข์มาโปรด ความสุขโปรยปราย" ของท่าน ว.วชิรเมธี ไปคะ ทำให้เข้าใจได้ว่า คนที่คิดเชิงบวกทุกข์มักน้อยลงสุขยิ่งมากขึ้น หล่ะค่ะ ..
• เป็นกำลังใจให้พี่ครูคิมเช่นกันนะคะ =)

[Boo]

สวัสดีค่ะพี่ณัฐ

แค่เห็นชื่อท่านบก. ก็ฟันธงได้เลยค่ะว่า ต้องแจ๋ว แบบไม่ต้องมี่น้ำจิ้ม สุขสันต์วันผ่อนพักนะคะ

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ พี่ณัฐรดา : นึกภาพต้นต้นราชพฤกษ์เต็มสองฝั่งถนนของถนนพุทธมณฑลสาย ๔ ไม่ออกเลยค่ะ น่าเสียดายนะคะ แต่ตอนนี้ต้นราชพฤกษก็มาเบ่งบานเหลืองอร่ามเต็มสองฝั่งของถนนอุทยาน (อักษะ) แล้วหล่ะคะ =) 

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ น้องpoo: แหม๋ มาช่วยคอนเฟิร์มสรรพคุณกันขนาดนี้ ท่านบก.คงยิ้มแก้มปริคะ =) มีความสุขมากๆ ในวันฝนตก เอ่อ วันหยุดพักผ่อนเช่นกันคะ =o)

 

[ขจิต ฝอยทอง]

• เอาภาพกิจกรรมเด็กๆๆมาฝาก
• พับผีเสื้อ ระบายสี
•  
•  
•  

[ณัฐพัชร์]

ขอบคุณค่ะ อาจารย์ ดร.ขจิต ที่นำภาพกิจกรรมของเด็กๆ มาฝาก เห็นผีเสื้อของเด็กแล้ว น่ารักจัง สีสรรสดใสเชียว เด็กๆ คงมีความสุขกับกิจกรรมของอาจารย์ =)

[ขจิต ฝอยทอง]

หายป่วยแล้วหรือยังครับ ต้องดูแลสุขภาพดีๆๆครับ

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ อาจารย์ ดร.ขจิต : ตอนนี้อาการดีขึ้นมากแล้วหล่ะค่ะ ขอบพระคุณนะค่ะที่ถามไถ่และเป็นห่วงกัน อาจารย์ก็ทำงานหนักมาก วันก่อนโน้นที่พบปะกันอาการไม่สบายของอาจารย์ยังไม่ดีเลยนะค่ะ แต่ซาบซึ่งใจค่ะที่อาจารย์ และพี่ครูอ้อยเล็กเดินทางมาเยี่ยมเยียนชาวศาลายาค่ะ อาจารย์ก็พักผ่อนบ้างนะค่ะ =)

[ณัฐรดา]

สวัสดีค่ะ

เพิ่งแวะมาเยี่ยม เลยทราบจากความเห็น อ. ขจิตว่าป่วย

หายไวๆนะคะ เอากำลังใจมาฝากค่ะ

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ พี่ณัฐรดา :

• ร่างกายแข็งแรงดีแล้วหล่ะค่ะ เหลือแต่จิตยังไม่แข็ง แฮ่ =o)
• ขอบคุณค่ะสำหรับกำลังใจ =)

[ขจิต ฝอยทอง]

• เอาไว้มีกิจกรรมดีแบบนี้
• ชวนบ้างนะครับ
• อยากช่วยคุณครูด้วยคน
• ขอบคุณครับ
• http://gotoknow.org/journals/nattapach/entries/70296

[ลุงรักชาติราชบุรี]

สวัสดีครับ ผมตามท่านอาจารย์ ดร.ขจิต มาจนถึงบล็อกที่ดีไม่แน่ใจครับว่า เป็นชาวราชบุรี และเป็นญาติกับคุณครูวิยะดา ทองคำ หรือเปล่าครับ?ดีใจครับที่มีบล็อกศิลปะสำหรับครูได้เรียนรู้..ขอบคุณมากครับ อ.ขจิต ที่ไปแวะ ทำให้มาเจอคุณครูณัฐพันธ์..

[ลุงรักชาติราชบุรี]

ดูเถอะอารามดีใจ เลยพิมพ์ชื่อผิด จะแก้ก็ไม่ทัน ขออภัยให้คนแก่ด้วยนะครับ คุณครูณัฐพัชร์..

[ณัฐพัชร์]

สวัสดีค่ะ อาจารย์ขจิต :

• ได้เลยค่ะ ถ้ามีโอกาสไปช่วยคุณครูอีกจะรีบชวนอาจารย์เป็นคนแรกเล๊ยยยย
• ขอให้อาจารย์มีความสุขกับวันแรกของการทำงานในสัปดาห์นี้นะค่ะ =)