“จากบ้านบึงกระดาน เป็น เมืองแซงบาดาล” พื้นถิ่น พื้นฐาน“ย้อ”เมืองแซงบาดาล...แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาชุมชน ของโรงเรียนสมเด็จพิทยาคม อำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์

l,gfhfrbfmtpk7,’

      พื้นถิ่น พื้นฐาน“ย้อ”เมืองแซงบาดาล...แหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาชุมชน ของโรงเรียนสมเด็จพิทยาคม อำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์

                   

       คุณตาม่าน(ขวา)ทายาท.กำนันคนแรกหลังจากเป็นเมืองมาเป็นตำบล.....

รู้จักสมเด็จพิทยาคมก่อน...จิ๊ดนึ่ง

    

      โรงเรียนสมเด็จพิทยาคมเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษที่ให้บริการด้านการศึกษาในชุมชนอำเภอสมเด็จ และอำเภอใกล้เคียง เพราะมีความพร้อมทั้งด้านบุคลากร สื่อการเรียนการสอนโดยเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต ภาษาต่างประเทศโดยเปิดสอน ๒ ภาษา

 (โรงผลิตน้ำดื่มของโรงเรียนเอง.บริโภคและจำหน่ายเป็นการหารายได้พึ่งพาตนเองผลงานของท่าน ผอ.พิริยะ  อุทโท)

               

       โรงเรียนสมเด็จพิทยาคมยังเป็นโรงเรียนมัธยมประจำอำเภอที่ได้รับความนิยม ๑ ใน ๕ โรงเรียนยอดนิยมของจังหวัดกาฬสินธุ์

           

           (ท่านผอ.ฟังการนำเสนอด้วยภาษาย้อของ นส.ปิยวรรณ จันทร์เสนา ๔/๓...นักเรียนย้อบ้านคำบก ต.แซงบาดาล อ.สมเด็จ จ.กาฬสินธุ์)

        ในด้านการจัดกิจกรรมส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของชาติและของชุมชนท้องถิ่น เนื่องจากชุมชนแวดล้อมโรงเรียนมีความหลากหลายของชนเผ่าและที่มีอยู่จำนวนมากคือ “ชาวย้อ”ตำบลแซงบาดาล...จึงเป็นแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาในชุมชน ทั้งด้านภาษา การดำรงชีวิตชาติพันธุ์ต่างๆเพื่อให้นักเรียนเรียนรู้สืบสานภูมิปัญญาความรู้ของชุมชนท้องถิ่นตนเองให้ดำรงอยู่ เปรียบสะท้อนสังคมที่เปลี่ยนแปลงในยุคเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต

              คุณป้าตุ๋มกับน้องชาย

ประวัติเมืองแซงบาดาล :  คุณครูประภาวดี มองเพชร(ประมวลปรีชา) คุณครูมยุราชินี ประมวลปรีชา(ในภาพผู้โกนจุก...ยังไม่ขึ้นค่ะ)

...จากหนังสืออนุสรณ์เนื่องในพิธีเปิดห้องแสดงประวัติเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ วันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๔๔ สำนักงานศึกษาธิการอำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์)

            

                   (ทายาทเมืองแซงบาดาล คุณป้าเตี้ย.คุณป้าตุ๋ม)        

“จากบ้านบึงกระดาน เป็น เมืองแซงบาดาล”

          ในปีพ.ศ.๒๓๗๙ พระยามหาอำมาตย์(ป้อม)และพระมหาสงคราม ไปตั้งอยู่เมืองนครพนม ได้เกณฑ์ผู้คนข้ามไปเกลี้ยกล่อมญาติพี่น้องแถบเมืองมหาไชย เมืองคำเกิด เมืองคำม่วน ได้ผู้คนมาตั้งถิ่นฐานในเมืองสกลนครและเมืองกาฬสินธุ์จำนวนมาก จึงมีการขอตั้งเมืองบริวารขึ้น คือ เมืองท่าขอนยาง เมืองแซงบาดาล เมืองกุดสิมนารายณ์ เมืองภูแล่นช้าง เมืองกมลาไสย เมืองสหัสขันธ์ และเมืองกันทรวิไชย

             ในปีพ.ศ.๒๓๓๖ รัชกาลที่ ๑ (พ.ศ.๒๓๒๕-๒๓๕๒) ได้สถาปนาเมืองกาฬสินธุ์ขึ้น และในรัชกาลที่ ๓ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ยกบ้านบึงกระดานเป็นเมืองแซงบาดาล(พ.ศ.๒๓๗๙ ครัวพระคำแดงจำนวน ๙๓๓คน )

              ในปีพ.ศ.๒๓๘๘ ให้อุปฮาด(คำแดง)เมืองคำม่วนเป็นพระศรีสุวรรณเจ้าเมือง ราชวงศ์(จารย์จำปา)เป็นอุปฮาด ท้าวขุติยะ(พก)เป็นราชวงศ์ ท้าวสุริยะ(จารย์โท)เป็นราชบุตร

                ในปีพ.ศ.๒๓๙๑ พระศรีสุวรรณ(พระคำแดง) เจ้าเมืองแซงบาดาลถึงแก่กรรม จึงโปรดให้ตั้งอุปฮาด(จำปา) เป็นพระสุวรรณ ว่าราชการเมืองแซงบาดาลต่อไป

               ในปีพ.ศ.๒๔๐๔ พระศรีสุวรรณ(จำปา)ถึงแก่กรรม ราชวงศ์(พก)ได้รับราชการเป็นพระศรีสุวรรณเจ้าเมือง ท้าวบุญบุตรพระศรีสุวรรณ(จำปา)เป็นอุปฮาด ท้าวขีบุตรพระศรีสุวรรณ(พระคำแดง)เป็นราชวงศ์ ท้าวพรหมบุตรพระศรี ราชบุตร รักษาบัญชาราชการเมืองแซงบาดาล

                 ในปีพ.ศ.๒๔๑๕ ท้าวโพธิสารว่าที่ผู้ช่วยเมืองกาฬสินธุ์ มีบอกขอตั้งท้าวโคตร เป็นพระศรีสุวรรณเจ้าเมืองแซงบาดาล(วันอังคารขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีมะแม โปรดเกล้าฯตั้งท้าวโคตร เป็นพระศรีสุวรรณเจ้าเมืองแซงบาดาล พระราชทานถาดหมาก คนโทเงิน ๑ สำรับ สัปทนแพรคัน ๑ เสื้อเข้มขาบริ้วขอ แพรสีติดขลิบ ๑ ผ้าส่านวิลาส ๑ แพรขาวห่ม ๑ ผ้าม่วงจีน ๑ เป็นเครื่องยศ

                ในปีพ.ศ.๒๔๒๕ นี้พระศรีสุวรรณ(พก)เจ้าเมืองแซงบาดาล ถึงแก่กรรม ราชวงศ์(ขี) ได้ดูแลรักษาราชการเมืองต่อมาเพียง ๒ ปี ก็ถึงแก่กรรมลงอีก ท้าวจารโคตรบุตรอุปฮาด(พรหม)เป็นพระศรีสุวรรณเจ้าเมือง ให้ท้าวทุมเป็นอุปฮาด(ทุม) ถึงแก่กรรม ท้าวหงส์ได้รับตำแหน่งเป็นอุปฮาดรักษาราชการเมืองต่อไป

                 ในปีพ.ศ.๒๔๔๐ รัชกาลที่ ๕ ได้ยกเลิกตำแหน่งระบบการปกครองเดิม โดยพระศรสุวรรณ(โคตร)ได้เป็นผู้ว่าราชการเมือง(๒๔๔๒)

                ในปี ๒๔๔๙จึงเริ่มมีอำเภอเกิดขึ้นอำเภอแซงบาดาล มีขุนบาดาล นิคมเขต(ฮวด)เป็นนายอำเภอ

                 ปีพ.ศ.๒๔๕๑ นายขำ เป็นนายอำเภอ

                 ปีพ.ศ.๒๔๕๔ การจัดการปกครองแบบหัวเมืองได้ถูกยกเลิกในระหว่างที่จัดตั้งเป็นจังหวัดตำแหน่งข้าราชการเมืองกาฬสินธุ์ก็เปลี่ยนไปด้วย

               ในปีพ.ศ.๒๔๕๕ รัชกาลที่ ๖ โปรดเกล้าให้ตั้งมณฑลร้อยเอ็ด แยกออกจากมณฑลอีสาน อำเภออุทัยร้อยเอ็ด ที่ตั้งอยู่ในเมืองร้อยเอ็ดให้ออกมาตั้งใหม่ย่านศูนย์การปกครองที่อำเภอดินแดง

              ในปีพ.ศ.๒๔๕๖ อำเภออุทัยร้อยเอ็ดจึงเปลี่ยน เรียกเป็นอำเภอแซงบาดาลเพื่อเป็นอนุสรณ์ที่เมืองแซงบาดาลถูกยุบเป็นตำบล

              เมืองแซงบาดาลปัจจุบันคือ บ้านแซงบาดาล ตำบลแซงบาดาล อำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์

                       "- สมเด็จนามมงคล    งามเลิศล้น"แก่งพฤาชัย"

                   น้ำตกใส"แก้งกะอาม"      ธรรมชาติงาม"ถ้ำผาลี่"

                   ฝีมือดีคือ"เนื้อทุบ"          งามเหวหุบ"ผาเสวย"

                   น่าชมเชย"หมอลำซิ่ง"      อัศจรรย์ยิ่ง"ห้วยสังเคียบ" -"

              ซึ่งทายาทของเจ้าเมืองแซงบาดาลในปัจจุบันจากภาพพิธีโกนจุกคือ คุณป้าตุ๋ม (น้องสาวคุณป้าเตี้ย...คุณครูประภาวดี  มองเพชรที่ข้าพเจ้าเคารพรักยิ่ง)...แล้วค่อยชมภาพตอนต่อไป(เน็ตข้าพเจ้าช้ามากๆ...ภาพโกนจุกและอื่นๆเดี๋ยวตามมา).

          

                                 (ใครเป็นใคร???...ทายาทย้อ)