พระสูตรอันเป็นแนวทางในการปฏิบัติตนของผู้ครองเรือน

พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า

การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์

การล่วงละเมิดภรรยาผู้อื่น และการพูดเท็จ

เรียกว่า เป็นกรรมกิเลส

บัณฑิตทั้งหลายไม่สรรเสริญ

เหตุ ๔ ประการ

[๒๔๖] อริยสาวกไม่ทำบาปกรรมโดยเหตุ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

ปุถุชน

๑.ย่อมถึงฉันทาคติ (ลำเอียงเพราะรัก) ทำบาปกรรม

๒.ย่อมถึงโทสาคติ (ลำเอียงเพราะชัง) ทำบาปกรรม

๓.ย่อมถึงโมหาคติ (ลำเอียงเพราะหลง) ทำบาปกรรม

๔.ย่อมถึงภยาคติ (ลำเอียงเพราะกลัว) ทำบาปกรรม

ส่วนอริยสาวก

๑.ย่อมไม่ถึงฉันทาคติ

๒.ย่อมไม่ถึงโทสาคติ

๓.ย่อมไม่ถึงโมหาคติ

๔.ย่อมไม่ถึงภยาคติ

อริยสาวกย่อมไม่ทำบาปกรรม โดยเหตุ ๔ ประการนี้

พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า

บุคคลใดละเมิดความชอบธรรม

เพราะฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ ภยาคติ

ยศของบุคคลนั้นย่อมเสื่อม

เหมือนดวงจันทร์ข้างแรม ฉะนั้น

บุคคลใดไม่ละเมิดความชอบธรรม

เพราะฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ ภยาคติ

ยศของบุคคลนั้นย่อมเจริญ

เหมือนดวงจันทร์ข้างขึ้น ฉะนั้น ๑

...................................................................................

๑ ดูเทียบ องฺ. จตุกฺก. (แปล) ๒๑/๑จ-๑๙/๒๙-๓๑