อารยธรรมพุทธศาสนา : ในทิเบต

อารยธรรมพุทธศาสนา : ในทิเบต

                                                           โดย  ศุภฤกษ์ ภมรรัตนปัญญา

     ทิเบตคือดินแดนแห่งศาสนา ในยุคดั้งเดิม ลัทธิบอนมีบทบาทและอิทธิพลต่อวิถีชีวิตชาวทิเบต ในยุคต่อมา พระพุทธศาสนาเข้าไปมีส่วนร่วมในวิถีชีวิตชาวทิเบต ทำให้มีสีสันแห่งศาสนาหลากหลายยิ่งขึ้น ความเป็นนักบวชกับความเป็นคฤหัสถ์ในทิเบตดูจะไม่แตกต่างกันนัก เพราะแทบจะกำหนดแบ่งแยกไม่ออก แนวคิดพื้นฐานของวัฒนธรรมทิเบตมีว่า"ชีวิตคือศาสนา ศาสนาคือชีวิต" แนวคิดแบบนี้ทำให้ชีวิตของชาวทิเบตเรียบง่ายไม่หรูหราฟุ่มเฟือย แม็ธรรมาชาติจะโหดร้ายรุนแรง ต่อด้วยจิตใจที่กล้าแกร่ง ทำให้ดำรงอยู่ได้อย่างมีสุข ข้อนี้ทำให้สรุปได้ระดับหนุ่งว่า เป็นเพราะอิทธิพลของศาสนาผสมผสานกับลัทธิบอน

     ทิเบตรับพระพุทธศาสนาจากอินเดียและจีน เรียกว่าพระพุทธศาสนาตันตรยานหรือมหายานแบบทิเบตนั่นเอง นักศึกษาพระพุทธศาสนาในโลกยุคใหม่โดยเฉพาะชาวตะวันรู้จักพระพุทธศาสนาแบบทิเบตมากกว่าพระพุทธศาสนากระแสหลัก เพราะสาเหตุ ๒ ประการ คือ ประการที่ ๑ ความลึกลับในเชิงทฤษฎี ในขณะเดียวกันก็เรียบง่ายด้านการปฎิบัติและรูปแบบ ประการที่ ๒ ภาพแห่งเมตตากรุณาที่ฉายออกมาในทุกด้านของวัฒนธรรมทิเบตคนที่เข้าไปสัมผัสพระพุทธศสานาแบบทิเบตแล้วเกิดความรู้สึกอย่างจะศึกษาให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นเพราะสาระสำคัญเน้นแนวคิดเรื่องความกลมกลืนระหว่างพลัง จักรวาล ปัจเจกชนและสังคมในสองฟากฝั่ง คือพลังสถิตกับพลังเคลื่อนไหว พลังลบกับพลังบวก พลังปรัญญากับพลังกรุณา พลังสตรีกับพลังบุตร เรื่องเหล่านรี้อยู่ใกล้ตัวมนุษย์แม้จะดูลึงซึ้งลึกลับซับซ้อนแต่ไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน เพราะมีพื้นฐานความจริงสามารถอนุมานถึงได้