เมื่อวานนี้ (12 ก.ย. 48 )ผมได้โอกาสไปดูการเรียนรู้ของนักเรียนโรงเรียนเพลินพัฒนา ซึ่งร่วมเรียนรู้กับชุมชน คือ สวนเจียนตน ของลุงชวน (เกษตรสวนผสมในเขตตลิ่งชัน) การร่วมเรียนรู้กับชุมชนครั้งนี้ ครูมีการเตรียมการด่านต่างๆ (Survey) เพื่อต้องจัดเตรียมสถานที่ให้เด็กได้เรียนรู้เนื้อหานั้นได้อย่างเข้าใจ เข้าถึง แก่นแท้ของเรื่องที่เรียนรู้

"พาเพลิน...เดินชมสวน...เฮ้ๆๆๆ" เสียงนักเรียนโรงเรียนเพลินพัฒนาประสานเสียง กันพร้อมปรบมือประกอบจังหวะ (นักเรียนชั้นประถมฯ 2 จำนวน 68 คน) ซึ่งวันนี้มาร่วมเรียนรู้ที่ "สวนเจียมตน" เป็นครั้งแรก ในภาควิชา "มนุษย์กับโลก" ซึ่งเป็นหน่วยวิชาที่บูรณาการความรู้ที่เรียนให้เข้ากับของจริงทั้งหมด เช่น วันนี้ที่น้องๆ นักเรียนชั้นประถมฯ 2 ได้มาร่วม้รียนรู้วิถีชีวิตในชุมชน.....

...นักเรียนทำความเข้าใจกับใบงาน ที่ครูเตรียมการสอนมาให้ ซึ่งแต่ละแผ่นในใบงาน จะมีการบูรณาการให้เข้ากับหลากหลายวิชา (ภาษาไทย ดนตรี คณิตศาสตร์ จินตทัศน์ ฯลฯ) ซึ่งที่นักเรียนได้ศึกษากิจกรรมในสวน กันเป็นกลุ่มๆละ 5-10 คน โดยมีครูพี่เลี้ยงประจำกลุ่มๆ ละ 2 คน คอยดูแล และให้ความรู้อย่างใกล้ชิด

ภายในสวนจะมีป้ายชื่อของต้นไม้บอกว่า เป็นต้นอะไร และมีสรรพคุณอย่างไร รวมทั้งให้นักเรียนบันทึกสิ่งที่พบเห็นในใบงาน รวมทั้งวาดรูปภาพระบายสีประกอบตามความถนัด....

...สิ่งที่นักเรียนสะท้อนออกมา คือ ความชื่นชม และตื่นเต้นกับสิ่งที่เห็นมีการสอบถามข้อมูลทั้งจากคุณครู และลุงชวน (เจ้าของพื้นที่) แต่ก็มีการบ่นบ้างเล็กน้อย เช่น อากาศร้อน คัน (ส่วนน้อย)

...หลังจากการเรียนรู้แต่ละฐานกิจกรรม เด็กๆมีการนำมาสรุปกันกับครูพี่เลี้ยง และเพื่อนๆในกลุ่ม ซึ่งนั่นจะเป็นการระดมสมองในการจัดการแสดงและร้องเพลงประกอบท่าเต้นของกลุ่มต่อไป

...กิจกรรมทักทายและฟังเรื่องเล่าจาก "ลุงชวน" แห่ง "สวนเจียมตน"

กิจกรรมที่ 1 "ชวนเพลินเดินชมสวน"(เด็กๆสำรวจระบบนิเวศฯ และสังเกตความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิต พร้อมบันทึกในใบงาน) กิจกรรมนี้เด็กๆสำรวจระบบนิเวศในสวน และบันทึกสิ่งที่พบเห็นลงในใบงานอย่างละเอียด โดยการเขียนเป็นตัวหนังสือ หรือการวาดรูปประกอบตามความถนัด เป็นการบูรณาการให้เข้ากับวิชาจินตทัศน์ (ถ่ายทอดออกมาเป็นภาพ)

กิจกรรมที่ 2 "ชวนเพลินเชิญสาน"(เด็กๆ นำวัสดุธรรมชาติมาสานเป็นของเล่น) กิจกรรมนี้เด็กๆ นำวัสดุที่พบในสวนมาประดิษฐ์เป็นของเล่น เช่น นำทางมะพร้าวมาสานเป็นตัวหนอน ซึ่งจะช่วยฝึกทักษะการสัมผัสพื้นผิว และความคิดสร้างสรรค์ในการประดิษฐ์ของเล่นด้วย

กิจกรรมที่ 3 "ชวนเพลิน Learn English"(เด็กๆ วาดรูปสัตว์และต้นไม้ พร้อมบรรยายลักษณะของต้นไม้ และความสามารถของสัตว์) กิจกรรมนี้เด็กๆ นำสิ่งที่ได้เห็นและถูกบันทึกไว้ในใบงานของตัวเอง มาบรรยายลักษณะของสิ่งนั้นเป็นภาษาอังกฤษพร้อมวาดรูปและระบายสี  เช่น  เห็นปลา (Fish) ความสามารถว่ายน้ำ (Swim) ลักษณะ ตัวยาว(Long) เป็นการบูรณาการให้เข้ากับวิชาแสนภาษา


กิจกรรมที่ 4 "ชวนเพลินเชิญวางแผน"(เด็กๆวางแผนปลูกต้นไม้ในใบงาน) กิจกรรมนี้เด็กๆฟังบรรยายจากจัดการวางแผนปลูกผัก-ผลไม้ จากลุงชวน และนำมาคำนวณในพื้นที่จำกัด ซึ่งเป็นการบูรณาการให้เข้ากับวิชา คณิตฯ และกิจกรรมนี้นักเรียนจะต้องนำกลับไปเป็นการบ้านเพื่อคำนวณและวางแผนปลูกผัก-ผลไม้ในแปลงทดลองที่โรงเรียนต่อไปด้วย

กิจกรรมที่ 5 "ชวนเพลินเชิญแต่งกลอน" (เด็กๆหามุมสบาย แต่งกลอนกลบท ในหัวข้อ "ดุริยางค์ชมสวน") เด็กๆทบทวนสิ่งที่ได้เดินชมในสวน และนำมาแต่งกลอนคนละ 1 บท เช่น

          ที่สวน  ชวนดู  ปูนา

          มีปลา  หากิน   ดินทราย

และนำมาดแต่งเป็นกลอนกลบท เช่น 

         ที่ที่สวน ชวนชวนดู ปูปูนา

         มีมีปลา หาหากิน ดินดินทราย  เป็นต้น

ซึ่งเป็นการบูรณาการให้เข้ากับวิชาภาษาไทย


กิจกรรมที่ 6 "ชวนเพลินเชิญบันเทิง"(เด็กๆทำเครื่องดนตรีจากธรรมชาติ แล้วคิดจังหวะประกอบกลบท แล้วนำเสนอ) กิจกรรมนี้เด็กๆ ได้นำวัสดุธรรมชาติที่พบอยู่ในสวน เช่น กะลามะพร้าว ,ไม้ไผ่ ฯลฯ มาทำเป็นเครื่องดนตรีโดยการเคาะประกอบจังหวะ กับกลอนที่ตนเองได้แต่ง และนำเสนอเป็นกลุ่ม  เป็นการบูรณาการให้เข้ากับวิชาดนตรี


สรุปการชมสวนครั้งนี้ เด็กนักเรียนได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชน ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้นำชุมชน ได้เห็นและสัมผัสการเรียนรู้ที่เกิดจากการปฏิบัติทุกขั้นตอน พร้อมทั้งนำเสนอสิ่งที่เรียนรู้เป็นกลุ่ม ซึ่งช่วยให้ครูได้เห็นจิตนาการและวิธีคิดของเด็ก ในขณะเดียวกัน ครูสามารถนำไปออกแบบการสอนให้มีพัฒนาการมากขึ้นต่อไป .