“...เทือกเขาบูโดทาบทะมึนไกล มากมายความลับ
กี่ดวงชีวิตที่มอดดับ สังเวยความเชื่อแยกดินแบ่งฟ้า...”

บทเพลง “ทบ.๒ ลูกอีสาน” ของ “ไผ่ พงศธร” แว่วมาในห้วงคำนึง เมื่อผมนั่งรถโดยสารเข้าสู่เมืองยะลา

จะว่าไปแล้วการสื่อสารเนื้อหาของเพลงนี้ก็ยิ่งทำให้ผมจินตนาการเมืองนี้ไปอีกขั้น

“...บ้านเมืองขัดแย้ง สายตาระแวงพาให้ว้าเหว่
ชีวิตดั่งเรือลำน้อยลอยเล แขวนบนเส้นด้ายปลายกระบอกปืน..”

การเดินทางไปทำงานต่างถิ่นในคราวนี้ แม้ไม่ว้าเหว่ด้วยมิได้เดินทางโดยลำพัง แต่ก็จำต้องระมัดระวังและหวาดระแวง

รถค่อยเคลื่อนตัวพาไปส่งที่พัก

เพื่อนร่วมทางบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับเมืองนี้ให้รับรู้เป็นระยะ

กระทั่งได้ออกมาสัมผัสเมือง พบปะผู้คนในเย็นย่ำและหัวค่ำ

ที่สนามกีฬาในช่วงเย็น

ผู้คนออกจากบ้านมาเล่นกีฬาอย่างคับคั่ง ทั้งเด็ก วัยรุ่นหนุ่มสาว เรื่องไปกระทั่งถึงคนเฒ่าคนแก่ ทั้งหญิงชาย ไม่เว้นแม้แต่หญิงสาวชาวมุสลิม ที่ผมแอบมองความงามของเธอหลายคน

บนโรงยิมผมเห็นผู้คนเต้นแอโรบิคอย่างหนาตา หญิงสาวมุสลิมบางคนมองตอบผม กระทั่งต้องหลบสายตาด้วยความเขินอาย คว้าโทรศัพท์ออกมาถ่ายรูปแก้เก้อ

ด้านล่างโรงยิมผู้สูงอายุหลายคนล้อมวงเล่นตะกร้อกันอย่างสนุกสนาน

ที่ริมสนามอีกด้านหนึ่งคุณลุงอายุน่าจะมากกว่าหกสิบไปหลายปี เดาะลูกฟุตบอลทั้งเท้าและศรีษะอย่างคล่องแคล่ว ผมมองด้วยความทึ่งและได้รับรอยยิ้มตอบจากคุณลุง จึงขออนุญาตถ่ายภาพ

ถนนรอบในสนามฟุตบอล เต็มไปด้วยหญิงชายที่กำลังวิ่งออกกำลังกาย รวมทั้งเพื่อนร่วมทางกับเจ้าบ้านอีกคนหนึ่ง

ผมคิดในใจว่านี่หรือคือเมืองที่อยู่ในภาวะ “...บ้านเมืองขัดแย้ง สายตาระแวงพาให้ว้าเหว่...”

ทำไมใบหน้าแต่ละคนปนเปื้อนไปด้วยรอยยิ้ม จะเรียกกว่ามากกว่าคนเมืองกรุงด้วยซ้ำไป

ความประหลาดใจเพิ่มขึ้นเมื่อถึงช่วงค่ำเมื่อกัลยาณมิตรผู้เป็นเจ้าบ้านพาไปรับประทานอาหารเย็นในตลาด

ถนนเต็มไปด้วยยวดยายนานาชนิด ผู้คนดูขวักไขว่แม้สายฝนจะโปรยปรายกว่าจะหาที่จอดรถได้ก็วนไปมาอยู่หลายรอบ

ข้าง ๆ โรงแรมที่พัก ผับและคาราโอเกะก็เตรียมพร้อมจะเปิดให้บริการ

เป็นเพราะความหวาดระแวงและระวังตัวเอง จึงมิได้เดินไปสำรวจสถานที่เหล่านั้น แต่ก็คาดว่าผู้คนน่าจะไปใช้บริการไม่น้อย

เช้าขึ้นมาที่ร้านอาหารเช้าแห่งหนึ่งคนก็คับคั่ง ขนาดเกือบไม่มีที่นั่งรับประทานอาหาร ทั้งที่อยู่ไม่ไกลจากโชว์รูมมาสสด้าที่เพิ่งถูกวางระเบิดไปไม่นานนี้ ซากความเสียหายยังปรากฏต่อสายตาผู้ผ่านไปมา

การรับประทานอาหารเย็นที่ร้านอาหารทะเลแห่งหนึ่ง ก็เช่นเดียวกัน ผู้คนคับคั่งแน่นร้านราวกับว่าไม่มีเรื่องราวร้ายใด ๆ ปรากฏขึ้นในเมืองนี้

ผมเขียนบันทึกมาสารภาพว่า

จินตนาการของผมเกี่ยวกับเมืองแห่งนี้ผิดพลาดไม่น้อย

แม้ว่าเมืองนี้จะอยู่ในภาวะที่ไม่ปกติ แต่ก็ไม่มีอะไรน่าหวาดระแวงมากนัก

ใครอยากมาเยือนยะลา ยกมือเชียร์สองข้างเลยครับ