การสอดแทรกความคิดเห็นของผู้บันทึกลงไปใช้ไม่ได้กับการบันทึก Tacit
คำถาม: หาก “คุณลิขิต” หรือผู้ที่จดบันทึก (Note-taker) มีความรู้ในเรื่องที่กำลังเล่ากันนั้นค่อนข้างน้อย จะมีวิธีการอย่างไรจึงจะทำให้การจด (บันทึก) นั้น “ครบถ้วน” หรือว่าต้องหาผู้ที่รู้เรื่องนั้นดีๆ มาทำหน้าที่บันทึก Tacit เหล่านี้?


คำตอบ: (คำเตือน - โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน อย่าเชื่อทั้งหมดนะครับ) ตามความเห็น (จากประสบการณ์) ของผม ผมว่าถ้าผู้บันทึก “รู้ลึก” (ไม่ใช่ รู้สึก นะครับ) เกี่ยวกับเรื่องที่พูดกันนี้ บางทีก็ทำให้สิ่งที่จดลงไปนั้น “ผิดเพี้ยน” ได้เหมือนกัน เคยเจอกรณีที่ชาวบ้านแชร์กัน โดยให้อาจารย์มหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็น “คุณลิขิต” ปรากฏว่าสิ่งที่บันทึกได้ผิดเพี้ยนไปค่อนข้างมาก จากความเป็นนักวิชาการทำให้อาจารย์เหล่านั้นอดไม่ได้ที่จะใส่การ “ตีความ” ของตัวเองลงไป
            การสอดแทรกความคิดเห็นของผู้บันทึกลงไปใช้ไม่ได้กับการบันทึก Tacit การบันทึก Tacit เป็นเรื่องที่ประณีตละเอียดอ่อน แม้แต่ถ้อยคำภาษาที่ไม่ใช่ภาษาของผู้ถ่ายทอดก็อาจทำให้ความรู้ที่ได้นั้นถูก “บิดเบือน” ไปได้ ทำให้ความรู้นั้น “ไม่คงความสด” ไว้ การบันทึก Tacit ที่ดีน่าจะต้องคง “ความสด” หรือความเป็น “ต้นฉบับ (Original)” ไว้ให้มากที่สุด คือต้องใช้คำที่ผู้เล่าใช้ ถึงเราจะไม่เข้าใจก็ขอให้จดไว้ก่อน แล้วอาจจะมา Clear กันในภายหลัง หรือถ้าไม่ทำให้กระบวนการ Sharing สะดุดก็อาจจะถาม Clear กันตอนที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้นเลยก็ได้
 
สรุปว่าถ้าผู้บันทึก (คุณลิขิต) รู้มากไปก็อาจทำให้ Tacit ที่จดได้ผิดเพี้ยนไป เพราะอดไม่ได้ที่จะใส่ความเข้าใจของตัวลงไป แต่ในทางตรงกันข้ามถ้าผู้บันทึกรู้น้อยเกินไป และไม่ตามติด (Follow-up) ก็อาจจะเข้าใจผิด และลิขิตไปผิดๆ ถูกๆ ก็ได้ !